आज दिवाळीचा पहिला दिवा! वसुबारस व गोवत्स द्वादशीने होणार प्रकाशोत्सवाचा मंगलमय प्रारंभ; घराघरांमध्ये उत्साहाचे वातावरण!

अवघ्या महाराष्ट्राचे आणि देशवासीयांच्या लाडक्या दीपावली महोत्सवाला आजपासून अत्यंत उत्साहात आणि आनंदात सुरुवात होत आहे. दिवाळीच्या या पाच दिवसीय प्रकाशोत्सवाचा पहिला दिवस म्हणजेच 'वसुबारस' (Vasu Barase / गोवत्स द्वादशी) आज मोठ्या श्रद्धाभावाने आणि पारंपरिक विधींनुसार साजरी केली जात आहे. घरोघरी पहाटेपासूनच आनंदाचे व चैतन्याचे वातावरण पाहायला मिळत असून, दारासमोर आकर्षक रांगोळ्या, दिव्यांची रोषणाई आणि फराळाच्या सुगंधाने परिसर दुमदुमून गेला आहे.

वसुबारस आणि गोवत्स द्वादशीचे महत्त्व:

भारतीय संस्कृतीमध्ये आणि विशेषतः कृषीप्रधान महाराष्ट्रात वसुबारशीला अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचे स्थान आहे. हिंदू कॅलेंडरनुसार कार्तिक कृष्ण पक्षातील द्वादशीला 'गोवत्स द्वादशी' किंवा वसुबारस म्हणून साजरे केले जाते. या दिवशी गाय आणि वासराची पूजा करण्याची प्राचीन परंपरा आहे. गायीला आपल्या भारतीय संस्कृतीत 'गोमाता' म्हणजेच माता मानले जाते. आपल्या संवर्धनात आणि पोषणामध्ये गाईचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे, याची कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी या दिवशी सायंकाळी गाईला गोड धोडाचा नैवेद्य दाखवून तिची पूजा केली जाते.

शेतकरी वर्गात या दिवसाला विशेष महत्त्व असते, कारण शेती व्यवसायात व ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत गोवंशाचे योगदान अतुलनीय आहे. यादरुपने अनेक महिला अखंड सौभाग्य व संतती प्राप्तीसाठी दिवसभर उपवास करून संध्याकाळी गोमाता आणि वासराचे पूजन करतात, तसेच घरातील बाजरीची भाकरी, पुरणपोळी किंवा गोड पदार्थांचा नैवेद्य गायीला अर्पण करतात.

घरोघरी फराळाची तयारी आणि दीपोत्सवाचा उत्साह:

वसुबारसेपासून खऱ्या अर्थाने दिवाळीच्या धामधुमीला सुरुवात होते. बाजारात नवीन कपडे, आकाशकंदील (Lantern), पणत्या आणि आकर्षक रोषणाईच्या साहित्यांची खरेदी करण्यासाठी नागरिकांनी मोठी गर्दी केली आहे. घरोघरी चकली, चिवडा, लाडू, करंजी यांसारख्या पारंपरिक फराळाच्या पदार्थांची सुवासिक रेलचेल पाहायला मिळत आहे.

पुण्यासह संपूर्ण महाराष्ट्रात महानगरपालिका आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या वतीने ऐतिहासिक वास्तू, मंदिरे आणि रस्त्यांवर रोषणाई करण्यात आली आहे. वसुबारस, धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मीपूजन, पाडवा आणि भाऊबीज या पाच दिवसांच्या सणोत्सवामुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या चेहऱ्यावर मोठा उत्साह आणि आनंद झळकत असून, राज्याभरात आनंदाचे वातावरण पसरले आहे.