Koyna Dam Crisis: Water Levels Hit Critical Low

पाटण (सातारा): महाराष्ट्राची 'जीवनवाहिनी' मानल्या जाणाऱ्या कोयना धरणातील पाणी पातळीने यंदा धोक्याची पातळी ओलांडली आहे. कडक उन्हाळ्यामुळे धरणातील पाणीसाठा वेगाने कमी होऊन तो आता अवघ्या १२.०४ टीएमसीवर आला आहे, ज्यामुळे संपूर्ण राज्यासाठी चिंतेची बाब निर्माण झाली आहे.

संकटाची तीव्रता:वीजनिर्मितीवर परिणाम:
धरणातील पाण्यावर आधारित 'महाजनको'च्या (Mahagenco) वीज प्रकल्पासाठी आता केवळ ०.५८ टीएमसी पाणी शिल्लक राहिले आहे. हे पाणी केवळ दोन दिवस पुरेल इतकेच असून, १ जूननंतर वीजनिर्मिती पूर्णपणे बंद होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
भारनियमनाची शक्यता: वीजनिर्मिती बंद पडल्यास राज्यात विजेचा मोठा तुटवडा निर्माण होऊ शकतो, ज्यामुळे ऐन उन्हाळ्यात पुन्हा भारनियमनाचे संकट ओढवण्याची शक्यता आहे.
सिंचनाचा प्रश्न: केवळ वीजनिर्मितीच नाही, तर सातारा आणि सांगली जिल्ह्यांतील शेतीसाठी आवश्यक असलेल्या सिंचनावरही याचा मोठा परिणाम होणार आहे.
उन्हाळ्याच्या तीव्रतेमुळे आधीच अनेक नदीपात्रांतील पाणी आटले असून, आता धरणातून मिळणाऱ्या पाण्यावर मर्यादा आल्याने शेतकऱ्यांसमोर पिके वाचवण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.

प्रशासनाची भूमिका:
पाणी टंचाईमुळे परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये म्हणून धरण प्रशासनाने पाण्याचे नियोजन अतिशय काटकसरीने करण्यास सुरुवात केली आहे. पिण्यासाठी पाणी राखून ठेवण्याला प्राधान्य दिले जात असून, वीजनिर्मितीसाठीच्या कोटा संपुष्टात येत असल्याने आता पर्यायी मार्गांचा विचार करणे अपरिहार्य बनले आहे.

येत्या काही दिवसांत पावसाचे आगमन झाल्यास दिलासा मिळण्याची आशा आहे, परंतु सध्याची परिस्थिती ही राज्य सरकार आणि वीज वितरण कंपनीसाठी मोठ्या परीक्षेची ठरत आहे.