बोगस बियाणांमुळे बळीराजा संकटात! राज्यात २४ हजार हेक्टरवरील सोयाबीनची उगवणच नाही; दोषी कंपन्यांवर कारवाईचा बडगा

पुणे / मुंबई:यंदाच्या खरीप हंगामात मान्सूनचे आगमन उशिराने झाल्यानंतरही मोठ्या आशेने पेरणी केलेल्या राज्यातील हजारो शेतकऱ्यांवर मोठे संकट ओढवले आहे. निकृष्ट आणि बोगस दर्जाच्या सोयाबीन बियाण्यांमुळे राज्यभरात तब्बल २४ हजार हेक्टरहून अधिक शेती क्षेत्रातील सोयाबीनची उगवणच झालेली नाही. यामुळे शेतकऱ्यांचे कोट्यवधी रुपयांचे आर्थिक नुकसान झाले असून, त्यांच्यावर ऐन हंगामात दुबार पेरणीचे गंभीर संकट ओढवले आहे.

प्रकरण काय आहे?

राज्यात जून आणि जुलै महिन्याच्या सुरुवातीला शेतकऱ्यांनी नामांकित आणि खासगी कंपन्यांचे महागडे सोयाबीन बियाणे खरेदी करून पेरणी पूर्ण केली होती. मात्र, पेरणीनंतर १० ते १५ दिवस उलटून गेले तरी शेतात पिकाचा एकही अंकुर फुटला नाही.

पश्चिम विदर्भ (अमरावती, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ), मराठवाडा (नांदेड, लातूर, परभणी, धाराशिव) आणि उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांतून कृषी विभागाकडे निकृष्ट बियाण्यांबाबत हजारो तक्रारींचा पाऊस पडला.

कृषी विभागाची कारवाई आणि पंचनामे:

तक्रारींचे गांभीर्य लक्षात घेऊन कृषी विभागाने आणि जिल्हास्तरीय तक्रार निवारण समितीने शिवारात जाऊन तात्काळ पंचनामे सुरू केले आहेत:

1. अनेक वाण अप्रमाणित: कृषी विभागाने घेतलेल्या बियाण्यांच्या नमुन्यांच्या तपासणीत अनेक नामांकित कंपन्यांचे सोयाबीन वाण अप्रमाणित (Non-standard) आणि बोगस असल्याचे सिद्ध झाले आहे.

2. कंपन्यांवर एफआयआर (FIR): शेतकऱ्यांची दिशाभूल करणाऱ्या आणि सदोष बियाणे विकणाऱ्या कंपन्यांविरोधात विविध पोलीस ठाण्यांत गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.

3. परवाने रद्द करण्याची शिफारस: दोषी आढळलेल्या कंपन्यांचे बियाणे विक्री परवाने कायमस्वरूपी रद्द करण्याची शिफारस राज्य कृषी संचालक (गुणनियंत्रण) यांच्याकडे करण्यात आली आहे.

बळीराजा हवालदिल:

अनेक शेतकऱ्यांनी सावकार, बँकांकडून कर्ज काढून अथवा दागिने गहाण ठेवून महागडे बियाणे आणि खते खरेदी केली होती. मात्र, बियाणे न उगवल्याने बियाण्यांचा खर्च, नांगरटी आणि मजुरीचा खर्च वाया गेला आहे. कृषी विभागाने पंचनामे जलद गतीने पूर्ण करून बाधित शेतकऱ्यांना तात्काळ भरपाई द्यावी आणि दुबार पेरणीसाठी मोफत बियाणे पुरवावे, अशी आक्रमक मागणी राज्यभरातील शेतकरी संघटनांकडून केली जात आहे.