मिन्हाज मर्चंट यांचा कॉलम:भारतीय फ्रँचायझींनी पाक‎ खेळाडूंना का बरे घ्यावे ?‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎इंडियन प्रीमियर लीग (आयपीएल) 28 मार्चपासून सुरू‎होत आहे. पाकिस्तानी क्रिकेटपटूंवर आयपीएलमध्ये‎बंदी घालण्यात आली आहे. जगातील सर्वात श्रीमंत‎क्रीडा लीगपैकी असलेल्या आयपीएलचे सध्याचे‎बाजारमूल्य 18 अब्ज डॉलर्स आहे. त्या तुलनेत खूप‎जुन्या असलेल्या इंग्लिश प्रीमियर लीगचे (ईपीएल)‎मूल्य 30 अब्ज डॉलर्स आहे.‎ आयपीएलच्या वर्षानुवर्षे मिळणाऱ्या यशामुळे‎ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंडपासून ते वेस्ट इंडिज, दक्षिण‎आफ्रिकेपर्यंत जगभरात टी-20 क्रिकेट लीग उदयास‎आल्या. या लीग्समधील अनेक फ्रँचायझी भारतीयांच्या‎मालकीच्या आहेत. त्यापैकी बरेच जण आयपीएल‎संघांच्या मालकांशी संलग्न आहेत. या परदेशी‎लीग्समध्येही कोणत्याही भारतीय मालकीच्या‎फ्रँचायझीने पाकिस्तानी क्रिकेटपटूंसाठी बोली लावलेली ‎‎नाही. ही बंदी अधिकृत नसली तरी ती जगभर लागू आहे. ‎‎पण इंग्लंडमधील ‘द हंड्रेड लीग''मध्ये पहिल्यांदाच या ‎‎बंदीचे उल्लंघन झाले आहे. प्रत्येक डावात 100 चेंडू ‎‎खेळल्या जाणाऱ्या या स्पर्धेतील बहुतेक फ्रँचायझी संघ ‎‎भारतीयांच्या मालकीचे आहेत. यापैकी अनेक‎आयपीएल संघांचे मालकही आहेत. आयपीएलमधील ‎‎सनरायझर्स हैदराबाद संघाचे मालक आणि‎तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री एम. के. स्टॅलिन यांचे नातेवाईक ‎‎काव्या मारन यांनी ‘द हंड्रेड''मधील त्यांच्या सनरायझर्स ‎‎लीड्स या फ्रँचायझीसाठी पहिल्यांदाच एका पाकिस्तानी‎क्रिकेटपटूची निवड केली आहे. त्यांनी पाकिस्तानी‎गोलंदाज अबरार अहमदला सुमारे 2.34 कोटी रुपये‎देऊन विकत घेतले. यावर तात्काळ तीव्र विरोध सुरू‎झाला. भारताचे माजी कसोटी कर्णधार सुनील‎गावसकर यांनी यावर सर्वात तीव्र प्रतिक्रिया दिली. एका‎लेखात गावसकर यांनी परखडपणे लिहिले की,‎"पाकिस्तानी खेळाडूंना दिले जाणारे मानधन—त्यावर ते‎त्यांच्या सरकारचा आयकर भरतील आणि त्यांचे‎सरकार या पैशांतून शस्त्रे खरेदी करेल. ही बाब‎प्रत्यक्षपणे भारतीय सैनिक,नागरिकांच्या मृत्यूला‎कारणीभूत ठरते. या जाणिवेतून भारतीय संघटना‎पाकिस्तानी कलाकार, खेळाडूंना आमंत्रित‎करण्यापासून दूरच राहतात . पैसे देणारी संस्था भारतीय‎असो किंवा तिची परदेशात शाखा असो. पण तिचा‎मालक भारतीय असेल तर संस्था भारतीयांच्या मृत्यूला‎हातभार लावत आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.‎गावसकर खूप स्पष्टवक्ते आहेत. पण त्यांना‎पाकिस्तानविरोधी मानले जात नाही. त्यांनी वसीम‎अक्रम यांच्यासोबत क्रिकेट समालोचन केले आहे.‎सध्या तुरुंगात असलेल्या पाकिस्तानचे माजी क्रिकेटपटू‎इम्रान खान यांनाही पाठिंबा दिला आहे. पण गावस्कर‎यांच्यासारख्या व्यक्तीने टीका केली. तेव्हा ही बातमी‎न्यूयॉर्क टाइम्ससारख्या वृत्तपत्रातही प्रसिद्ध झाली.‎वास्तविक या वृत्तपत्राला सहसा क्रिकेटमध्ये फारसा रस‎नसतो. वृत्तपत्राने गावस्कर यांचा मुख्य युक्तिवाद पुन्हा‎मांडला की, भारतीय क्रिकेट फ्रँचायझीने पाकिस्तानी‎खेळाडूला दिलेले पैसे पाकिस्तानकडून अप्रत्यक्षपणे‎भारताच्या विरोधात वापरले जातील. न्यूयॉर्क टाइम्सने‎लिहिले की, ''भारताच्या महान क्रिकेटपटूंपैकी एकाने‎इंग्लिश संघाने पाकिस्तानी खेळाडूला करारबद्ध‎करण्यावर टीका केली. या पैशांतून अप्रत्यक्षपणे‎भारतीय सैनिक किंवा नागरिकांचा मृत्यू होऊ शकतो.''‎गावसकर यांनी यापूर्वी म्हटले की, अनेक पाकिस्तानी‎क्रिकेटपटू नेहमीच भारताच्या विरोधात राहिले . अबरार‎अहमदने भारतीय हवाई दलाची खिल्ली उडवली होती.‎ ‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‘द हंड्रेड''मधील भारतीय फ्रँचायझी मालकांचा‎भारतविरोधी खेळाडूंना कोट्यवधी रुपयांचे शुल्क देऊन‎पुरस्कृत करण्याचा इरादा आहे का, असा प्रश्न‎गावसकर विचारतात. बीसीसीआयने या संपूर्ण‎वादापासून स्वतःला दूर ठेवत म्हटले की, आम्ही‎आयपीएल चालवतो. परंतु परदेशी लीगमध्ये खाजगी‎कंपन्यांद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या फ्रँचायझींवर‎अधिकारक्षेत्र नाही. बीसीसीआयनुसार‎आयपीएलप्रमाणेच परदेशी लीगमध्ये सहभागी भारतीय‎फ्रँचायझी मालकांच्या विवेकबुद्धीवर त्यांचा विश्वास‎आहे. त्यानुसार ते पाकिस्तानी खेळाडूंना त्यांच्या‎संघातून वगळू शकतात. मात्र काव्या मारनमध्ये या‎विवेकबुद्धीचा अभाव आहे. तिच्या फ्रँचायझीवर‎बहिष्कार टाकण्यापूर्वी तिने ही समज विकसित केली‎पाहिजे. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.)‎ अबरार अहमदने भारतीय हवाई दलाची‎खिल्ली उडवली होती. तथापि,‎आयपीएलमधील सनरायझर्स हैदराबाद‎संघाच्या मालकाने ‘द हंड्रेड'' मध्ये‎आपल्या सनरायझर्स लीड्स‎फ्रँचायझीसाठी अबरारला 2.34 कोटी‎रुपयांना विकत घेतले.‎