मुंबईत आरोग्य सेवेचा बोजवारा: कूपर आणि सायन रुग्णालयात एक्स-रे यंत्रांसाठी दोन वर्षांपासून प्रतीक्षा, गोरगरीब रुग्णांचे अतोनात हाल

मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) अखत्यारीत चालणाऱ्या आणि मुंबईतील अत्यंत महत्त्वाच्या समजल्या जाणाऱ्या कूपर (Cooper Hospital) आणि सायन (Sion Hospital) या नामांकित रुग्णालयांमध्ये मागील दोन वर्षांपासून एक्स-रे मशिन खरेदीचा प्रश्न प्रलंबित आहे. या दोन्ही प्रमुख रुग्णालयांमध्ये नवीन एक्स-रे यंत्रे उपलब्ध न झाल्यामुळे आपत्कालीन आणि आघात (ट्रमा केअर) उपचारांवर गंभीर विपरीत परिणाम झाला असून, रुग्णांचे मोठे हाल होत आहेत. अत्यावश्यक वैद्यकीय उपकरणांच्या या विलंबाबद्दल लोकप्रतिनिधींनी तीव्र संताप व्यक्त केला असून या संपूर्ण प्रकरणाची सखोल उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची जोरदार मागणी लावून धरली आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, मुंबई महापालिकेने सप्टेंबर २०२४ मध्ये कूपर आणि सायन रुग्णालयांसाठी नवीन एक्स-रे यंत्रे खरेदी करण्यासाठी निविदा (Tender) मागवल्या होत्या. या निविदा प्रक्रियेमध्ये जपानच्या 'कोनिका मिनोला' (Konica Minolta) या प्रसिद्ध फर्मने अंदाजित खर्चापेक्षा सुमारे १९ टक्के कमी दर सादर करत एकमेव प्रतिसाद देणारी कंपनी म्हणून निविदा भरली होती. ही निविदा योग्य त्या स्तरावर व नियमांच्या अधीन राहून मंजूर देखील करण्यात आली होती. मात्र, जेव्हा ही फाईल मंजुरीसाठी संचालक स्तरावर (Director Level - DL) गेली, तेव्हा अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त विपिन शर्मा यांनी अचानक हा निविदा प्रस्ताव रद्द करण्याचे निर्देश दिले. या एकाच निर्णयामुळे एक्स-रे यंत्र खरेदीची संपूर्ण प्रक्रिया रखडली आणि जवळपास दोन वर्षांचा काळ लोटूनही रुग्णालयांना नवीन मशिन मिळाले नाहीत.

या प्रकारावर तीव्र आक्षेप घेत समाजवादी पक्षाचे आमदार आणि नेते रईस शेख यांनी महापालिका आयुक्त अश्विनी भिडे यांना पत्र लिहून या संपूर्ण प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याची आणि दोन वर्षे यंत्र खरेदी रोखणाऱ्या दोषी अधिकाऱ्यांवर कडक कायदेशीर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी पत्रात स्पष्ट केले आहे की, सुमारे तीन कोटी रुपयांच्या या अत्यावश्यक उपकरणांअभावी गरीब रुग्णांना खासगी निदान केंद्रांमध्ये जावे लागत असून, त्यामुळे त्यांना भुर्दंड सहन करावा लागत आहे. विशेषतः रस्ते अपघात, आघात कक्ष (ट्रमा केअर), बालरोग विभाग, शस्त्रक्रिया गृह (Operation Theatre) तसेच अतिदक्षता विभाग (ICU, NICU आणि SICU) मधील रुग्णांच्या उपचारांसाठी एक्स-रे करणे अत्यंत अनिवार्य असते. मशिन बंद किंवा उपलब्ध नसल्यामुळे रुग्णांच्या जीवाला धोका निर्माण होत आहे.

दुसरीकडे, भाजपचे आमदार अमित साताम यांनीही २८ ऑगस्ट रोजी महापालिकेला पत्र लिहून कूपर रुग्णालयात मोबाइल आणि स्टेशनरी एक्स-रे यंत्रे तात्काळ बसवण्याची जोरदार मागणी केली होती. कूपर रुग्णालयातील डिजिटल रेडिओग्राफीची सुविधा गेल्या दोन वर्षांपासून कोलमडल्याने रुग्णांचे हाल होत असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणले. महापालिकेच्या अनास्थेमुळे मुंबईच्या शासकीय आरोग्य व्यवस्थेचा बोजवारा उडाला असून, लवकरात लवकर यावर ठोस निर्णय न घेतल्यास तीव्र आंदोलन करण्याचा इशारा विरोधकांनी दिला आहे.