मिन्हाज मर्चंट यांचा कॉलम:अमेरिकेत वाढता वर्णद्वेष भारतीय वंशाच्या नेत्यांसाठी आव्हान‎

‎‎‎‎‎‎‎‎भारतीय-अमेरिकन वंशाचे उद्योजक विवेक रामास्वामी‎आपली हिंदू ओळख कधी लपवत नाहीत. गेल्या‎आठवड्यात त्यांनी ओहायोच्या गव्हर्नरपदासाठी‎रिपब्लिकन पक्षाचे नामांकन जिंकले. ओहायोमध्ये राज्य‎विधानसभेच्या दोन्ही सभागृहांवर, गव्हर्नर कार्यालयावर‎आणि सर्व प्रमुख सरकारी संस्थांवर रिपब्लिकन पक्षाचे‎नियंत्रण आहे. अमेरिकेच्या राजकारणात गव्हर्नरचे पद हे‎भारतातील एखाद्या मुख्यमंत्र्यासारखे असते.‎ रामास्वामी विजयी झाले तरी ते एखाद्या अमेरिकन राज्याचे‎पहिले भारतीय वंशाचे गव्हर्नर नसतील.कारण याआधी‎बॉबी जिंदल लुईसियानाचे आणि निक्की हेली साऊथ‎कॅरोलिनाच्या गव्हर्नर राहिल्या आहेत. पण रामास्वामी या‎दोघांपेक्षा वेगळे आहेत. जिंदल यांनी ख्रिश्चन धर्म‎स्वीकारून स्वतःचे नाव पियुष ऐवजी बॉबी असे ठेवले होते.‎तर साऊथ कॅरोलिनामध्ये शीख माता-पित्यांच्या पोटी‎निमरत रंधावा म्हणून जन्मलेल्या हेली यांनीही शीख धर्म‎सोडून ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला होता. याउलट रामास्वामी‎यांना त्यांच्या हिंदू पार्श्वभूमीचा अभिमान आहे. ते‎अभिमानाने आपली पत्नी अपूर्वा आणि मुले कार्तिक व‎अर्जुन यांचे नाव घेतात. जिंदल आणि हेली यांच्याप्रमाणेच‎रामास्वामी यांचाही जन्म अमेरिकेत झाला आहे, पण त्यांनी‎आपल्या मुलांच्या नावांचे अमेरिकीकरण करण्याचा किंवा‎त्यांच्या हिंदू धारणा बदलण्याचा प्रयत्न केला नाही. ख्रिश्चन‎धर्म स्वीकारूनही जिंदल आणि हेली अमेरिकेच्या‎राजकारणात फार पुढे जाऊ शकले नाहीत. रामास्वामी यात‎यशस्वी होतील का?‎ जिंदल आणि हेली यांच्या तुलनेत आज‎रामास्वामींसमोर सामाजिक आणि राजकीय आव्हाने खूप‎मोठी आहेत. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी वर्णद्वेष आणि ‘व्हाईट‎सुप्रीमेसी’ला मुख्य प्रवाहात आणले आहे. ट्रम्प यांचा ‘मेक‎अमेरिका ग्रेट अगेन’ म्हणजेच ‘मागा’ समर्थक वर्ग अशा‎कमी शिकलेल्या आणि बेरोजगार अमेरिकनांचा बनलेला‎आहे, ज्यांना भीती वाटते की भारतीय आणि चिनी‎स्थलांतरित त्यांच्या नोकऱ्या हिरावून घेत आहेत.‎ओहायोमध्ये प्रचारादरम्यान रामास्वामी यांना ऑनलाइन‎वर्णद्वेषी द्वेषाचा इतका सामना करावा लागला की त्यांनी‎त्यांचे इन्स्टाग्राम आणि ‘एक्स’ अकाउंट वापरणेच बंद केले.‎हे अकाउंट्स आता त्यांची टीम अपडेट करते. ट्रम्प‎प्रशासनाने स्थलांतरितांविरोधात वापरलेल्या भाषेमुळे‎अमेरिकेतील या विषारी वातावरणाला आणखी खतपाणी‎मिळाले आहे.‎ आपल्या दुसऱ्या कार्यकाळात ट्रम्प यांनी रामास्वामी यांना‎एलॉन मस्क यांच्यासोबत ‘डीओजीई’चे (डिपार्टमेंट ऑफ‎गव्हर्नमेंट एफिशिएन्सी) सह-प्रमुख बनवले होते. पण‎लवकरच दोघांमध्ये खटके उडाले. वर्णभेदाच्या काळात‎दक्षिण आफ्रिकेत जन्मलेले आणि वाढलेले मस्क स्वतःला‎वर्णद्वेषी मानत नाहीत, पण त्यांच्या स्वतःच्या ‘एक्स’‎हँडलवर व्हाईट सुप्रीमेसी आणि पाश्चात्य संस्कृती‎वाचवण्यासंबंधीच्या पोस्ट्सचा भडिमार आहे.‎ अमेरिकेतील द्वेषपूर्ण आणि वर्णद्वेषी वक्तव्यांवर ‘द‎न्यूयॉर्क टाइम्स’मध्ये लिहिलेल्या एका लेखात रामास्वामी‎यांनी म्हटले आहे की, अमेरिकन उजव्या विचारसरणीत‎आता दोन दृष्टिकोन समोर येत आहेत आणि ते दोन्ही‎परस्परविरोधी आहेत. एका दृष्टिकोनानुसार, अमेरिकन‎ओळख ही वंश, रक्त आणि मातीवर आधारित आहे, जिथे‎वारशाने मिळालेली ओळखच सर्वात महत्त्वाची असते. या‎विचारानुसार, सर्वात शुद्ध अमेरिकन तेच आहेत, ज्यांच्या‎वंशाची मुळे अमेरिकेच्या स्थापनेच्या वेळी किंवा त्याहूनही‎जुनी आहेत. 2022 मधील त्यांच्या ‘नेशन ऑफ व्हिक्टिम्स’‎या पुस्तकात त्यांनी याचा अंदाज वर्तवला होता. परंतु गेल्या‎पाच वर्षांत गैर-श्वेतवर्णीयांशी होत असलेल्या भेदभावामुळे‎आता ती केवळ काही लोकांची विचारधारा राहिलेली नाही.‎असे असूनही रामास्वामी म्हणतात, आज तुम्ही अमेरिकन‎तेव्हाच आहात, जेव्हा तुम्ही कायद्याचे राज्य,‎सद्सद्विवेकबुद्धीचे स्वातंत्र्य, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य,‎वर्णभेदमुक्त व्यवस्था आणि संविधानावर विश्वास ठेवता.‎ अशा वांशिक तणावाने भरलेल्या वातावरणात‎ओहायोच्या गव्हर्नरपदाची निवडणूक जिंकणे हे‎रामास्वामींसाठी मोठे आव्हान असेल. त्यांची लढत‎डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या उमेदवार एमी ऍक्टन यांच्याशी आहे.‎ताज्या जनमत चाचण्या दर्शवतात की दोघांमध्ये अटीतटीची‎लढत आहे. रामास्वामी यांना 48% तर ऍक्टन यांना 47%‎पाठिंबा मिळत आहे. ट्रम्प यांनीही रामास्वामी यांना पुढचे ‎गव्हर्नर बनवण्यासाठी पाठिंबा दिला आहे. एक वर्षापूर्वीपर्यंत‎या पाठिंब्यामुळे रामास्वामींच्या बाजूने वातावरण तयार होऊ‎शकले असते, पण आता कदाचित नाही. कारण स्वतः ट्रम्प‎यांची लोकप्रियता ऐतिहासिक पातळीवर घसरली आहे.‎केवळ 30% लोकांनीच त्यांना पाठिंबा दिला आहे.‎ (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे) ‎