सांगलीच्या इतिहासाचे नवा अध्याय! शिराळ्यातील धसवाडी डोंगरावर सापडली प्राचीन पाषाण वर्तुळे; १५०० ते ३००० वर्षे जुन्या संस्कृतीचे पुरावे

सांगली: जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील धसवाडी परिसरात एका डोंगराच्या माथ्यावर अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दुर्मिळ ऐतिहासिक पुरावे सापडले आहेत. हजारो वर्षांपूर्वीच्या 'महापाषाण युगातील' (Megalithic Age) पाषाण वर्तुळांचा (Stone Circles) हा शोध लागल्यामुळे पुरातत्त्व अभ्यासकांमध्ये उत्साहाचे वातावरण आहे.

 कोल्हापूर येथील विवेकानंद महाविद्यालयाचे संशोधक प्रा. अनिल धस आपल्या मूळ गावी, म्हणजेच धसवाडी येथे गेले असता, डोंगराच्या माथ्यावरील पठारावर त्यांना काही रहस्यमय पाषाण रचना दिसून आल्या. सखोल पाहणी केली असता, या रचना हजारो वर्षे जुन्या संस्कृतीच्या असल्याचे स्पष्ट झाले.

• प्रागैतिहासिक संस्कृतीची साक्ष: या पठारावर काळ्या पाषाणावर गोलाकार चक्रासारख्या रेषा कोरल्या आहेत. या रचना साधारणतः १५०० ते ३००० वर्षे जुन्या असाव्यात, असा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. हे मानवी इतिहासातील 'महापाषाण' कालखंडाशी संबंधित असल्याचे मानले जाते.

• शोधातील प्रमुख वैशिष्ट्ये:

  • पाषाण वर्तुळे: खडकावर अत्यंत अचूकपणे कोरलेली वर्तुळाकार चक्रे.

  • कप मार्क्स: खडकावर गोलाकार खड्डे (Cup Marks) आढळले आहेत, जे प्राचीन काळी नक्षत्र निरीक्षण किंवा कालमापनासाठी वापरले जात असावेत.

  • मानवी पाऊलखुणा: काही ठिकाणी मानवी पावलांच्या आकाराचे कोरीव काम आढळले आहे, ज्याला स्थानिक लोक श्रद्धेपोटी 'देवाची पावले' मानून पूजा करतात.

• ऐतिहासिक महत्त्व: पुरातत्त्व अभ्यासकांच्या मते, ही पाषाण वर्तुळे प्राचीन काळातील मृत्यूनंतरच्या विधी किंवा खगोलशास्त्रीय निरीक्षणांसाठी वापरली जात असत. शिराळा तालुक्याच्या इतिहासात इतक्या मोठ्या प्रमाणावर अशा खुणा मिळणे ही एक दुर्मिळ बाब आहे.

• पुढील वाटचाल: या परिसरातील झुडपे आणि गवत काढल्यानंतर हे पुरावे अधिक स्पष्ट झाले आहेत. हे स्थळ केवळ ऐतिहासिकच नाही, तर पर्यटनाच्या दृष्टीनेही विकसित होऊ शकते. यावर आता पुरातत्त्व विभागाकडून अधिक सखोल संशोधन होण्याची अपेक्षा स्थानिक नागरिकांनी व्यक्त केली आहे.