मुंबईतील आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांचा मोठा भार आता नवी मुंबई विमानतळावर; टर्मिनल-१ च्या पुनर्विकास कामामुळे मोठा निर्णय!

मुंबईतील छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील (CSMIA) ताण कमी करण्यासाठी आणि विमानतळाच्या आधुनिकीकरणाच्या कामांना वेग देण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. मुंबई विमानतळावरील आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांच्या क्षमतेपैकी वर्षाला तब्बल ५० लाख (५ मिलियन) प्रवासी क्षमता येत्या १ ऑक्टोबरपासून नवीन नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (NMIA) स्थलांतरित करण्यात येणार आहे. मुंबई विमानतळाच्या टर्मिनल-१ च्या महत्त्वाकांक्षी पुनर्विकास कामाला सुरुवात होत असल्यामुळे हा बदल करण्यात आला आहे.

काय आहे नेमकी योजना आणि पार्श्वभूमी? मुंबई विमानतळाच्या जुन्या टर्मिनल-१ (Terminal 1) मधील उत्तर भाग म्हणजेच 'टी-१ बी' (T-1B) हा परिसर येत्या १५ जानेवारी २०२७ पासून पुनर्विकासाच्या कामासाठी पूर्णपणे बंद करण्यात येणार आहे. या जुन्या वास्तूच्या आधुनिकीकरणानंतर याठिकाणी प्रवाशांसाठी अत्याधुनिक सुविधा निर्माण केल्या जाणार आहेत. मात्र, या पुनर्विकासाच्या काळात विमान वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि प्रवाशांची गैरसोय टाळण्यासाठी प्रशासनाने मोठी रणनीती आखली आहे.

सध्या मुंबई विमानतळावरील टर्मिनल-२ (Terminal 2) चा वापर प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी केला जातो. परंतु, टर्मिनल-१ वरील देशांतर्गत वाहतूक सुरळीतपणे सामावून घेण्यासाठी टर्मिनल-२ वर अतिरिक्त क्षमता निर्माण करावी लागणार आहे. यासाठी तेथील काही आंतरराष्ट्रीय प्रवासी हाताळणीची क्षमता थेट नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे वळवण्याचा निर्णय विमानतळ संचालक आणि प्रशासनाकडून घेण्यात आला आहे.

नवी मुंबई विमानतळाची सद्यस्थिती आणि वाढलेला वापर: नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाची सध्याची वार्षिक क्षमता सुमारे ६० लाख आंतरराष्ट्रीय प्रवासी हाताळण्याची आहे. आता या नवीन निर्णयामुळे ५० लाख प्रवाशांची अतिरिक्त क्षमता जोडली गेल्यामुळे, या विमानतळाच्या एकूण आंतरराष्ट्रीय क्षमतेचा तब्बल ८३ टक्के वापर होणार आहे. काही काळापूर्वीच नवी मुंबई विमानतळाला केंद्र सरकारच्या गृह मंत्रालयाकडून 'इमिग्रेशन चेक पोस्ट'चा अधिकृत दर्जा मिळाला असून, येथील आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे आणि कार्गो (मालवाहतूक) सेवांनाही चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. या नव्या निर्णयामुळे मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) हवाई वाहतुकीचा ताण कमी होण्यास मोठी मदत होणार असून प्रवाशांना अधिक पर्याय उपलब्ध होणार आहेत.