इतिहासातील सर्वात मोठा क्रिप्टो घोटाळा! जगातील सर्वात मोठ्या ‘बायनान्स’ एक्सचेंजवरून अवघ्या २० मिनिटांत ६.३ अब्ज डॉलर्सची चोरी; ग्राहकांचे पैसे सुरक्षित असल्याची सीईओंची ग्वाही

जगातील सर्वात मोठे आणि प्रमुख क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज मानल्या जाणाऱ्या ‘बायनान्स’ (Binance) वर अत्यंत मोठा सायबर हल्ला झाला आहे. क्रिप्टोकरन्सीच्या इतिहासातील हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा आणि विनाशाक सुरक्षिततेचा भंग (Biggest Crypto Heist in History) मानला जात आहे. या सायबर हल्ल्यामध्ये तब्बल ६.३ अब्ज डॉलर्स (अंदाजे ५३,००० कोटी रुपयांपेक्षा अधिक) मूल्याची क्रिप्टोकरन्सी डिजिटल वॉलेटमधून काढून घेण्यात आली आहे. ही संपूर्ण चोरीची घटना अवघ्या २० मिनिटांच्या आत घडल्यामुळे जागतिक आर्थिक बाजारपेठेत एकच खाडाखोड आणि चिंता पसरली आहे.

कशी घडली ही घटना आणि कसा झाला सायबर हल्ला?:

बायनान्सने जारी केलेल्या प्राथमिक तपास अहवालानुसार, हा हल्ला अत्यंत सुनियोजित आणि गुंतागुंतीचा होता. सुरुवातीला कंपनीच्या एका सॉफ्टवेअर इंजिनिअरचे लॅपटॉप हॅक झाल्यामुळे हल्लेखोरांना अंतर्गत यंत्रणेत प्रवेश मिळाला असावा असा अंदाज वर्तवण्यात आला होता. मात्र, बायनान्सचे सह-मुख्य कार्यकारी अधिकारी (Co-CEO) रिचर्ड टेंग (Richard Teng) यांनी स्पष्ट केले की, हा हल्ला केवळ एका साध्या लॅपटॉपच्या धोक्यापुरता मर्यादित नसून अत्यंत गुंतागुंतीच्या प्रक्रियेतून अंतर्गत यंत्रणा आणि ट्रान्झॅक्शन ऑथोरायझेशन इन्फ्रास्ट्रक्चरला लक्ष्य करून घडवून आणला गेला. हल्लेखोरांनी प्रणालीचा ताबा मिळवून अवघ्या २० मिनिटांत मोठ्या प्रमाणावर अनधिकृत ट्रान्झॅक्शन करत ड्रेन (Wallet Drain) केले.

उत्तर कोरियाच्या हॅकर्सचा हात असल्याचा संशय:

ब्लॉकचेन आणि सायबर सुरक्षा विश्लेषक संस्था टीआरएम लॅब्स (TRM Labs) आणि चेनालिसिस (Chainalysis) यांनी या भीषण सायबर हल्ल्यामागे उत्तर कोरियाशी (North Korea) जोडलेल्या सरकारी पुरस्कृत हॅकर गटाचा हात असल्याचा तीव्र संशय व्यक्त केला आहे. यापूर्वी झालेल्या अशाच प्रकारच्या इतर एक्सचेंजवरील हल्ल्यांशी या हल्ल्याचे साम्य असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. मात्र, बायनान्सने अद्याप अधिकृतपणे कोणत्याही विशिष्ट व्यक्ती किंवा देशावर जबाबदारी निश्चित केलेली नाही.

३ अब्ज डॉलर्स गोठवण्यात यश; ग्राहकांच्या सुरक्षिततेवर भर:

या मोठ्या संकटावर मात करण्यासाठी बायनान्सने जगातील इतर ब्लॉकचेन कंपन्या आणि स्टेबलककॉइन जारीकर्त्यांसोबत (उदा. Tether, Circle, Ripple) तातडीने समन्वय साधला. या संयुक्त कारवाईमुळे चोरीला गेलेल्या रकमेपैकी अंदाजे ३ अब्ज डॉलर्स (ॲड्रेस ऑन-चेन ब्लॉक करून) तात्काळ गोठवण्यात (Freeze) यश आले आहे.

या संपूर्ण प्रकरणामुळे घाबरलेल्या गुंतवणूकदारांना दिलासा देताना बायनान्सचे सह-सीईओ रिचर्ड टेंग आणि संस्थापक चांगपेन्ग झाओ (CZ) यांनी स्पष्ट केले आहे की, ग्राहकांचे सर्व फंड पूर्णपणे सुरक्षित आहेत. कोणाही ग्राहकाचे नुकसान होऊ दिले जाणार नाही आणि सर्व तोटा कंपनीच्या स्वतःच्या निधीतून तसेच ‘एसएएफयू’ (SAFU - Secure Asset Fund for Users) रिझर्व्ह फंडमधून भरून काढला जाईल. सुरक्षेच्या कारणास्तव तात्पुरत्या स्वरूपात विथड्रॉल आणि डिपॉझिट सेवा थांबवण्यात आल्या असून, लवकरच परिस्थिती पूर्वपदावर आणली जाईल असा विश्वास कंपनीने व्यक्त केला आहे. या घटनेमुळे जगभरातील केंद्रीय व डिजिटल चलन बाजारात सुरक्षेच्या मुद्द्यावर पुन्हा एकदा मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.