मुंबई: महालक्ष्मी येथे मेट्रो, मोनोरेल आणि लोकल रेल्वेला जोडणाऱ्या देशातील पहिल्या 'सरकत्या मार्गाचे' ९० टक्के काम पूर्ण

मुंबई: सार्वजनिक परिवहन व्यवस्थेत एक अत्यंत क्रांतिकारी आणि प्रवाशांचा प्रवास सुकर करणारी मोठी घडामोड समोर आली आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाकडून (MMRDA) महालक्ष्मी येथील संत गाडगे महाराज चौक मोनोरेल स्थानक, भुयारी मेट्रो मार्गिकेवरील (मेट्रो-३) महालक्ष्मी स्थानक आणि पश्चिम रेल्वेच्या महालक्ष्मी उपनगरी रेल्वे स्थानकाला जोडणाऱ्या देशातील पहिल्या मल्टिमोडल 'ट्रॅव्हलेटर' (सरकता मार्ग)युक्त पादचारी पुलाचे ९० टक्के काम यशस्वीपणे पूर्ण करण्यात आले आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे मुंबईकरांचा रेल्वे, मोनोरेल आणि मेट्रो दरम्यानचा प्रवास अत्यंत जलद, सुलभ आणि आरामदायी होणार असून प्रवाशांचा तब्बल २० मिनिटांचा वेळ वाचणार आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, मुंबई मोनोरेलच्या चेंबूर ते संत गाडगे महाराज चौक या २० किलोमीटर लांबीच्या मार्गिकेच्या शेवटच्या स्थानकावरून उपनगरी रेल्वेचे महालक्ष्मी स्थानक सुमारे ७०० मीटर अंतरावर आहे. पूर्वी या दोन स्थानकांमधील आणि मेट्रो स्थानकादरम्यान मोठे अंतर असल्याने प्रवाशांना पायी चालत जावे लागत असे, ज्यामुळे अनेक नागरिक मोनोरेलचा पर्याय टाळत असत. या समस्येवर मात करण्यासाठी एमएमआरडीएने सुमारे २८३ मीटर लांबीचा एक अत्याधुनिक एकात्मिक पादचारी पूल (Skywalk) उभारला आहे. या पुलावर प्रवाशांच्या सोयीसाठी एकूण १७६ मीटर लांबीचे सहा ट्रॅव्हलेटर्स (सरकते मार्ग) बसवण्यात आले आहेत, जे विमानतळावर असणाऱ्या चालत्या वॉकवेसारखे काम करतात.

या प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि तांत्रिक माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

दूरी व संरचना: हा पादचारी पूल सुमारे २८३ मीटर लांबीचा असून प्रवाशांच्या सुरळीत आणि गर्दीशिवाय हालचालीसाठी त्याची रुंदी ११ मीटर इतकी ठेवण्यात आली आहे.

ट्रॅव्हलेटर्स आणि लिफ्ट्स: या संपूर्ण रचनेत १७६ मीटर लांबीचे एकूण सहा द्विदिशीय ट्रॅव्हलेटर्स (Bidirectional Travelators) असणार आहेत. तसेच ज्येष्ठ नागरिक, दिव्यांग व्यक्ती आणि जड सामान घेऊन प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सुविधेसाठी दोन आधुनिक प्रवासी उद्वाहक (Lifts) देखील बसवण्यात आले आहेत.

प्रवाशांची क्षमता: ही अत्याधुनिक प्रणाली प्रतिसाक्षी आणि कार्यक्षम असून याद्वारे प्रति तास सुमारे ४,५०० प्रवासी विनासायास ये-जा करू शकणार आहेत.

वेळेची बचत: हा प्रकल्प पूर्णपणे सुरू झाल्यानंतर प्रवाशांना व्यस्त रस्त्यांवरून किंवा पायऱ्यांवरून न चालता थेट एका ट्रान्सपोर्ट सिस्टीममधून दुसऱ्या सिस्टीममध्ये जाता येईल, ज्यामुळे प्रवासातील परस्पर बदलाचा (Interchange Time) वेळ सुमारे २० मिनिटांनी कमी होईल.

एमएमआरडीएच्या अभियंत्यांनी मुंबईसारख्या अत्यंत दाट लोकवस्तीच्या आणि वाहिन्यांची गर्दी असलेल्या कॉरिडोरमध्ये अत्यंत कौशल्याने हे काम पूर्ण केले आहे. या प्रकल्पाच्या पायाभरणीपूर्वी १,८०० मिमी व्यासाची मोठी पर्जन्य जलवाहिनी पूर्णपणे सुरक्षितपणे स्थलांतरित करण्यात आली. विशेष म्हणजे, लगतच्या पिण्याच्या पाण्याच्या आणि सांडपाण्याच्या वाहिन्यांवर कोणताही विपरीत परिणाम न होऊ देता अखंड सेवा सुरू ठेवण्यात आली. तसेच, Sane Guruji Marg वरील गणेश विसर्जन मिरवणुका आणि स्थानिक वाहतुकीला कोणताही बाधा न आणता आणि एकही झाड न तोडता हे काम मार्गी लावले गेले आहे. मोनोरेल सेवा पुन्हा सुरू होण्याच्या आधी हा ट्रॅव्हलेटर मार्ग प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होणार असून, यामुळे दक्षिण मुंबई आणि वरळीकडे प्रवास करणाऱ्या हजारो मुंबईकरांचा प्रवास अधिक सुखकर होणार आहे.