नवनीत गुर्जर यांचा कॉलम:तुम्ही तेलाचे व्यापारी, आम्ही घाण्याचे बैल!‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎तेलाचा घाणा. आता यासाठीही आधुनिक पद्धती आणि‎यंत्रे उपलब्ध आहेत. पण पूर्वी तेल घाणा आणि तेल‎घाण्याचे बैल होते. होय, आपण सर्व तेलाच्या घाण्याचे‎बैल आहोत! घाणा चालू असायचा तेव्हा ‘चक चूं'' असा‎आवाज यायचा. बस बैल.तो आयुष्यभर चालत राहतो.‎वर्षे किंवा महिन्यांची पर्वा न करता. फक्त फिरत राहायचा.‎तो गोल गोल फिरायचा. त्याच्या गळ्यातील घंटा वाजत‎राहायची. त्यामुळे त्याला या गोल जगाच्या पलीकडेही‎काहीतरी आहे असे वाटू लागे. जणू घंटेचा आवाज किंवा‎इतर कशाचा तरी गोंगाट.‎ याच सुरात, याच भ्रमात, तो घाणा ओढतच राहिला. सर्व‎बिया दळल्या जात होत्या. तेल गळत राहायचे. मागून‎चाबकाचा फटका बसायचा तेव्हा कातडी फाटायची. तो‎हजारो मैल चालायचा तरीही तो तिथेच असायचा. त्याच‎जागी! मालक बाजारात तेल विकायचा. बैलाला काहीच‎वाटा नव्हता! हेच दुःखद आहे. तेल एका व्यक्तीचे.‎कातडी दुसऱ्याची. त्याच्या वाट्यात केवळ सुके गवत!‎जगाची तेल गिरणी अशीच चालते. माणसाला बैल‎बनवून! तिने त्याला जुंपले आहे. रात्री अधिकच लांबत‎आहेत. श्वास लहान होत आहेत. जणू कुणीतरी होळीवर‎अभ्रक शिंपडले आहे!‎ अमेरिकन तेल गिरणीचा मालक डोनाल्ड ट्रम्प याने‎आपल्या हट्टीपणामुळे जगाला एका विचित्र संकटात‎ढकलले आहे. इराणसोबत युद्ध करण्याचे ठोस कारण ‎‎नसतानाही त्याने विनाकारण हल्ला चढवला. ठीक आहे. ‎‎तुम्ही शक्तिशाली आहात. तुम्ही काहीही करू शकता,‎पण भलतेच काहीतरी करू नका. यातून तुम्हाला काय ‎‎मिळाले? होर्मुझमुळे संपूर्ण जग त्रस्त आहे. त्यांची जहाजे ‎‎निघू शकत नाहीत. त्यांच्या म्हशी आणि गायी खुंट्यांना ‎‎बांधलेल्या आहेत. त्या हंबरू लागल्या आहेत. एलपीजी ‎‎आणि कच्च्या तेलाने भरलेली शेकडो जहाजे अडकून ‎‎पडली आहेत. त्यांच्यासाठी बाहेर पडण्याचा कोणताही‎मार्ग नाही. कोणतीही जागा नाही. त्यांनी कुणाला सांगावे? ‎‎त्यांनी कुणाचे ऐकावे? काही समजायला मार्ग नाही.‎जगाचे पोलिस बनण्याची किंवा राहण्याची इच्छा किंवा ‎‎महत्त्वाकांक्षाच ट्रम्प यांना अस्वस्थ करणारी किंवा ‎‎इस्रायलला चिथावणारी असावी. नाही तर या जगात ‎‎तेलाशिवाय दुसरा कोणता लोभ उरला आहे?‎ तसे, इस्रायलला आपला उद्देश चांगलाच ठाऊक आहे. ‎‎आपल्या क्षेत्राच्या विस्तारासाठी ते कसर सोडत नाहीये. ‎‎लेबनॉनवरील हल्ले व त्यांच्या भूमीवर केलेला कब्जा हे ‎‎स्पष्ट करू शकते. पण या संपूर्ण पोलिस कारवाईत‎अमेरिकेला काय स्वारस्य ? असो. इराणमध्ये‎अमेरिकेसाठी तेलाशिवाय दुसरे काय आहे? इस्रायल‎नेहमी युद्धात गुंतलेला आहे. त्याने युद्धाद्वारे भूभाग‎बळकावला. पण अब्जावधींचे नुकसान सोसूनही‎अमेरिका या युद्धात का सामील झाली आहे, हे‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎समजण्यापलीकडचे आहे. इथे भारतात सरकार‎सर्वतोपरी प्रयत्न करत असूनही तेल आणि स्वयंपाकाच्या‎गॅसची टंचाई आता जाणवू लागली आहे. इराणसोबतचे‎युद्ध आणखी एक महिना चालू राहिले तर भारताला पुन्हा‎एकदा लॉकडाऊनचा सामना करावा लागू शकतो! हवाई‎प्रवास थांबवला जाऊ शकतो! रस्त्यावरील वाहतुकीवर‎निर्बंध येऊ शकतात. पण भारत हार मानणारा नाही. २००८‎च्या जागतिक मंदीच्या काळातही भारतावर परिणाम शून्य‎होता. कोविडच्या काळातही आपण जगाला लस‎पुरवली. खरे तर भारताच्या परंपरा त्याला सर्व‎परिस्थितीत जिवंत ठेवतात. यामुळेच जगातील संकटाचा‎आपल्यावरील परिणाम नगण्य असतो. पाहुण्याला किंवा‎त्यांच्या मुलाला पैसे देण्याची प्रथा भारताशिवाय जगात‎कुठेही नाही! या अर्थव्यवस्थेला समानार्थी शब्द , पर्याय‎जगात आणखी कुठे आहे? आम्ही अमेरिकन नाही. ते‎पेन्शन कार्डवरूनही पैसे उधार घेतात. आम्ही बचत‎करण्यात तज्ज्ञ आहोत. बचत करणे आमच्या रक्तातच‎आहे. स्वतःच्या खर्चाची पर्वा न करता पैसे वाचवतो.‎म्हणूनच भारताला महान म्हणतात. आपण महान आहोत.‎ हवामानाबद्दल बोलायचे झाल्यास इथे युद्धाचा तणाव‎स्पष्ट दिसतोय. पण अवकाळी पावसामुळे सर्वकाही थोडे‎सोपे झाले आहे. त्याने वातावरण थंड केले आहे. हवामान‎उन्हाळ्यासारखे नसेलही, पण पावसाळी तर नक्कीच‎नाही. तरी मुसळधार पाऊस पडत आहे. गारवा‎उन्हाळ्याच्या उंबरठ्यावर आहे. रात्री झोपायला जाताना‎पाऊस कधी पडला हे माहीत नसते. पण सकाळी रस्ता‎ओला दिसतो. तेव्हा आदल्या रात्री पाऊस पडला होता की‎रस्त्याला घाम फुटला आहे, हे सांगता येत नाही!‎ या युद्धात अमेरिका का ?‎तेलाशिवाय इराणमध्ये अमेरिकेसाठी आहे‎तरी काय ? इस्रायल नेहमीच युद्धात‎गुंतलेला आहे आणि लढाईतूनच त्याने‎भूभाग मिळवला आहे. पण अब्जावधींचे‎नुकसान सोसूनही अमेरिका युद्धात का‎आहे, हे आकलनापलीकडचे आहे.‎