जास्त प्रमाणात माऊथवॉश वापरल्यामुळे रक्तदाब आणि मधुमेहाच्या समस्या होतात का?

सकाळी उठून दात घासणे ही प्रत्येकाची सवय आहे. ही मूलभूत स्वच्छता आहे. परंतु काही लोक असे असतात जे 10-10 मिनिटांपर्यंत ब्रश दातांमध्ये चोळत राहतात. इतकंच नाही तर ब्रशबरोबरच ते नेहमी माऊथवॉशने तोंड स्वच्छ करतात. आजकाल, लोक बर् याचदा सोशल मीडियावर या स्वच्छतेचे अनुसरण करतात की आपण दिवसातून दोनदा ब्रश केला पाहिजे. पण थांबा, जर तुम्हालाही ही सवय असेल तर ती तुम्हाला उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाची भेट देऊ शकते. आरोग्य तज्ञांच्या मते, अमेरिकेसारख्या देशांतील अर्ध्याहून अधिक लोकांना हे माहित नाही की चांगले बॅक्टेरिया जास्त प्रमाणात तोंड स्वच्छ केल्याने मरतात. संशोधनाचा हवाला देत त्यांनी म्हटले आहे की, खरं तर, जेव्हा आपण खूप माउथवॉश करतो, तेव्हा आपल्याला फायदा करणारे अनेक प्रकारचे बॅक्टेरिया आपल्या तोंडात मरतात.

या जीवाणूंमध्ये बॅक्टेरिया देखील असतात जे शरीरात नायट्रेट्सला नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये रूपांतरित करतात. नायट्रिक ऑक्साईड रक्तवाहिन्या आराम करण्यास किंवा रुंदीकरण करण्यास मदत करते. म्हणूनच, ज्या लोकांना नेहमीच माउथवॉश रोगाने ग्रासले असते त्यांना उच्च रक्तदाब आणि मधुमेह होण्याची शक्यता जास्त असते. ते म्हणाले की आजकाल अँटीबॅक्टेरियल माउथवॉशच्या अंदाधुंद वापरामुळे तोंडातील चांगले जीवाणू नष्ट होतात जे नायट्रिक ऑक्साईड तयार करण्यास मदत करतात.

उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहावरील रामबाण उपाय संवेदनशीलता नियंत्रित करण्यासाठी नायट्रिक ऑक्साईड खूप महत्वाचे आहे. तज्ञांनी अशी शिफारस केली आहे की तोंड पूर्णपणे निर्जंतुकीकरण करण्याऐवजी ब्रश आणि फ्लॉसिंगवर लक्ष केंद्रित करा आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच माउथवॉश वापरा. आरोग्य तज्ञांच्या संशोधनात एक धक्कादायक गोष्टदेखील सांगितले आहे की ९९.९ टक्के तोंड स्वच्छ करण्याच्या प्रयत्नात लोक नकळतपणे हृदय आणि चयापचय आरोग्याला बिघडवत आहेत . हे नायट्रेट कमी करणारे जीवाणू देखील नष्ट करते, जे शरीर नायट्रिक ऑक्साईड तयार करण्यासाठी वापरते, असे ते म्हणाले. हृदय योग्यरित्या कार्य करण्यासाठी नायट्रिक ऑक्साईड आवश्यक आहे. डॉ. बुरेन यांनी अनेक अभ्यासांचा हवाला दिला ज्यामुळे असे सूचित केले गेले आहे की वारंवार माउथवॉशचा वापर आणि संपूर्ण शरीराचे आरोग्य यांच्यात संभाव्य दुवा असू शकतो. ते म्हणाले की हार्वर्डच्या अभ्यासात सुमारे 1,000 प्रौढांचे तीन वर्षे अनुसरण केले गेले. असे आढळले आहे की जे लोक दिवसातून दोनदा माउथवॉश वापरतात त्यांना प्रीडिबायटीस किंवा मधुमेहाचा धोका 55 टक्के जास्त असतो. दुसर्या अभ्यासात असे आढळले आहे की ज्यांनी दिवसातून दोनदा याचा वापर केला त्यांना उच्च रक्तदाब होण्याचा धोका दुप्पट असतो. प्लायमाउथ विद्यापीठाच्या अभ्यासानुसार असे आढळले आहे की माउथवॉशने व्यायामामुळे रक्तदाबाचे 60 टक्क्यांहून अधिक फायदे काढून टाकले आणि 2 तासांच्या आत त्याचा प्रभाव जवळजवळ पूर्णपणे गमावला.

“ज्याप्रमाणे आपल्या आतड्यात चांगले आणि वाईट बॅक्टेरिया असतात, त्याचप्रमाणे तोंडातही दोन प्रकारचे बॅक्टेरिया असतात. काही संशोधन असे सूचित करतात की अतिशय मजबूत माउथवॉश वापरल्याने चांगले बॅक्टेरिया कमी होऊ शकतात जे अन्नातून नायट्रेटला नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये रूपांतरित करतात. नायट्रिक ऑक्साईड रक्तदाब नियंत्रित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. तथापि, दीर्घकाळापर्यंत त्याचा क्लिनिकल परिणाम काय असेल, हे अद्याप पूर्णपणे स्पष्ट झालेले नाही. या दाव्याला पुष्टी देण्यासाठी सध्या मोठ्या प्रमाणावर लोकसंख्येवर आधारित अभ्यास उपलब्ध नाही, असेही ते म्हणाले. म्हणूनच, डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय आणि योग्य मार्गदर्शनाशिवाय बराच काळ मजबूत माउथवॉशचा जास्त वापर करणे योग्य नाही. डॉ. अरोरा म्हणतात की याचा अर्थ असा नाही की माउथवॉशचा वापर आरोग्यासाठी धोकादायक आहे. योग्यरित्या वापरल्यास, माउथवॉश तोंडी स्वच्छता राखण्यास मदत करते. फक्त ह्याच्या वापराच्या प्रमाणाकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. डॉ. नियति अरोरा म्हणाल्या की क्लोरहेक्सिडिन युक्त माउथवॉशचा वापर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच केला पाहिजे . हे विशिष्ट दंत समस्येसाठी आणि केवळ मर्यादित काळासाठीच केले पाहिजे. सामान्य फ्लोराइड माउथवॉश किंवा बीटाडाइन माउथवॉश दैनंदिन साफसफाईसाठी वैद्यकीयदृष्ट्या सुरक्षित मानले जाते आणि चांगल्या बॅक्टेरियांना हानी पोहोचवत नाही. हे आवश्यकतेनुसार दिवसातून एकदा किंवा दोनदा वापरले जाऊ शकते. परंतु नियमित ब्रश करणे आणि फ्लॉसिंग करणे ही तोंड स्वच्छ करण्याची सर्वात महत्वाची सवय असावी.