No Tax: कितीही कमवा, या कमाईवर नका भरू एक रुपया टॅक्स, उत्पन्नाचे स्त्रोत कोणते?

Tax Free Income: जेव्हा आपण उत्पन्न अथवा कमाईची चर्चा करतो, तेव्हा सर्वात अगोदर विचार येतो तो आयकराचा येतो. मध्यमवर्गीय कुटुंबियांच्या उत्पन्नातील एक मोठा वाटा हा करासाठी द्यावा लागतो. कारण कायद्यातच तशी तरतूद आहे. पण कायद्यातील काही तरतूदींमुळे काही उत्पन्नावर नागरिकांना आयकर द्यावा लागत नाही. आयकर विभाग (Income Tax Department) ही कमाई ‘टॅक्स-फ्री’ श्रेणीत ठेवते. जर तुम्ही या स्त्रोताच्या माध्यमातून कमाई करत असाल तर तुम्हाला कर भरावा लागत नाही.

शेतीच्या उत्पन्नावर नाही आयकर

करमुक्त उत्पन्नात कृषी उत्पन्न (Agricultural Income) सर्वात पुढे आहे. शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर आयकर द्यावा लागत नाही. तर तुम्हाला जर आई-वडिलांकडून संपत्ती (Inheritance) मिळाली. तर त्यावरही कोणताच कर द्यावा लागत नाही. पण ही संपत्ती विक्री केली अथवा त्यातून काही फायदा झाला तर त्यावर कॅपिटल गेन टॅक्स द्यावा लागतो. लग्न वा इतर मंगल प्रसंगी नातेवाईक, मित्रांकडून ज्या भेटवस्तू (Gifts) मिळतात, त्यावर कर द्यावा लागत नाही. पण त्यासाठी काही नियम व अटी आहेत.

या कमाईवर नाही लागत टॅक्स

१. शेतीतून होणारी कमाई करमुक्त आहे. पण जर ही कमाई 5000 रुपयांहून अधिक असेल आणि इतर उत्पन्नापेक्षा जास्त असेल तर आयकर गणनेत ती जोडल्या जाऊ शकते.

२.पब्लिक प्रोव्हिडंड फंड (PPF) मधील गुंतवणुकीवरील व्याज आणि मॅच्युरिटी रक्कम पूर्णपणे टॅक्स फ्री असते. यामध्ये वार्षिक 1.50 लाख रुपयांपर्यंत गुंतवणुकीवर कलम 80C चा लाभ मिळतो.

३.EPF रक्कम काढताना जर तुम्ही 5 वर्षांची नोकरी पूर्ण केली असेल तर संपूर्ण रक्कम काढण्यावर कोणताही कर द्यावा लागत नाही.

४.विमा योजनेत, जर विमाधारकाचा मृत्यू झाला तर क्लेम टॅक्स फ्री असतो. पण त्यासाठी सम एश्योर्डची रक्कम 10 टक्क्यांपेक्षा अधिक नसावी अशी अट आहे.

५.तर विद्यार्थ्यांना देण्यात येणाऱ्या शिष्यवृत्तीवर कोणताही आयकर लागत नाही

६.नातेवाईक, मित्रांकडून मिळणाऱ्या भेट वस्तूवर कर द्यावा लागत नाही. तर इतरांकडून मिळालेल्या 50,000 रुपयांपर्यंतच्या भेटीवर कोणताही कर द्यावा लागत नाही. त्यावरील रक्कमेवर मात्र कर द्यावा लागतो.

७.वारसाहक्काने मिळालेल्या संपत्तीवर कोणताही कर द्यावा लागत नाही. पण या संपत्तीतून जर कमाई होत असेल तर मात्र त्यावर कर द्यावा लागतो.

८.सुकन्या समृद्धी योजना (SSY) ही खास मुलींसाठी सुरू करण्यात आलेली योजना आहे. यावरील व्याज आणि मॅच्युरिटी रक्कम दोन्ही कर मुक्त असतात.

९.सरकारकडून जारी विशेष टॅक्स फ्री बाँड्मधून जे व्याज मिळते त्यावर आयकर लागत नाही.

१०.तर सरकारी कर्मचार्‍यांना देण्यात येणारी ग्रॅज्युएटी कर मुक्त असते. तर खासगी कर्मचाऱ्यांसाठी ही मर्यादा 20 लाख रुपयांपर्यंत आहे.