सायबर सुरक्षेसाठी महत्त्वाची ट्रिक! ऑनलाईन UPI पेमेंट करताना तुमचा पर्सनल मोबाईल नंबर 'असा' लपवा; स्पॅम कॉल्स आणि फसवणूक टळणार

डिजिटल क्रांतीच्या या युगात अगदी छोट्या दुकानापासून ते मोठ्या मॉलपर्यंत प्रत्येक ठिकाणी ऑनलाईन UPI पेमेंटचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. परंतु, जर तुम्ही कधी बारकाईने पाहिले असेल, तर जेव्हा तुम्ही UPI द्वारे एखाद्या अनोळखी दुकानदाराला किंवा व्यक्तीला पैसे ट्रान्सफर करता, तेव्हा अनेकदा तुमचा वैयक्तिक मोबाईल नंबरही त्यांच्याकडे जातो. या नंबरचा वापर पुढे जाऊन स्पॅम कॉल्स, मार्केटिंग, सायबर फसवणूक किंवा तुमची खाजगी माहिती ट्रॅक करण्यासाठी केला जाण्याची शक्यता असते. तुमची हीच गोपनीयता आणि सुरक्षा अबाधित ठेवण्यासाठी एक सोपी ट्रिक अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते, ज्याच्या मदतीने तुम्ही पेमेंट करताना तुमचा मोबाईल नंबर लपवू शकता.

NPCI (नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) आणि विविध बँक तसेच पेमेंट अ‍ॅप्सनी ग्राहकांच्या सुरक्षेसाठी सर्वोत्तम उपक्रम सुरू केले आहेत. अनेक पेमेंट अ‍ॅप्स बाय-डिफॉल्ट तुमच्या मोबाईल नंबरचा वापर करून UPI आयडी तयार करतात (उदा. 1234567890@apl किंवा 1234567890@ybl). जेव्हा तुम्ही हा QR कोड स्कॅन करून पैसे पाठवता, तेव्हा समोरच्या व्यक्तीला तुमचा हा नंबर सहज दिसतो. हा नंबर लपवण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या मूळ नंबरऐवजी एक नवीन 'अल्फा-न्यूमेरिक' किंवा केवळ नावाचा वापर करून युनिक UPI आयडी तयार करावा लागेल.

पेमेंट अ‍ॅप्सवर नंबर लपवण्याची पद्धत:

पेटीएम (Paytm): जर तुम्हाला या अ‍ॅपवर तुमचा नंबर लपवायचा असेल, तर प्रथम तुमच्या प्रोफाईल आयकॉनवर जा. तेथे 'UPI आणि पेमेंट सेटिंग्ज' हा पर्याय निवडा. त्यानंतर 'Manage UPI ID' वर क्लिक करा आणि तुमच्या आवडीचे कोणतेही नाव, शब्द किंवा अक्षरे वापरून (उदा. rahul@paytm) एक नवीन आयडी तयार करा. त्यानंतर तुमचा मोबाईल नंबर असलेला जुना आयडी डिलीट किंवा डी-अ‍ॅक्टिव्हेट करा.

फोनपे (PhonePe) आणि गुगल पे (Google Pay): या अ‍ॅप्सवर देखील प्रोफाईल किंवा बँक खाते निवडून 'Manage UPI IDs' या पर्यायावर जाता येते. तिथे उपलब्ध असलेल्या पर्यायांपैकी अक्षरे किंवा नावाचा नवीन आयडी निवडून तो प्रायमरी (Primary) आयडी म्हणून सेट करता येतो.

अशा प्रकारे बदललेला युनिक आयडी वापरल्यास, तुम्ही पेमेंट केल्यानंतर समोरच्या व्यक्तीला फक्त तुमचा तो युनिक आयडी आणि नाव दिसेल, तुमचा वैयक्तिक मोबाईल नंबर पूर्णपणे सुरक्षित राहील. डिजिटल सुरक्षिततेच्या दृष्टीने ही एक अतिशय महत्त्वाची आणि सोपी ट्रिक आहे.