एन. रघुरामन यांचा कॉलम:तुमचा वीकेंड किंवा रविवार खराब झाला तर TIM ला दोष द्या

शुक्रवारी रात्री ९:१० वाजले होते. त्याच संध्याकाळी मिळालेल्या नव्या पुस्तकाची काही पाने वाचण्याची तयारी करत होतो आणि लवकर झोपण्याचा विचार करत होतो. तेवढ्यात माझ्या फोनची घंटी वाजली. दुसऱ्या बाजूला या वृत्तपत्राचे आणि संपूर्ण डीबी कॉर्प समूहाचे मालक सुधीर अग्रवाल होते. त्यांनी मला काही काम सांगून त्याची कालमर्यादा दिली. मी म्हणालो, ‘काळजी करू नका, हे काम होईल, कारण त्या व्यक्तीला मी ओळखतो.’ त्यांनी आभार मानले आणि त्यांचे पुढचे वाक्य होते, ‘कामाच्या प्रगतीबाबत मला व्हॉट्सॲपवर अपडेट देत राहा.’ एका चांगल्या कर्मचाऱ्याप्रमाणे मीही सांगितलेले काम पूर्ण करण्यासाठी लागलो. दुर्दैवाने, ज्या वरिष्ठ व्यक्तीकडून मला ते काम करून घ्यायचे होते, त्यांनी माझा फोन उचलला नाही. पदानुक्रमात त्यांच्यापेक्षा कनिष्ठ असलेल्या ज्या महिला अधिकाऱ्यांचा उल्लेख मी सुधीरजींसमोर केला होता, त्यांनी नोकरी सोडून डब्ल्यूएचओमध्ये प्रवेश घेतला होता. डब्ल्यूएचओच्या त्या महिलेशी बोलत असताना सुधीरजींचा फोन आला. मी परत फोन केला, पण त्यांचा फोन संपर्काबाहेर होता. मी झालेली संपूर्ण प्रगती सांगणारा मेसेज पाठवला आणि बेडवर जाऊन एखाद्या मुलासारखा झोपी गेलो. शनिवारी माझी रोजची कामे होती, जी मी दुपारी ३ वाजेपर्यंत पूर्ण केली. त्यानंतर शुक्रवारी रात्री ९:४५ वाजता अधुरे राहिलेले काम पुन्हा हाती घेऊन करू लागलो. आता कल्पना करा की शुक्रवारी किंवा शनिवारी संध्याकाळी ऑफिसमधून निघताना रिसेप्शनवर तुमची भेट बॉसशी होते. ते घाईघाईने म्हणतात, ‘सध्याच्या घडामोडींमुळे मी थोडा अस्वस्थ आहे. सोमवारी सकाळी सर्वप्रथम आपण याच विषयावर बोलू,’ आणि ते गाडीत बसून निघून जातात. सगळं इतक्या घाईघाईत घडतं की सोमवारी घरच्या कामासाठी रजा घेण्याचा तुमचा विचार आहे, हे सांगण्याची संधीही तुम्हाला मिळत नाही. आता पुढे काय होतं? तुम्हीही घरी निघून जाता, पण आतापर्यंत छान चाललेला तुमचा दिवस हळूहळू खराब होऊ लागतो. मनःस्थिती बदलते. काही लोक झोपू शकत नाहीत आणि सतत विचार करत राहतात की शेवटी त्यांच्या बॉसला कोणती गोष्ट त्रास देत आहे आणि त्या त्रासासाठी ते स्वतः कसे जबाबदार असू शकतात. या विचारसरणीचा परिणाम केवळ त्यांचा वीकेंड किंवा रविवार खराब होण्यातच होत नाही, तर त्यातून मंडे-ब्लूजची सुरुवातही होते. नवा आठवडा सुरू होण्यापूर्वीच ते थकलेले दिसू शकतात. का? खलनायक आहे ‘TIM’ (थॉट-इन्फ्लुएन्स्ड माइंडसेट). अशा परिस्थितीत TIM वरचढ ठरतो आणि आपला दिवस खराब करण्याचे एकमेव कारण बनतो. विचार करत आहात कसे? संशोधनाचे निष्कर्ष येथे देत आहोत. दोन्ही प्रकरणांत आपल्या बॉसने जे म्हटले ते सामान्य आणि वास्तव होते. पण त्यांच्याभोवती आपण आपल्या मनात जी कथा तयार करतो, ती आपली स्वतःची असते आणि ती खरी असेलच असे नाही. काही संभाषणे आपण एक शब्द बोलण्यापूर्वीच सुरू झालेली असतात. ती त्या अर्थापासून सुरू होतात, जो आपण आधीच आपल्या मनाला सांगितलेला असतो. कदाचित आपल्याला आधीपासूनच आपल्या आत सुरू असलेले ते संभाषण बदलण्याची गरज आहे. हे अगदी तसेच आहे, जसे लग्नानंतर मुलगी दुसऱ्या शहरात निघून जाते. हळूहळू ती आपल्या वडिलांशी प्रत्येक गोष्ट शेअर करणे बंद करते. वडील आपल्या मनात एक गोष्ट तयार करू लागतात. गोष्ट क्रमांक १. आता तिला माझी गरज नाही. २. कदाचित माझ्याकडून काही चूक तर झाली नाही ना. वडिलांनी TIM ला या वस्तुस्थितीवर हावी होऊ दिले की त्यांची मुलगी कॉलेजच्या दिवसांत जितके फोन करायची, तितके आता करत नव्हती. TIM ने या वस्तुस्थितीचे अर्थ लावले आणि वडील आपल्या विचारांनी तयार केलेल्या त्या गोष्टीवर प्रतिक्रिया देऊ लागले. या प्रकरणात त्यांची मुलगी कुठेही निघून जात नव्हती. ती नवीन नोकरी, नवीन शहर आणि नवीन आयुष्याशी जुळवून घेत होती. तात्पर्य असे आहे की जेव्हा एखादी घटना घडते, तेव्हा मनाला तिचा अर्थ ठरवू देऊ नका. तो अर्थ आपल्या प्रतिक्रियेला आकार देऊ लागतो. वस्तुस्थितीचा थेट सामना केला, तर TIM दूर राहील.