ग्रहण असल्याने होळी कधी साजरी होणार? पंचांगानुसार जाणून घ्या

Holi 2026 Date: यावर्षी होळीच्या सणाबद्दल लोकांमध्ये खूप संभ्रम आहे. यामागचे मुख्य कारण म्हणजे 3 मार्च 2026 रोजी होणारे चंद्रग्रहण. 2 मार्च रोजी होलिका दहन तर रंगांचा सण होळी 4 मार्च रोजी साजरी केली जाईल. चला तर मग जाणून घेऊया देशातील प्रसिद्ध पंडितांकडून होळीची नेमकी तारीख किंवा तारीख काय आहे. ज्योतिषाचार्य पंडित दैवज्ञ कृष्ण शास्त्री यांच्या मते, फाल्गुन शुक्ल पक्षाची चतुर्दशी तिथि 2 मार्च 2026 रोजी भारतीय ज्योतिष आणि निर्णय सिंधू ग्रंथाच्या आधारे येत आहे. शास्त्रानुसार, होलिका दहन हा या दिवशी किंवा भद्राच्या शेपटीच्या काळात भाद्र्याच्या समाप्तीनंतर शास्त्रोक्त मानला जातो.

2 मार्चच्या रात्री दुपारी 12.50 ते 2.02 या वेळेत होलिका दहनासाठी उत्तम वेळ असेल. दुसऱ्या दिवशी, 3 मार्च 2026 रोजी, फाल्गुन शुक्ल पक्ष पौर्णिमेच्या दिवशी वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण होईल. ग्रहणामुळे संपूर्ण भारतभर चैत्र कृष्ण पक्ष प्रतिपदा म्हणजेच 4 मार्च 2026 रोजी होळी साजरी केली जाईल.

‘या’ चंद्रग्रहणाची ‘ही’ वेळ असेल

गणनेनुसार, 3 मार्च 2026 रोजी फाल्गुन शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला चंद्र संध्याकाळी 5 वाजून 59 मिनिटांनी उगवणार आहे, तर ग्रहण दुपारी 3 वाजून 20 मिनिटांनी सुरू होईल. ग्रहणाची दुपारची वेळ संध्याकाळी 5:04 वाजता असेल आणि ग्रहणाची मुक्ती वेळ संध्याकाळी 6:47 असेल. संपूर्ण भारतात 3 मार्च रोजी संध्याकाळी 05 वाजून 59 मिनिटांनी चंद्रग्रहण दिसू शकेल. केवळ ग्रहणाचा मोक्ष कालावधी दिसेल, तर ग्रहणाचा प्रारंभ आणि मध्य काळ भारतात कोठेही दिसणार नाही, कारण चंद्रोदयापूर्वी ग्रहण सुरू होईल. सनातन धर्मानुसार सूतक हा सूर्यग्रहणाच्या 12 तास आधी आणि चंद्रग्रहणाच्या 9 तास आधी असतो. या गणनेनुसार सूतक कालावधी 3 मार्च रोजी सकाळी 6.20 वाजल्यापासून सुरू होईल.

चंद्रग्रहण कुठे दिसणार?

भारताव्यतिरिक्त हे चंद्रग्रहण पूर्व आशिया, ऑस्ट्रेलिया, पॅसिफिक महासागर आणि अमेरिकेतही दिसणार आहे. अशा परिस्थितीत 4 मार्च 2026 हा दिवस संपूर्ण भारतात होळीचा सण साजरा करणे योग्य ठरेल. होलिका दहन 2 मार्च 2026 रोजी भद्र टेल पीरियडमध्ये रात्री 12:50 नंतर शास्त्रोक्त मानले जाते.

ज्योतिषी पंडित वेद प्रकाश मिश्रा यांनी सांगितले की, शास्त्रीय परंपरेनुसार रात्री होलिका दहन साजरा केला जातो आणि दुसर् या दिवशी सकाळी रंगोत्सव साजरा केला जातो. परंतु ३ मार्चला चंद्रग्रहण आणि सूतक कालावधी असल्याने त्या दिवशी रंगोत्सव आयोजित करणे योग्य नाही. या कारणास्तव, होळीचा सण 4 मार्च 2026 रोजी साजरा केला जाईल.

ऋषिकेश पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या शुक्ल पक्षाची पौर्णिमा तिथि 2 मार्च रोजी संध्याकाळी 5.18 वाजता सुरू होईल, जी 3 मार्च रोजी संध्याकाळी 4.33 पर्यंत राहील. अशा प्रकारे 2 मार्चला निसावपिनी पौर्णिमा होत आहे. मात्र, 2 मार्च रोजी संध्याकाळी 5.18 वाजल्यापासून भद्रा होत असल्याने भद्रा पूंछ कालमध्ये रात्री 12.50 ते 2.02 या वेळेत भद्राच्या तोंडातून होलिका दहन करणे शास्त्रोक्त मानले जाते.

पंडित वेद प्रकाश मिश्रा पुढे म्हणाले की, लोकमान्यतेनुसार होळीचा सण दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच 3 मार्च रोजी साजरा केला पाहिजे. पण या दिवशी संध्याकाळी 5.59 ते 6.47 या वेळेत चंद्रग्रहण होणार आहे. ग्रहण संपल्यानंतर 3 मार्च रोजी चौशट्टी देवीची यात्रा आणि पूजा केली जाईल.

( डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)