मुंबई : मुंबईतील 'विहार तलाव' (Vihar Lake) हा केवळ शहराला पाणीपुरवठा करणारा एक गोड्या पाण्याचा साठा नाही, तर या तलावाच्या पाण्याखाली मुंबईचा ३७५ वर्षे जुना पोर्तुगीजकालीन इतिहास दडला असल्याची विस्मयकारक माहिती समोर आली आहे. 'वॉचडॉग फाउंडेशन'ने प्रसिद्ध केलेल्या एका ऐतिहासिक दस्तऐवजातून आणि चर्चच्या नोंदींमधून हा रंजक इतिहास उजेडात आला आहे. आज आपण ज्याला विहार तलाव म्हणतो, त्या ठिकाणी कधीकाळी एक समृद्ध ख्रिश्चन वस्ती आणि ऐतिहासिक चर्च अस्तित्वात होते, जे आता तलावाच्या अथांग पाण्यात पूर्णपणे विलीन झाले आहे.
विहार व्हॅली आणि पोर्तुगीज मिशनरी
ऐतिहासिक नोंदींनुसार, १५०० च्या शतकात पोर्तुगीज जेसुइट मिशनऱ्यांनी मुंबईतील साष्टी (Salsette) बेटावर ख्रिश्चन धर्माचा प्रसार केला होता. आज संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या हद्दीत आणि पवई-विहार तलावाच्या आसपास असलेला जो परिसर आहे, त्याला पूर्वी 'विहार व्हॅली' (Vihar Valley) म्हटले जायचे. या दरीमध्ये पोर्तुगीजांनी एक ख्रिश्चन समुदाय वसवला होता आणि तिथे एक भव्य चर्च उभारले होते. या चर्चमध्ये बाल येशूला कडेवर घेतलेल्या माता मरीयेची सुमारे ४ फूट उंच ऐतिहासिक आणि अतिशय सुंदर मूर्ती स्थापन करण्यात आली होती. या मूर्तीला 'आवर लेडी ऑफ अम्पेरो' (Our Lady of Amparo - म्हणजेच संकटसमयी मदत करणारी माता) असे नाव देण्यात आले होते.
ब्रिटिश काळात गाव आणि चर्च झाले विस्थापित
१८४५ च्या सुमारास मुंबईत पिण्याच्या पाण्याचे तीव्र संकट निर्माण झाले होते. विहिरी कोरड्या पडल्यामुळे नागरिकांमध्ये असंतोष होता. यावर तोडगा काढण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने मिठी नदीच्या पात्रात धरण बांधून कृत्रिम तलाव तयार करण्याची योजना आखली. १८५० च्या दशकात 'विहार वॉटर वर्क्स'चे काम सुरू झाले. या प्रकल्पासाठी ब्रिटिश प्रशासनाने (मुंबई महानगरपालिकेने) मरोळच्या पाद्र्याकडून (Vicar of Marol) ती संपूर्ण विहार व्हॅली आणि तिथले चर्च तब्बल १,९४४ रुपयांची भरपाई देऊन ताब्यात घेतले. त्यानंतर धरण बांधून हा परिसर पाण्याखाली आणण्यात आला, ज्यातून आजचा 'विहार तलाव' निर्माण झाला.
अजूनही जिवंत आहे इतिहास!
स्थानिक लोककथांनुसार, जेव्हा उन्हाळ्यात विहार तलावाची पाण्याची पातळी कमालीची खालावते, तेव्हा पाण्याखाली बुडालेल्या त्या जुन्या चर्चच्या इमारतीचा वरचा टोकदार भाग (Steeple) पाण्याच्या बाहेर डोकावताना दिसतो. तलाव बांधण्यापूर्वी तिथली ऐतिहासिक ४ फुटी 'आवर लेडी ऑफ अम्पेरो'ची मूर्ती सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आली होती. ही मूर्ती प्रथम मरोळच्या कोन्दिता (Condita) चर्चमध्ये आणि त्यानंतर मरोळमधीलच प्रसिद्ध 'सेंट जॉन द इव्हँजेलिस्ट चर्च'मध्ये (St. John the Evangelist Church) हलवण्यात आली. ३७५ वर्षांपेक्षा जास्त जुनी असलेली ही ऐतिहासिक मूर्ती आजही या चर्चमध्ये अत्यंत सुरक्षित असून, मुंबईच्या गौरवशाली आणि विस्मृत इतिहासाची साक्ष देत आहे.
शहर
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- नागपूर: अंबाझरीजवळ स्वामी विवेकानंद स्मारकाजवळ भरधाव कार नाल्यात कोसळून एकाचा दुर्दैवी मृत्यू
- मुंबई: शायना एनसींच्या कथित निषेध आंदोलनावरून शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचा फोटो फाडल्याच्या वादावर उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची प्रतिक्रिया!
- पुणे: आयुक्त स्वतः उतरले रस्त्यावर! एफसी रोडवर महापालिकेची धडक कारवाई; तब्बल २४ हजार ५०० चौरस फुटांचे अनधिकृत बांधकाम जमीनदोस्त!
महाराष्ट्र
- रत्नागिरी: वारीला गेले अन् विठुरायाच्या चरणी विसावले! येरडवचे माजी ग्रामपंचायत सदस्य जगन्नाथ सावंत यांचे पंढरपूरमध्ये निधन
- पुणे: जे. एम. रोड खाऊ गल्लीत 'एफडीए'चा धडक कारवाईचा दणका; १७ पैकी ८ आस्थापने बंद, ६ परवाने निलंबित
- सांगली: जिल्हा बँकेच्या अध्यक्ष निवडीवेळी जयंत पाटील चीनमध्ये तोंड लपवून बसले; भाजप आमदार गोपीचंद पडळकरांचा घणाघात
- जळगाव: गावी परतल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत लग्नातील वादातून २१ वर्षीय तरुणाचा निर्घृण खून; १५ संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
गुन्हा
- रत्नागिरी: चिपळूणमध्ये खळबळ! रात्री घरातून बाहेर पडलेल्या सांगलीच्या तरुणाची दगडाने ठेचून हत्या, वालोपे परिसरात आढळला मृतदेह"
- गोंदिया: उदमांजर शिकारप्रकरणी सहा जण जेरबंद; गोंदिया वनविभागाची धडक कारवाई, कामठा परिसरातील घटना
- कोल्हापूर: पुणे रेल्वे प्रवासादरम्यान धक्कादायक घटना हातकणंगलेत रेल्वेखाली सापडून विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; आत्महत्या की घातपात? चर्चांना उधाण
- पुणे: आळंदीत दिवसाढवळ्या थरारक रक्तपात! जुन्या वादातून पीसीएमटी चौकात रिक्षाचालकावर खंजीराने जीवघेणा हल्ला; परिसरात एकच दहशत
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १७ नोव्हेंबर २०२६: सूर्य आणि मंगळ करणार राजयोग निर्माण, या राशींचे नशीब फळफळणार!
- आजचे राशिभविष्य १४ नोव्हेंबर २०२६: बुधादित्य योग आणि शनिकृपेमुळे या राशींचे नशीब उजळणार, जाणून घ्या काय सांगते तुमचे भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- नवी दिल्ली: युधिष्ठिर सेतूवर भरधाव एसयूव्हीची ऑटोला धडक; पळण्याच्या नादात सहा जणांना चिरडले, दोघांचा मृत्यू
- नवी दिल्ली: ५० वर्षांहून जुनी इमारत कोसळल्याने चिमुकल्यासह दोघांचा मृत्यू; मी १० वर्षांपूर्वीच घर सोडण्याचा सल्ला दिला होता, म्हणत मामाला अनावर झाले अश्रू!
- गोवा: लोकशाहीच्या रक्षणासाठी भाजपने पणजीत काढली 'लोकशाही बचाव' पदयात्रा!
- उत्तर प्रदेश: लग्नापूर्वीच तिरंग्यात परतला अलीगढ़चा शिपाई; नायक करन चौधरी यांच्या अंगावर काटा आणणारी बलिदान गाथा



























Subscribe to my channel




