मुंबई वॉटर मेट्रोसमोर खडकाळ समुद्रतळाचा मोठा अडथळा; २५० किलोमीटरच्या जलमार्ग विकासासाठी ‘रॉक ड्रेजिंग’ करावे लागणार!

मुंबईत वॉटर मेट्रो सुरू करण्यापूर्वी जलमार्ग पूर्णपणे सक्षम करण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. सुरक्षित नौकानयनासाठी जलमार्गांची अचूक खोली, समुद्रतळाची रचना, गाळाचे प्रमाण आणि भरती-ओहोटीचा सखोल अभ्यास करून विविध बाबी तपासण्यात आल्या आहेत. या अभ्यासानुसार, काही ठराविक क्षेत्रांत समुद्रतळ खडकाळ असल्याने वॉटर मेट्रोच्या बोटींच्या सुरक्षित आवागमनासाठी अपेक्षित खोली गाठण्यासाठी ‘रॉक ड्रेजिंग’ (खडक फोडून काढणे) करावे लागणार आहे. त्यामुळे केवळ वॉटर मेट्रो आणि टर्मिनल्सची उभारणीच नव्हे, तर जलमार्गांचा सखोल विकास हे या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पातील एक अत्यंत महत्त्वाचे काम ठरणार आहे.

कोची मेट्रोच्या धर्तीवर सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) सादर केरळमधील प्रसिद्ध कोची वॉटर मेट्रोच्या धर्तीवर मुंबईत वॉटर मेट्रो सुरू करण्यासाठी कोची मेट्रो रेल लिमिटेडने (KMRL) तयार केलेला सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) नुकताच महाराष्ट्र मेरिटाइम बोर्डाकडे (Maharashtra Maritime Board) सादर करण्यात आला आहे. या अधिकृत डीपीआरनुसार, मुंबईत सुमारे २५० किलोमीटर लांबीचा जलमार्ग प्रस्तावित करण्यात आला आहे. यामध्ये एकूण २१ जलमार्ग, ४९ टर्मिनल्स आणि २०७ अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक व हायब्रिड बोटींचे नियोजन करण्यात आले आहे.

कोणत्या भागांचा होणार समावेश? वैतरणा, वसई, मनोरी, ठाणे, पनवेल, करंजा, मुंबई बंदर परिसर आणि किनारपट्टीच्या विविध भागांमधील मार्गांचा यामध्ये प्रामुख्याने समावेश असणार आहे. याशिवाय, सध्या सुरू असलेल्या जलवाहतूक मार्गांचे आणि जुन्या टर्मिनल्सचे आधुनिक पद्धतीने आधुनिकीकरण (अपग्रेडेशन) करण्याचेही नियोजित आहे.

पहिल्या टप्प्याची रुपरेखा वॉटर मेट्रो प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात ११ जलमार्ग आणि २४ स्थानके विकसित करण्याचे ठोस नियोजन आहे. हे सर्व नवीन मार्ग सध्याच्या २५ जेटींशी (Jetties) जोडले जाणार आहेत. विशेषतः वर्सोवा ते मढ हा यातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोर्चान्छित मार्ग असणार आहे. या पहिल्या टप्प्यात जेटी आणि टर्मिनलच्या विकासासोबतच जलमार्गांची योग्य खोली कायम राखणे आणि सुरक्षित नौकानयनासाठी आवश्यक असणाऱ्या सर्व आधुनिक सुविधा तातडीने उभारल्या जाणार आहेत, ज्यामुळे मुंबईतील सागरी प्रवास आणखी सुलभ होईल.