ठाण्यात तीव्र पाणीटंचाईचे संकट; दररोज ७५ टँकरच्या फेऱ्यांमुळे नागरिकांना महिन्याला १३ लाख ३५ हजारांचा भुर्दंड!

 

यंदाच्या वर्षी एल निनोच्या (El Nino) प्रभावामुळे आणि अपुऱ्या पावसामुळे राज्यातील अनेक भागांसारखीच परिस्थिती ठाणे (Thane) शहरातही निर्माण झाली आहे. ठाणेकरांना सध्या भीषण पाणीटंचाईचा मानसिक आणि आर्थिक असा दोन्ही प्रकारचा मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. आठवड्यातून एक दिवस नियोजित पाणीकपात, धरणांमधील अपुरा जलसाठा आणि वाढत्या लोकसंख्येची पाण्याची मागणी यामुळे नागरिकांना पाण्यासाठी हाहार करण्याची वेळ आली आहे. परिणामी, ऑक्टोबर महिन्यापासूनच ठाणे शहरात पिण्याच्या आणि वापराच्या पाण्यासाठी टँकरचा आधार घ्यावा लागत असून, दररोज सरासरी ७५ टँकरच्या फेऱ्या सुरू आहेत.

या टँकर पुरवठ्यापोटी नागरिकांना आणि प्रशासनाला मोठा आर्थिक भार उचलावा लागत असून, केवळ ५५ टँकरसाठीच नागरिकांना दररोज ४४ हजार ५०० रुपयांच्या खर्चाप्रमाणे महिन्याला सुमारे १३ लाख ३५ हजार रुपयांचा आर्थिक भुर्दंड सहन करावा लागत आहे. त्यामुळे ठाणेकर नागरिक पुरते मेटाकुटीस आले आहेत.

२७ लाखांच्या लोकसंख्येला ५९० दशलक्ष लिटर पाणीपुरवठा अपुरा:

ठाणे महानगरपालिका क्षेत्राची लोकसंख्या आता जवळपास २७ लाखांच्या घरात पोहोचली आहे. या संपूर्ण शहरासाठी विविध चार प्रमुख जलस्रोतांतून दररोज सुमारे ५९० दशलक्ष लिटर (MLD) पाणीपुरवठा केला जातो. मात्र, दिवसेंदिवस वाढणारी नागरी वस्ती, सिडको व इतर भागांतील वाढती मागणी आणि उपलब्ध जलसाठ्यांवर असलेली मर्यादा यामुळे वितरण व्यवस्थेवर कमालीचा ताण निर्माण झाला आहे. पाणीकपात आणि टँकरच्या भरवशावर महानगरपालिका प्रशासनाकडून सध्या परिस्थिती कशीबशी हाताळली जात असली, तरी सामान्य नागरिकांना मात्र घरगुती वापराच्या पाण्यासाठी मोठा आर्थिक फटका बसत आहे.

पालिका प्रशासनाची टँकर व्यवस्था आणि निश्चित शुल्क:

नागरिकांची ही गंभीर टंचाई लक्षात घेऊन ठाणे महानगरपालिकेने घरगुती वापरासाठी टँकर उपलब्ध करून देण्याची अधिकृत व्यवस्था केली आहे. महानगरपालिकेच्या सर्वसाधारण सभेने निश्चित केलेल्या धोरणानुसार, पालिकेच्या टँकरमधून १० हजार लिटर पाण्याच्या एका फेरीसाठी वाहतूक शुल्कासह एक हजार रुपये आकारले जातात, तर खासगी टँकरमध्ये १० हजार लिटर पाणी भरण्यासाठी ७०० रुपये शुल्क निश्चित करण्यात आले आहे. महापालिकेने स्पष्ट केले आहे की, निर्धारित शुल्कापेक्षा जर कोणी अतिरिक्त किंवा जादा पैसे आकारल्यास नागरिकांनी थेट पाणीपुरवठा विभागाकडे त्वरित तक्रार करावी.

महानगरपालिकेच्या साकेत येथील टँकर भरणा केंद्रातून (Tanker Filling Center) शहरातील सर्व नऊ प्रभाग समित्यांच्या अंतर्गत दररोज सरासरी ७५ टँकर पाणी पाठवले जाते. यातील २० टँकरद्वारे नागरिकांना मोफत पाणीपुरवठा केला जातो, तर उर्वरित ५५ टँकरसाठी नागरिकांना स्वतः पैसे मोजावे लागतात. यात ३५ टँकरसाठी प्रत्येकी ७०० रुपये, तर २० टँकरसाठी प्रत्येकी एक हजार रुपये आकारले जातात. यानुसार खासगी व पालिका टँकरच्या माध्यमातून दररोज ४४ हजार ५०० रुपयांचा खर्च ठाणेकर नागरिकांच्या माथी पडत आहे.

घोडबंदर आणि वर्तकनगर भागात तीव्र टंचाई:

सध्या टँकरच्या सर्वाधिक फेऱ्यांची आणि पाण्याची मागणी घोडबंदर मार्ग (Ghodbunder Road) आणि वर्तकनगर (Vartak Nagar) परिसरातून होत आहे. घोडबंदर पट्ट्यातील वाढत्या लोकसंख्येची पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी महापालिकेने मुंबई महानगरपालिकेडे (BMC) दररोज अतिरिक्त ५० दशलक्ष लिटर पाण्याची मागणी केली होती; मात्र प्रत्यक्षात केवळ ५ दशलक्ष लिटर वाढीव पाणी उपलब्ध होऊ शकल्याने येथील नागरिकांची प्रतीक्षा अद्यापही कायम आहे.