नागपूर जिल्हा परिषद अपडेट: ७५६ ग्रामपंचायतींच्या सरपंचपदांचे सुधारित आरक्षण जाहीर; मागास प्रवर्गासाठी १४५ पदे राखीव!

 

नागपूर जिल्ह्यात आगामी काळात मुदत संपणाऱ्या आणि निवडणुका अपेक्षित असलेल्या ग्रामपंचायतींच्या दृष्टीने प्रशासकीय हालचालींना प्रचंड वेग आला आहे. नागपूर जिल्ह्यातील ग्रामीण भागातील राजकारण आणि निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाकडून अत्यंत महत्त्वाची घडामोड समोर आली असून, जिल्ह्यातील एकूण ७५६ ग्रामपंचायतींच्या सरपंचपदांचे तालुकानिहाय सुधारित आरक्षण अखेर अधिकृतपणे जाहीर करण्यात आले आहे.

२०११ च्या जनगणनेला बनवले आधार: ग्रामविकास विभागाच्या १२ ऑगस्ट २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या शासन शुद्धिपत्रकानुसार आणि मुंबई ग्रामपंचायत (सरपंच-उपसरपंच चुनाव) नियम, १९६४ च्या नियमांनुसार प्राप्त अधिकारांचा वापर करून नागपूरचे जिल्हाधिकारी कुमार आशीर्वाद यांनी याबाबतची सविस्तर अधिसूचना जारी केली आहे. जाहीर करण्यात आलेल्या या नवीन सुधारित आरक्षणानुसार, सन २०११ च्या जनगणनेमध्ये नोंदवण्यात आलेल्या लोकसंख्येच्या आकडेवारीला मुख्य आधार मानून नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (ना.मा.प्र. - OBC) आणि खुला प्रवर्ग (Open Category) यांसह महिलांसाठी सरपंचपदांचे आरक्षण काटेकोरपणे निश्चित करण्यात आले आहे.

सरपंचपदांच्या आरक्षणाचे सविस्तर गणित: नागपूर जिल्ह्यातील एकूण ७५६ ग्रामपंचायतींच्या सरपंचपदांच्या जागांसाठी ठरवण्यात आलेल्या या नव्या सुधारित आरक्षणामध्ये विविध प्रवर्गांसाठी पदे खालीलप्रमाणे वाटण्यात आली आहेत:

• नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC): संपूर्ण जिल्ह्यासाठी मागास प्रवर्गाकरिता एकूण १४५ सरपंचपदे निश्चित करण्यात आली आहेत.

• मागास प्रवर्ग महिला (OBC Women): यामध्ये मागास प्रवर्गातील महिलांसाठी ७५ पदे आरक्षित करण्यात आली आहेत.

• खुला प्रवर्ग (Open Category): सर्वसाधारण किंवा खुल्या प्रवर्गासाठी एकूण ३८५ पदे निर्धारित करण्यात आली आहेत.

• खुला प्रवर्ग महिला (Open Women): खुल्या प्रवर्गातील महिलांसाठी १९५ पदे आरक्षित ठेवण्यात आली आहेत.

या संपूर्ण आरक्षण रचनेचा विचार केला तर नागपूर जिल्ह्यातील ग्रामीण भागातील ग्रामपंचायतींमध्ये महिलांसाठी एकूण २७० हून अधिक पदे विविध प्रवर्गांतर्गत राखीव झाली आहेत, ज्यामुळे महिलांना स्थानिक राजकारणात आणि ग्रामविकासात अधिक संधी मिळणार आहे. मात्र, या सुधारित आरक्षण जाहीर झाल्यानंतर आता जिल्ह्यातील विविध तहसील्स व गावागावांमध्ये राजकीय वातावरण तापायला सुरुवात झाली असून, इच्छुक उमेदवारांनी आपल्या राजकीय हालचालींना आणि मोट बांधणीला वेग दिला आहे.