बीडच्या विडा गावात ९० वर्षांपासून धुलिवंदनला जावयाला गाढवावरून मिरवण्याची अनोखी परंपरा

**बीडच्या विडा गावात ९० वर्षांची अनोखी धुलिवंदन परंपरा पुन्हा उत्साहात साजरी: जावयाची गाढवावरून मिरवणूक ठरली आकर्षणाचे केंद्र** **बीड:** बीड जिल्ह्यातील विडा गावात धुलिवंदनाच्या शुभमुहूर्तावर गेल्या ९० वर्षांपासून जोपासली जाणारी एक आगळीवेगळी आणि मनोरंजक परंपरा यंदा पुन्हा मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली. होळीच्या दुसऱ्या दिवशी, म्हणजेच धुलिवंदनाच्या दिवशी, गावातील एका जावयाला गाढवावरून बसवून त्याची संपूर्ण गावातून मिरवणूक काढण्यात येते. गेल्या वर्षी एका दुर्दैवी घटनेमुळे ही प्रथा थांबवण्यात आली होती, मात्र यंदा गावकऱ्यांनी एकत्रितपणे हा ऐतिहासिक सोहळा पुनरुज्जीवित करण्याचा निर्णय घेतला आणि तो मोठ्या जल्लोषात पार पडला. या परंपरेचा उगम निजामकालीन इतिहासात आहे. सुमारे नऊ दशकांपूर्वी, तत्कालीन जमीनदार आनंदरावजी ठाकूर यांनी आपल्या जावयाशी चेष्टामस्करी करत त्याला गाढवावरून मिरवले होते. तेव्हापासून ही प्रथा अखंडितपणे विडा गावात सुरू असून, ती गावच्या सांस्कृतिक ओळखीचा एक अविभाज्य भाग बनली आहे. गावकरी ही परंपरा केवळ एक विधी म्हणून पाळत नाहीत, तर त्यामागे असलेली चेष्टामस्करी आणि सामाजिक सलोख्याची भावना जपण्याचा त्यांचा प्रयत्न असतो. गेल्या वर्षी उद्भवलेल्या एका अप्रिय घटनेमुळे या परंपरेला विराम देण्यात आला होता, ज्यामुळे ग्रामस्थांमध्ये काहीशी नाराजी होती. मात्र, यावर्षी गावकऱ्यांनी, विशेषतः तरुण पिढीने पुढाकार घेऊन हा उत्सव पुन्हा सुरू करण्याचा निश्चय केला. या परंपरेतील सर्वात मोठे आव्हान असते ते म्हणजे मिरवणुकीसाठी योग्य जावई शोधणे. अनेक जावई तर धुलिवंदनाच्या आठवडाभर आधीच गावातून गायब होतात किंवा लपून बसतात, कारण गाढवावरून मिरवले जाण्याची कल्पना अनेकांना संकोचदायक वाटते. यंदाच्या वर्षी ही समस्या पुन्हा समोर आली, परंतु ग्रामस्थांनी मोठ्या कल्पकतेने आणि प्रेमाने त्यावर तोडगा काढला. गावकऱ्यांनी साठ ते सत्तर वर्षांच्या एका ज्येष्ठ आणि प्रतिष्ठित जावयाला या परंपरेत सहभागी होण्यासाठी विनंती केली. गावकऱ्यांच्या प्रेमळ आग्रह आणि विनंतीला मान देऊन, त्या ज्येष्ठ जावयाने या अनोख्या मिरवणुकीत सहभागी होण्यास सहमती दर्शवली. त्यानंतर, संपूर्ण गाव डॉल्बी सिस्टीम, डीजे आणि ढोल-ताशांच्या दणदणाटात न्हाऊन निघाले. गाढवावरून स्वार झालेल्या जावयाची मोठ्या दिमाखात मिरवणूक काढण्यात आली. मिरवणुकीच्या मार्गावर ठिकठिकाणी ग्रामस्थांनी विशेषतः महिलांनी त्याचे औक्षण केले आणि या अनोख्या सोहळ्याचा आनंद लुटला. मिरवणूक पूर्ण झाल्यानंतर, जावयाला कपड्यांचा आहेर देऊन त्याचा सन्मान करण्यात आला. या आहेराचे महत्त्व केवळ भौतिक नसून, तो जावयाने परंपरेचा मान राखल्याबद्दल गावकऱ्यांनी व्यक्त केलेली कृतज्ञता आणि आदराचे प्रतीक मानला जातो. अशाप्रकारे, विडा गावाने आपली ९० वर्षांची अनोखी परंपरा पुन्हा एकदा मोठ्या उत्साहात साजरी करत, सामाजिक सलोख्याचा आणि परंपरा जपणुकीचा संदेश दिला.