मध्यपूर्वेतील युद्धे समजून घेण्यासाठी एकाच वेळी अनेक पैलूंवर लक्ष द्यावे लागते. यातील गुंतागुंतीमध्ये धर्म, तेल, टोळीगत राजकारण आणि महासत्तांची कूटनीती एकमेकांत गुंफलेली असते. तेहरानमधील धर्मसत्ता हटवण्याचा हा प्रयत्न यशस्वी व्हावा, असे मला वाटते. हे असे शासन आहे जे आपल्याच लोकांना चिरडते, शेजाऱ्यांना अस्थिर करते आणि एका प्राचीन संस्कृतीला आतून पोखरून काढले आहे. मध्यपूर्वेला अधिक उदार आणि सर्वसमावेशक दिशेने वळवण्यासाठी यापेक्षा मोठी घटना क्वचितच दुसरी कोणती असू शकेल - अट अशी की, तेहरानमध्ये असे नेतृत्व यावे जे इराणी जनतेला त्यांच्या भविष्यासाठी खरी संधी देईल. परंतु हे सोपे नसेल. या राजवटीची पाळेमुळे खोलवर रुजलेली आहेत व ती केवळ हवाई हल्ल्यांनी कोसळणारी नाहीत. इस्रायल दोन वर्षांहून अधिक काळ चाललेल्या भीषण हवाई आणि जमिनीवरील लढाईनंतरही गाझातील हमासला संपवू शकला नाही. हमास तर अगदी त्यांच्या शेजारी आहे. तरीही, अमेरिका-इस्रायलचा हा हल्ला इराणी जनतेच्या त्या आंदोलनात बदलला नाही ज्याचे आवाहन ट्रम्प यांनी केले आहे,पण याचे काही अनपेक्षित सकारात्मक परिणाम नक्कीच होऊ शकतात. उदाहरणार्थ, असा ‘इस्लामिक रिपब्लिक 2.0’, जो आपल्या नागरिकांसाठी आणि शेजाऱ्यांसाठी कमी आक्रमक असेल. पण तितकीच शक्यता हीदेखील आहे की याचे धोकादायक परिणाम होतील - जसे की इराणचे एक भौगोलिक घटक म्हणून विखंडन. या युद्धाचा अंत केवळ लढाईच्या आघाडीवरून ठरणार नाही. तेल आणि आर्थिक बाजारपेठ देखील तितकीच निर्णायक असेल. इराण आधीच आर्थिक विनाशाच्या उंबरठ्यावर आहे. त्यांच्या चलनाची अवस्था बिकट आहे. रशियाकडून गॅस आयात कमी केल्यानंतर युरोप आता पर्शियन आखातातून येणाऱ्या एलएनजीवर अधिक अवलंबून आहे. ऊर्जेच्या किमतीत होणाऱ्या तीव्र वाढीमुळे महागाई वाढेल आणि यामुळे ट्रम्प यांचे समर्थक नाराज होऊ शकतात - ज्यांच्यापैकी अनेक जण मध्यपूर्वेतील आणखी एका युद्धात अडकण्याच्या विरोधात आहेत. बरेच शक्तिशाली लोक हेच इच्छितात की हे युद्ध मर्यादित राहावे. हेच घटक ठरवतील की ट्रम्प आणि तेहरान यांच्यातील चर्चा कधी पुढे सरकेल. इराणमध्ये लोकशाही आणि कायद्याचे राज्य प्रस्थापित करण्याच्या नावाखाली चाललेल्या या युद्धाला आपण अमेरिका आणि इस्रायलमधील लोकशाही संस्थांवर असलेल्या धोक्यांवरून लक्ष भरकटवण्याचे साधन बनू देऊ शकत नाही. ट्रम्प तेहरानमधील लोकशाही मूल्यांबद्दल बोलतात, त्याच वेळी त्यांच्या प्रशासनाचे देशांतर्गत धोरण प्रश्नांच्या घेऱ्यात आहे. इस्रायलमधील परिस्थितीही कमी गुंतागुंतीची नाही. अशात, हे युद्ध नेतान्याहू यांना या वर्षी प्रस्तावित निवडणुकीत राजकीय आघाडी मिळवून देईल का? इराणने प्रॉक्सी नेटवर्क उभे करून सीरिया, लेबनॉन, इराक आणि येमेन या चार अरब देशांवर आपला प्रभाव निर्माण केला आणि या सर्वांत उदारमतवाद्यांना कमकुवत करण्यासाठी सांप्रदायिक विभाजनाला खतपाणी घातले. गेल्या दोन वर्षांत इस्रायल आणि अमेरिकेच्या सततच्या दबावाने तेहरानची पकड कमकुवत केली आहे. याचा परिणाम असा की सीरियात इराण-समर्थित असद राजवट कोसळली व लेबनॉन हिजबुल्लाच्या पकडीतून बाहेर पडू शकला. हेही लक्षात घेतले पाहिजे की इराणी समाज नैसर्गिकरीत्या पश्चिमेकडे सर्वाधिक सकारात्मक कल असलेल्या समाजांपैकी एक राहिला आहे. जर त्या प्रवृत्तीला उभारी मिळू दिली आणि ती इराणी शासनाने पसरवलेल्या फुटीरतावादी कट्टरपंथी इस्लामी अजेंड्याची जागा घेत असेल, तर मध्यपूर्वेसाठी अधिक सर्वसमावेशक भविष्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते. इराणमधील शासनविरोधी निदर्शनांमधील एक लोकप्रिय घोषणा उगीचच नाही: “गाझा नाही, लेबनॉन नाही, इराणसाठी माझा जीव.”(द न्यूयॉर्क टाइम्सवरून) तेल आणि बाजारपेठ निर्णायक ठरतीलमध्यपूर्वेतील हुकूमशाहीचा शेवट नेहमीच लोकशाहीत होतो असे नाही. अनेकदा ती अराजकता असते. या क्षेत्रातील हुकूमशाही व्यवस्था संपतात, तेव्हा त्या एकतर आतून तुटतात (जसे लिबिया) किंवा त्या स्फोटक पद्धतीने विखुरल्या जातात (जसे सीरिया).
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- नागपूर: अंबाझरीजवळ स्वामी विवेकानंद स्मारकाजवळ भरधाव कार नाल्यात कोसळून एकाचा दुर्दैवी मृत्यू
- मुंबई: शायना एनसींच्या कथित निषेध आंदोलनावरून शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटो फाडल्याच्या वादावर उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची प्रतिक्रिया!
- पुणे: आयुक्त स्वतः उतरले रस्त्यावर! एफसी रोडवर महापालिकेची धडक कारवाई; तब्बल २४ हजार ५०० चौरस फुटांचे अनधिकृत बांधकाम जमीनदोस्त!
महाराष्ट्र
- रत्नागिरी: वारीला गेले अन् विठुरायाच्या चरणी विसावले! येरडवचे माजी ग्रामपंचायत सदस्य जगन्नाथ सावंत यांचे पंढरपूरमध्ये निधन
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- सांगली: जिल्हा बँकेच्या अध्यक्ष निवडीवेळी जयंत पाटील चीनमध्ये तोंड लपवून बसले; भाजप आमदार गोपीचंद पडळकरांचा घणाघात
- जळगाव: गावी परतल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत लग्नातील वादातून २१ वर्षीय तरुणाचा निर्घृण खून; १५ संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
गुन्हा
- रत्नागिरी: चिपळूणमध्ये खळबळ! रात्री घरातून बाहेर पडलेल्या सांगलीच्या तरुणाची दगडाने ठेचून हत्या, वालोपे परिसरात आढळला मृतदेह"
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
- कोल्हापूर: पुणे रेल्वे प्रवासादरम्यान धक्कादायक घटना हातकणंगलेत रेल्वेखाली सापडून विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; आत्महत्या की घातपात? चर्चांना उधाण
- पुणे: आळंदीत दिवसाढवळ्या थरारक रक्तपात! जुन्या वादातून पीसीएमटी चौकात रिक्षाचालकावर खंजीराने जीवघेणा हल्ला; परिसरात एकच दहशत
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
विडियो गॅलेरी

पुण्यातील एअर होस्टेस वर्षा तुरकर हत्या प्रकरणात नवं वळण! १५ लाख की ६० लाख? आर्थिक व्यवहारातून
सांगली जिल्हा बँकेच्या सत्तानाट्यात भाजप OUT? काँग्रेसचा अध्यक्ष, शिवसेनेचा उपाध्यक्ष; भाजपची नाराज
धुळ्यात दिव्यांग शिक्षकाच्या बंद घरात चोरी! रोकड आणि सोन्याचे दागिने लंपास
देश विदेश
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
- उत्तर प्रदेश: लग्नापूर्वीच तिरंग्यात परतला अलीगढ़चा शिपाई; नायक करन चौधरी यांच्या अंगावर काटा आणणारी बलिदान गाथा



























Subscribe to my channel




