नवी दिल्ली: देशभरात गाजलेल्या 'नीट' (NEET-UG) आणि इतर महत्त्वाच्या स्पर्धा परीक्षांच्या पेपर लीक प्रकरणांना कायमस्वरूपी आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारने स्थापन केलेल्या उच्चस्तरीय परीक्षा सुधारणा कार्यदलाचे प्रमुख (NTA Reform Task Force Head) आणि इन्फोसिसचे सह-संस्थापक नandan नीलेकणी (Nandan Nilekani) यांनी एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि क्रांतिकारी मास्टर प्लॅन मांडला आहे. तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून परीक्षा पद्धतीमधील त्रुटी कशा दूर करता येऊ शकतात, याबाबत त्यांनी सविस्तर उपाययोजना सुचवल्या आहेत.
नवी दिल्लीतील एका उच्चस्तरीय कार्यक्रमात बोलताना नंदन नीलेकणी यांनी थेट पारंपारिक पद्धतीने प्रश्नपत्रिका तयार करण्याच्या पद्धतीवरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. ते म्हणाले की, "आपल्याला पारंपरिक अर्थाने एकाच 'प्रश्नपत्रिकेची' खरंच गरज आहे का? कारण जोपर्यंत मुख्य प्रश्नपत्रिका आधीच तयार करून ठेवली जाते, तोपर्यंत ती विकण्याची किंवा चोरण्याची आर्थिक प्रेरणा (Economic Incentive) गुन्हेगारांकडे आणि यंत्रणेतील गैरप्रकारांना कारणीभूत ठरणाऱ्या घटकांकडे राहते."
या समस्येवर कायमस्वरूपी मात करण्यासाठी नीलेकणी यांनी अत्यंत नाविन्यपूर्ण उपाय सुचवला आहे. त्यानुसार, परीक्षा घेण्यासाठी आधीपासून एखादी एकच फिक्स प्रश्नपत्रिका महिनाभर आधी छाटून ठेवण्याऐवजी, एका विशाल आणि सुरक्षित 'प्रश्न बँकेतून' (Question Bank) कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर करून अगदी परीक्षेच्या काही मिनिटे आधी अंतिम प्रश्नपत्रिका तयार केली जावी. जर अंतिम प्रश्नपत्रिका परीक्षेच्या ऐन वेळेपर्यंत अस्तित्वातच नसेल, तर ती लीक होण्याचा किंवा चोरण्याचा प्रश्नच उरणार नाही, असा साधा आणि प्रभावी युक्तिवाद त्यांनी मांडला आहे.
याशिवाय, परीक्षा प्रणाली पूर्णपणे डिजिटल आणि सुरक्षित करण्यासाठी देशात 'संगणक-आधारित चाचणी' (Computer-Based Testing - CBT) प्रणाली मोठ्या प्रमाणावर राबवण्यावर भर दिला पाहिजे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. सध्या देशभरात सुमारे दीड लाख परीक्षा केंद्रे उपलब्ध आहेत, परंतु स्पर्धा परीक्षांच्या प्रचंड व्याप्तीचा विचार करता ही पायाभूत सुविधा आणि केंद्रांचे जाळे आणखी मोठ्या प्रमाणात विस्तारित करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
केंद्र सरकारने याआधी नीट-युजी पेपर लीक प्रकरणाच्या वादा नंतर आणि विद्यार्थ्यांच्या देशव्यापी आंदोलनानंतर ही उच्चस्तरीय समिती स्थापन केली होती. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे देखील या सुधारणा तातडीने लागू करण्यासाठी अत्यंत उत्सुक असल्याचे नीलेकणी यांनी सांगितले. या उच्चस्तरीय कार्यदलाचा अंतिम अहवाल लवकरच सादर केला जाणार असून, यामध्ये सुचवलेल्या नवीन तंत्रज्ञान-आधारित उपायांमुळे भविष्यातील सर्व स्पर्धा परीक्षा अधिक पारदर्शक, विश्वासार्ह आणि गैरप्रकारमुक्त होण्यास मोठी मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
शहर
- नागपूर: नेता असूनही लोक माझ्यावर विश्वास ठेवतात, कारण मी आधी प्रयोग करतो; नागपूर परिषदेत नितीन गडकरींचे शेतकऱ्यांच्या ऊर्जा निर्मितीवर मोठे भाष्य
- नाशिक: सिंहस्थ ध्वजारोहणावर २० कोटींचा खर्च; अडीच कोटींचे हेलिपॅड उभारूनही व्हीआयपींनी रस्त्याने प्रवास केल्याने चर्चांना उधाण
- नाशिक: मालेगाव तालुक्याच्या घशाला पडली कोरड; १२५ गावे आणि ५८ वाड्यांना पाणीटंचाईची तीव्र धग
- नाशिक: सिंहस्थ कुंभपर्वाला मंगलमय वातावरणात प्रारंभ; त्र्यंबकेश्वर येथे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते उत्साहात संपन्न झाला ऐतिहासिक ध्वजारोहण सोहळा
महाराष्ट्र
- पुणे: पुण्यात विवाहितेची आत्महत्या; घटनेनंतर संतापलेल्या नातेवाईकांकडून महर्षीनगर येथील 'झांबरे पॅलेस'ची तोडफोड, परिसरात तणाव
- सातारा: जिल्हा मध्यवर्ती बँकेसाठी ९७.९२ टक्के चुरशीने मतदान! खंडाळ्यात तुफान राडा, उद्या निघणार निकाल
- नागपूर: नेता असूनही लोक माझ्यावर विश्वास ठेवतात, कारण मी आधी प्रयोग करतो; नागपूर परिषदेत नितीन गडकरींचे शेतकऱ्यांच्या ऊर्जा निर्मितीवर मोठे भाष्य
- नाशिक: सिंहस्थ ध्वजारोहणावर २० कोटींचा खर्च; अडीच कोटींचे हेलिपॅड उभारूनही व्हीआयपींनी रस्त्याने प्रवास केल्याने चर्चांना उधाण
गुन्हा
- मुंबई: ६६ लाखांचा हायड्रो गांजा जप्त: साताऱ्यातील दोघा जणांना बेड्या, अंधेरीतील कारवाईने खळबळ
- हिंगोली: घरफोडी करणाऱ्या आरोपीला पकडण्यासाठी गेलेल्या लातूर क्राईम ब्रंचच्या पोलिसांच्या डोळ्यात लाल मिरची पुड फेकून जीवघेणा हल्ला, चार पोलीस कर्मचारी जखमी
- नाशिक: प्रेयसीचा दुरावा अन् आर्थिक छळाला कंटाळून २८ वर्षीय इंजिनीअर तरुणाची आत्महत्या; सुसाईड नोटमुळे पोलीस चक्रावले, चौघांवर गुन्हा दाखल
- रायगड: सिडकोच्या कारवाईच्या धसक्याने बाळू कांबडे यांचा मृत्यू खारघरच्या बेलपाडा आदिवासीवाडीतील अत्यंत दुर्दैवी घटनेने संताप!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
- २४ ऑक्टोबर २०२६ चे सविस्तर दैनिक राशिभविष्य: शनिदेवांची कृपा आणि नवीन संधी
- आजचे राशिभविष्य (१६ ऑक्टोबर २०२६): लक्ष्मी नारायण योगाचा या राशींना लाभ, शुक्र देणार पैसा व सुख-समृद्धी; पाहा तुमचे राशिभविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १५ ऑक्टोबर २०२६: गुरु करणार सौभाग्य योग निर्माण, या राशींना मिळणार गुरुचे पाठबळ व लाभ!
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
Subscribe to my channelदेश विदेश
- चंदीगड: पंजाब विधानसभा निवडणुकीपूर्वी आम आदमी पक्षाला मोठा धक्का; ३ आमदारांनी पक्ष सोडत भाजपमध्ये केला प्रवेश
- दिल्ली: विधान परिषद निवडणुकीतील पराभवानंतर राष्ट्रवादीच्या बड्या नेत्यांची दिल्लीत अमित शाहांची भेट; सुनेत्रा आणि पार्थ पवारांना वगळल्याने राजकीय वर्तुळात खळबळ
- बंगळुरू: पंचतारांकित हॉटेलच्या स्विमिंग पूलमध्ये विजेचा धक्का लागून दोन परदेशी पर्यटकांचा मृत्यू; वाचवताना दोघे जण गंभीर जखमी
- गोवा: एसटी आरक्षण रखडल्यास अनेकांचे भाग्य उजळणार; २०२५-२७ विधानसभा निवडणुकीपूर्वी राजकीय समीकरणांना नवी दिशा
