सोलापूर जिल्हा बँक निवडणुकीत मोठा राजकीय भूकंप! चार माजी अध्यक्षांसह १० दिग्गज नेत्यांचे अर्ज बाद; अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत मोठे फेरबदल

सोलापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (Solapur DCC Bank) निवडणुकीच्या निमित्ताने सोलापूरच्या राजकारणात आणि सहकार क्षेत्रात एकच खळबळ उडाली आहे. सहकार कायद्याच्या कलम ११० (अ) आणि ८८ अंतर्गत झालेल्या कारवाईनुसार, जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीत ४ माजी अध्यक्ष, १ माजी मंत्री आणि २ माजी आमदारांसह तब्बल १० दिग्गजांचे अर्ज बाद ठरवण्यात आले आहेत. छाननी प्रक्रियेदरम्यान निवडणूक निर्णय अधिकारी मुकुंद पवार यांनी घेतलेल्या या निर्णयामुळे अनेक मातब्बर नेत्यांच्या राजकीय महत्त्वाकांक्षांना मोठा धक्का बसला असून, आगामी संचालक मंडळ आणि अध्यक्षपदाच्या शर्यतीचे संपूर्ण गणित बदलले आहे.

कोणकोणते दिग्गज नेते ठरले अपात्र? या निवडणुकीच्या अर्जांच्या छाननीमध्ये ज्या प्रमुख नेत्यांचे अर्ज बाद झाले आहेत किंवा ज्यांना या कारवाईचा फटका बसला आहे, त्यात राज्याच्या सहकार व राजकीय वर्तुळातील बडे चेहरे समाविष्ट आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने माजी आमदार राजन पाटील, संजयमामा शिंदे, दिलीप माने, माजी खासदार रणजितसिंह मोहिते-पाटील या माजी अध्यक्षांचा समावेश आहे. याशिवाय, माजी मंत्री सिद्धाराम म्हेत्रे, माजी आमदार प्रशांत परिचारक आणि जयवंतराव जगताप यांच्यासह इतरही काही प्रमुख नेत्यांना या कायदेशीर पेचप्रसंगाचा सामना करावा लागला आहे.

कारवाईचे कारण आणि कायदेशीर पेच: बँकेच्या मागील काळातील आर्थिक नुकसान, बेकायदेशीर कर्जवाटप आणि थकबाकी प्रकरणांसंदर्भात सहकार कायद्याच्या कलम ८८ अन्वये चौकशी करून ३२ माजी संचालकांना जबाबदार ठरवण्यात आले होते. या संचालकांनी प्रशासकीय स्तरावर आणि शासनाकडे दाद मागितली असली, तरी कलम ८८ व महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम ७३ मधील तरतुदीनुसार या कारवाईमुळे या नेत्यांची निवडणूक लढवण्याची शक्यता जवळपास संपुष्टात आली आहे. कागदपत्रांची पडताळणी आणि छाननीनंतर निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांनी हे अर्ज कायदेशीर निकषांच्या आधारे बाद ठरवले.

मोहिते-पाटील कुटुंबाला काहीसा दिलासा, मात्र समीकरणे बदलली: या सर्व घडामोडींमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे खासदार धैर्यशील मोहिते-पाटील आणि जिल्हा परिषद सदस्य अर्जुनसिंह मोहिते-पाटील यांचे काही उमेदवारी अर्ज वैध ठरल्याने मोहिते-पाटील कुटुंबाला काहीसा दिलासा मिळाला आहे. मात्र, मोठ्या प्रमाणावर दिग्गज नेते बाहेर पडल्यामुळे आता जिल्ह्यातील राजकीय आणि सहकार क्षेत्रातील सत्तासमीकरणे पूर्णपणे बदलली आहेत.

अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत नवीन चेहऱ्यांची चर्चा: दिग्गज नेते निवडणूक प्रक्रियेतून बाद झाल्यामुळे आता आगामी काळात बँकेचे अध्यक्षपद कोणाकडे जाणार, याबाबत जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. विशेषतः भाजपचे आमदार सचिन कल्याणशेट्टी किंवा आमदार राजेंद्र राऊत यांच्यापैकी एका नेत्याकडे किंवा त्यांच्या समर्थकांकडे बँकेच्या अध्यक्षपदाची धुरा जाण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.

जिल्हा बँकेच्या या निवडणुकीसाठी एकूण २०१ उमेदवारांनी २३८ अर्ज दाखल केले होते, त्यापैकी छाननीनंतर १६७ अर्ज वैध ठरले असून, १७ नोव्हेंबरपर्यंत अर्ज माघारीची मुदत आहे. त्यामुळे आता माघारीच्या मुदतीनंतर चित्र पूर्णपणे स्पष्ट होईल आणि सोलापूर जिल्हा बँकेचा अंतिम राजकीय ताळेबंद समोर येईल.