मल्टी-अ‍ॅसेट फंड पोर्टफोलिओमध्ये विविधता कशी आणायची? जाणून घ्या

4 फेब्रुवारीपर्यंत, सिल्व्हर ईटीएफमध्ये 24 टक्के पेक्षा जास्त घट झाली आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की या घसरणीचे कारण नफा-बुकिंग आणि US फेडरल रिझर्व्हचे पुढील अध्यक्ष म्हणून केविन वॉर्श यांच्या नामांकनानंतर डॉलरची आणखी मजबुती असू शकते. गेल्या एका वर्षात (4 फेब्रुवारीपर्यंत) गोल्ड ईटीएफने 80 टक्क्यांहून अधिक परतावा दिला आहे. दुसरीकडे, सिल्व्हर ईटीएफने 176 टक्क्यांहून अधिक परतावा दिला आहे. सोने-चांदीच्या दरात नुकत्याच झालेल्या अस्थिरतेनंतर तज्ज्ञ आता सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला देत आहेत.

जोखीम टाळण्यासाठी मल्टी-अ‍ॅसेट फंडांचा विचार करा

तथापि, ज्या गुंतवणूकदारांना अद्याप मौल्यवान धातूंमध्ये- विशेषत: सोन्यामध्ये गुंतवणूक करता आली नाही – त्यांना चांगले वाटप करता आले नाही. असे गुंतवणूकदार मल्टी-अ‍ॅसेट फंडांचा विचार करू शकतात. या निधीचे तिन्ही मालमत्ता वर्गांपैकी प्रत्येकासाठी किमान 10% वाटप करणे आवश्यक आहे.

असे पोर्टफोलिओ सामान्यत: इक्विटी, कर्ज, सोने, चांदी, रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (आरईआयटी) आणि आंतरराष्ट्रीय इक्विटीसह विविध मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक करतात. फंड मॅनेजरच्या दृष्टिकोनानुसार मल्टी-अ‍ॅसेट फंड अ‍ॅसेट क्लासेसमध्ये गतिशीलपणे बदलतात. चला तर मग जाणून घेऊया अ‍ॅलोकेशनमध्ये कसा बदल करायचा.

गुंतवणूक धोरण

अलीकडेच, यापैकी काही फंडांनी या मालमत्ता वर्गांच्या कामगिरीच्या आधारे इक्विटी आणि मौल्यवान धातूंचे वाटप बदलले आहे. गेल्या वर्षभरात (3 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत), या श्रेणीने सरासरी 19.36% परतावा दिला आहे. तीन आणि पाच वर्षांचा परतावा अनुक्रमे 18.26% आणि 15.63% आहे. फंड मॅनेजर्सचे म्हणणे आहे की, मल्टी-अ‍ॅसेट फंडांकडून मिळणारा परतावा मौल्यवान धातूंमध्ये वाटपामुळे झाला आहे.

हा परतावा अशा वेळी आला आहे जेव्हा देशांतर्गत इक्विटीने मालमत्ता वर्ग म्हणून कमी कामगिरी केली आहे. डीएसपी म्युच्युअल फंडाच्या फंड मॅनेजर अपर्णा कर्णिक म्हणाल्या, “आम्ही मौल्यवान धातूंमध्ये तेजी पाहिली आहे आणि बहुतेक मल्टी-अ‍ॅसेट अ‍ॅलोकेशन फंड या रॅलीमध्ये वेगवेगळ्या प्रमाणात भाग घेऊ शकले आहेत.

वाटपाबाबत तज्ञांचे मत

बहुतेक मल्टी-अ‍ॅसेट अ‍ॅलोकेशन फंड आता मौल्यवान धातूंमधील त्यांचे एक्सपोजर कमी करत आहेत, तर काही इक्विटीमध्ये वाटप वाढवत आहेत. आयसीआयसीआय म्युच्युअल फंडाचे वरिष्ठ निधी व्यवस्थापक इहाब दलवाई यांनी सांगितले की, आम्ही मौल्यवान धातूंमध्ये काही नफा कमावला आहे. आमचे निव्वळ इक्विटी वाटप गेल्या वर्षाच्या सुरूवातीस 50% वरून आता सुमारे 65% पर्यंत वाढले आहे. इक्विटीने मालमत्ता वर्ग म्हणून चांगली कामगिरी केली नाही, म्हणून आम्ही त्यास एक्सपोजर वाढवत आहोत.

स्मॉल कॅपनेही चांगली कामगिरी केलेली नाही, म्हणून आम्ही निवडकपणे त्यात गुंतवणूक करत आहोत. बर् याच स्मॉल-कॅपमध्ये 20-30% घट झाली आहे, म्हणून आम्हाला यापैकी काही नावांमध्ये संधी दिसतात. मात्र, आम्ही प्रामुख्याने लार्ज कॅपमध्ये गुंतवणूक करत आहोत.

एसबीआय म्युच्युअल फंडाचे गुंतवणूक प्रमुख दिनेश बालचंद्रन म्हणतात की, आम्ही इक्विटीबाबत सावध राहिलो आहोत, परंतु अलीकडे हळूहळू वाटप वाढवत आहोत. 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत, फंडाचे निव्वळ इक्विटी वाटप सुमारे 40 टक्के होते.

कोटक एमएफचे फंड मॅनेजर देवेंद्र सिंघल यांनी सांगितले की, गेल्या वर्षी एप्रिलच्या सुरूवातीस, सोने-चांदीचे गुणोत्तर 100:1 च्या ऐतिहासिक उच्चांकावर असल्याने फंडाचे चांदीचे वजन वाढले होते. खाणकाम आणि नवीन युगातील औद्योगिक कामांमध्ये व्यत्यय आल्यामुळे चांदीचा वापर वाढला आहे. अशा परिस्थितीत मागणी आणि पुरवठ्यात मोठा फरक होता. आम्ही यावर लक्ष ठेवून होतो आणि नियमितपणे आमच्या पोर्टफोलिओचे संतुलन राखत आहोत.

गुंतवणूकदारांनी काय करावे?

ज्या गुंतवणूकदारांना कमी जोखमीचा मल्टी-अ‍ॅसेट दृष्टिकोन स्वीकारायचा आहे ते असे फंड निवडू शकतात ज्यात कमी इक्विटी वाटप आहे आणि तुलनेने स्थिर मालमत्ता वर्गात जास्त गुंतवणूक आहे. चांदी काही टप्प्यांमध्ये सोन्यापेक्षा जास्त कामगिरी करू शकते, परंतु ती सोन्यापेक्षा अधिक अस्थिर आहे. जरी अलीकडच्या काळात सोने देखील अस्थिर झाले आहे, परंतु ऐतिहासिकदृष्ट्या ते चांदीपेक्षा अधिक स्थिर आहे.

कर उपचार

मल्टी-अ‍ॅसेट फंडांची कर वागणूक मुख्यत्वे इक्विटीमध्ये किती वाटप केली जाते यावर अवलंबून असते. ज्या फंडांमध्ये इक्विटी आर्बिट्रेजसह इक्विटीमध्ये किमान 65% एक्सपोजर आहे, त्यांना कर उद्देशांसाठी इक्विटी फंड म्हणून वर्गीकृत केले जाते. अशा प्रकरणांमध्ये, दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावर एक वर्षाच्या होल्डिंग कालावधीनंतर 12.5% कर आकारला जातो. 1.25 लाखांपर्यंतचा दीर्घकालीन भांडवली नफा करमुक्त आहे. अल्प-मुदतीच्या नफ्यावर 20% कर दर लागतो.

35-65% इक्विटी एक्सपोजर असलेले मल्टी-अ‍ॅसेट फंड वेगळ्या कर श्रेणीत येतात. या फंडांसाठी, दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावर दोन वर्षांच्या होल्डिंग कालावधीनंतर केवळ 12.5% कर आकारला जातो आणि कोणत्याही अल्प-मुदतीच्या नफ्यावर गुंतवणूकदाराच्या लागू आयकर स्लॅबनुसार कर आकारला जातो.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)