पुणे: महाराष्ट्रातील शिवकालीन आणि ऐतिहासिक किल्ल्यांसाठी अत्यंत अभिमानाची बातमी म्हणजे, लोहगड किल्ल्याला युनेस्कोने (UNESCO) जागतिक वारसा स्थळ म्हणून अधिकृत मान्यता दिली आहे. 'मराठा मिलिटरी लँडस्केप्स ऑफ इंडिया' या मालिकेचा भाग म्हणून लोहगडची निवड झाली असून, त्याच्या २ हजार वर्षांच्या प्रदीर्घ इतिहासावर आणि वैशिष्ट्यपूर्ण स्थापत्यकलेवर जागतिक शिक्कामोर्तब झाले आहे.
युनेस्कोच्या मान्यतेचे मुख्य आधार:
लोहगडची ही निवड केवळ त्याच्या ऐतिहासिक महत्त्वाची नाही, तर त्याच्या अद्वितीय स्थापत्यशास्त्राची आहे. युनेस्कोने प्रामुख्याने खालील दोन गोष्टींचा विशेष उल्लेख केला आहे:
१. सर्पाकार दरवाजे (Serpentine Gates): किल्ल्याच्या पायथ्यापासून गडाच्या माथ्यापर्यंत जाणारा मार्ग अत्यंत सुरक्षित आणि सर्पाकार रचनेचा आहे. यात असलेल्या चार भव्य आणि अभेद्य दरवाजांमुळे (गणेश, नारायण, हनुमान आणि महा दरवाजा) हा किल्ला शत्रूंसाठी अजिंक्य ठरला होता.
२. विंचूकाटा (Scorpion-shaped Tower): किल्ल्याचा उत्तरेकडील भाग जो लांबवर एका रांगेसारखा पसरलेला आहे, त्याला 'विंचूकाटा' म्हणतात. त्याचा आकार हुबेहूब विंचवाच्या नांगीसारखा असल्याने हे नाव पडले आहे. ही जागा शत्रूवर लक्ष ठेवण्यासाठी एक नैसर्गिक टेहळणी बुरूज म्हणून वापरली जात असे.
२ हजार वर्षांचा समृद्ध इतिहास:
लोहगड केवळ मराठा साम्राज्याचा भाग नव्हता, तर त्याचा इतिहास २ हजार वर्षांपूर्वीचा आहे. सातवाहन, चालुक्य, राष्ट्रकूट, शिलाहार, यादव, बहामनी आणि त्यानंतर मुघल अशा विविध राजवटींनी या किल्ल्याचा ताबा घेतला होता. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६४८ मध्ये हा किल्ला जिंकून त्याला मराठा स्वराज्याच्या मजबूत तटबंदीचा हिस्सा बनवले. सुरतेच्या लुटून आणलेला खजिना सुरक्षित ठेवण्यासाठी महाराजांनी याच किल्ल्याची निवड केली होती, यावरून त्याचे सामरिक महत्त्व अधोरेखित होते.
पर्यटन आणि सुरक्षेचे नवे पर्व:
युनेस्कोच्या या जागतिक मान्यतेमुळे लोहगडच्या पर्यटनात मोठी वाढ अपेक्षित आहे. राज्य सरकारने या किल्ल्याच्या रक्षणासाठी आणि पर्यटकांच्या सोयीसाठी विशेष सुरक्षा पथके तैनात करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा वारसा पुढील पिढ्यांसाठी जतन करणे ही आता आपली जबाबदारी असल्याचे पुरातत्व विभागाकडून सांगण्यात आले आहे.
सविस्तर वाचा, लिंक कमेंट मध्ये https://punenews24.in/
शहर
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
- नागपुर: सडक्या सुपारीचा महाघोटाळा! शहराच्या सीमेवर उभारली हजारो क्विंटलची गोदामं अन् भट्ट्या; रासायनिक प्रक्रियेद्वारे घातक सुपारीची होतेय तस्करी
- नाशिक: लालपरीतून आता थेट अयोध्येचे दर्शन! नाशिकमधूनही राम मंदिराच्या तीर्थयात्रेचे नियोजन; एसटी महामंडळाकडून विशेष सोय उपलब्ध
महाराष्ट्र
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
- नागपुर: सडक्या सुपारीचा महाघोटाळा! शहराच्या सीमेवर उभारली हजारो क्विंटलची गोदामं अन् भट्ट्या; रासायनिक प्रक्रियेद्वारे घातक सुपारीची होतेय तस्करी
गुन्हा
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
- पुणे: भाऊबीजेच्या दिवशीच नात्याला काळीमा! दिवाळीचा फराळ घेऊन आलेल्या बहिणींना भावाची बेदम मारहाण; बेसबॉल स्टिकने डोक्यावर केले वार
- मुंबई: पोलिसांची धडक कारवाई! कांदिवलीतील कुख्यात 'टिपू टोळी'वर मोक्का अंतर्गत कठोर कारवाई, १७ गुन्हे दाखल असलेले मुख्य म्होरक्यासह तिघे जण जेरबंद
- नांदेड: फॉर्च्युनर कारला झालेल्या किरकोळ खमकीवरून टोकाचे पाऊल; दुचाकीची चावी काढून मारहाण व भरपाईचा तगादा लावल्याने हदगावच्या तरुणाने संपवले जीवन!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
- आजचे राशिभविष्य ३१ ऑक्टोबर २०२६ : त्रिग्रह योगाचा तिप्पट लाभ, जाणून घ्या कशी असेल तुमची रास!
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
Subscribe to my channelदेश विदेश
- नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रावर काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधींची पहिलीच प्रतिक्रिया; म्हणाल्या, हे पुस्तक म्हणजे अत्यंत मनापासून आणि प्रामाणिकपणे...
- नवी दिल्ली: अरविंद केजरीवाल आणि त्यांच्या मुलीला जीवे मारण्याची धमकी; लॉरेंस बिश्नोई गँगच्या नावाने मागितले ७ कोटी रुपये!
- भोपाल: दारू पिण्यावरून झालेल्या वादानंतर तरुण चढला पाण्याच्या टाकीवर, भावांसमोरच खाली उडी मारत संपवले जीवन
- गोवा: नागरिकांची अनेक वर्षांची मागणी पूर्ण! शिरगाव-पणजी कदंब बससेवा प्रथमच सुरू, प्रवाशांमध्ये आनंदाचे वातावरण!
