ब्रह्मा चेलानी यांचा कॉलम:ट्रम्प आपले मित्र, कुटुंबाला‎ गैरमार्गाने लाभ देत आहेत

बहुतेक लोकशाही देशांमध्ये, जर एखाद्या नेत्याने प्रमुख‎ राजनैतिक जबाबदाऱ्या कुटुंबातील सदस्य आणि‎ व्यावसायिक भागीदारांवर सोपवल्या, तर त्यांना मोठ्या‎विरोधाला सामोरे जावे लागते. तथापि, असे केल्याबद्दल‎ट्रम्प यांना फारच कमी विरोधाला सामोरे जावे लागले‎आहे. अनेकजण याला //"घराणेशाही राजनैतिक संबंध’‎(crony diplomacy) एक अपारंपरिक दृष्टिकोन‎ म्हणतात. तथापि, त्याचे दूरगामी परिणाम गंभीर आहेत.‎परराष्ट्र सचिव किंवा व्यावसायिक राजनैतिक‎अधिकाऱ्यांवर अवलंबून राहण्याऐवजी, ट्रम्प यांनी‎आपल्या जावई जेरेड कुशनर आणि व्यावसायिक‎भागीदार स्टीव्ह विटकॉफ यांच्यावर प्रमुख जबाबदाऱ्या ‎‎सोपवल्या आहेत. कुशनर हे ट्रम्प यांच्या पहिल्या ‎‎कार्यकाळात वरिष्ठ सल्लागारही होते आणि त्यांनी‎इस्रायल व अरब देशांमधील ''अब्राहम करारा''त‎मध्यस्थी करण्यात भूमिका बजावली होती. कुशनर‎आणि विटकॉफ युक्रेन, गाझा आणि इराणवरील ‎‎वाटाघाटींचे नेतृत्व करत आहेत, परंतु त्या दोघांनाही ‎‎गुंतागुंतीची आणि महत्त्वपूर्ण राजनैतिक आव्हाने‎सोडवण्याचा कोणताही पूर्वानुभव नाही. शिवाय,‎हितसंबंधांचा संघर्ष स्पष्टपणे दिसून येतो. विटकॉफपासून‎सुरुवात करूया. गेल्या वर्षी, पाकिस्तानने वर्ल्ड लिबर्टी‎फायनान्शियल (WLF) या क्रिप्टोकरन्सी कंपनीसोबत‎एक वादग्रस्त गुंतवणूक करार केला. विटकॉफ यांचा‎मुलगा, जॅक, या कंपनीचा सीईओ आहे आणि ट्रम्प व‎विटकॉफ कुटुंबाची या कंपनीत मालकी आहे. या वर्षी‎जानेवारीमध्ये, या कंपनीशी संबंधित एका संस्थेने‎पाकिस्तानसोबत आणखी एक करार केला. हा करार‎सीमापार व्यवहारांसाठी वापरता येईल असा एक‎स्टेबलकॉइन सुरू करण्यासाठी होता.‎ परंतु अमेरिका-इराण चर्चा पाकिस्तानात झाल्या‎आहेत आणि पाकिस्तानने मध्यस्थाची भूमिकाही‎बजावली आहे. जेव्हा वेगवेगळे पक्ष एखाद्या प्रदेशाचा‎भू-राजकीय निकाल ठरवत असतात आणि त्याचबरोबर‎व्यावसायिक संधीही शोधत असतात, तेव्हा राजनैतिक‎संबंध बाजारासारखे दिसू लागतात. प्रवेश, प्रभाव आणि‎नफा हे एकमेकांशी जोडलेले असतात. आता‎कुशनरबद्दल बोलायचे झाल्यास, ट्रम्प यांच्या पहिल्या‎कार्यकाळानंतर, त्यांनी ‘’ॲफिनिटी पार्टनर्स'' नावाची एक‎खाजगी इक्विटी फर्म सुरू केली आणि आखाती‎राजेशाहींकडून अब्जावधी डॉलर्स उभारले. यामध्ये‎सौदी अरेबियाच्या सार्वभौम संपत्ती निधीतून मिळालेल्या‎जवळपास 2 अब्ज डॉलर्सचा समावेश आहे. तरीही‎त्यांच्याकडून इराणसोबत संबंध सुधारण्यासाठी‎वाटाघाटी करण्याची अपेक्षा आहे, तर दुसरीकडे सौदीचे‎युवराज मोहम्मद बिन सलमान हे ट्रम्प यांना युद्ध सुरू‎ठेवण्याचा आग्रह करत असल्याचे वृत्त आहे. कुशनर‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎आणि विटकॉफ यांच्या हितसंबंधांतील संघर्ष आणि‎परराष्ट्र धोरणातील त्यांचा अननुभव, यामुळेच ट्रम्प यांनी‎त्यांना अधिकृत राजनैतिक पदांवर नियुक्त केले नाही, हे‎स्पष्ट होते. ट्रम्प यांचे पुत्र, एरिक आणि डोनाल्ड‎ज्युनियर, हे देखील अलीकडेच ''पॉवरस'' नावाच्या ड्रोन‎कंपनीत सामील झाले आहेत. त्यांच्या वडिलांनी सुरू‎केलेल्या युद्धात इराणच्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी ते‎आखाती देशांना ड्रोन इंटरसेप्टर विकण्याचा प्रयत्न करत‎आहेत. असे म्हटले जाते की, ट्रम्प यांच्या बाजारावर‎परिणाम करणाऱ्या सार्वजनिक वक्तव्यांच्या अगदी‎आधी मोठ्या रकमेची पैज लावण्यात आली होती. अशा‎घोटाळ्यांमुळे पूर्वीचे कोणतेही अमेरिकन सरकार‎कोसळले असते किंवा किमान तात्काळ चौकशी सुरू‎झाली असती, परंतु ट्रम्प प्रशासनाच्या काळात हे‎सर्वसामान्य झाले आहे. (@प्रोजेक्ट सिंडिकेट)‎ अमेरिका-इराण चर्चा पाकिस्तानात झाली‎ होती आणि ते त्याचे मध्यस्थही होते.‎जेव्हा वेगवेगळे पक्ष एखाद्या प्रदेशाचा‎भू-राजकीय निकाल ठरवत असतात‎आणि त्याचबरोबर व्यावसायिक संधीही‎शोधत असतात, तेव्हा राजनैतिक संबंध‎एखाद्या बाजारपेठेसारखे दिसू लागतात.‎‎