राज्यातील ३ लाख ५५ हजार शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेची दुसरी यादी जाहीर!

राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. राज्य सरकारच्या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी अशा ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना-२०२६’ अंतर्गत पात्र ठरलेल्या लाभार्थी शेतकऱ्यांची आधार प्रमाणीकरणासाठीची अत्यंत महत्त्वाची दुसरी यादी अखेर सहकार विभागाने शुक्रवारी (दि. ११ सप्टेंबर) जाहीर केली आहे. या नवीन व दुसऱ्या यादीमध्ये राज्यभरातील तब्बल ३ लाख ५५ हजार ६१४ शेतकऱ्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. यादी प्रसिद्ध झाल्यामुळे या सर्व पात्र शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळाला असून, आता त्यांच्या कर्जमुक्तीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

सहकार विभागाने दिलेल्या सविस्तर माहितीनुसार, या जाहीर करण्यात आलेल्या दुसऱ्या यादीमध्ये जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकांचे सुमारे ४१ हजार शेतकरी आणि व्यापारी बँकांचे ३ लाख १४ हजार शेतकरी, अशा एकूण ३ लाख ५५ हजार ६१४ शेतकऱ्यांच्या नावांचा समावेश करण्यात आला आहे. या पात्र शेतकऱ्यांची जिल्हानिहाय, तालुका निहाय आणि बँकनिहाय नाशिक, पुणे, नागपूर, अमरावती, छत्रपती संभाजीनगर व कोकण या सर्व विभागांमध्ये प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. सदर याद्या संबंधित बँकांच्या सर्व शाखा, विकास सोसायट्या (विसेस) तसेच ग्रामपंचायतींच्या कार्यालयांमध्ये देखील नागरिकांसाठी उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत, जेणेकरून शेतकऱ्यांना आपले नाव सहज तपासता येईल.

या कर्जमुक्ती योजनेची संपूर्ण अंमलबजावणी एका पारदर्शक ऑनलाइन संगणकीय प्रणालीद्वारे केली जात असून, यासाठी ‘महाआयटी’ (Mahait) या यंत्रणेची नियुक्ती करण्यात आली आहे. यापूर्वी सहकार विभागाने केंद्रीय आयकर विभागाकडून सखोल पडताळणी केल्यानंतर ३२ लाखांहून अधिक शेतकरी पात्र ठरवले होते. त्यापैकी तब्बल १६ लाख ९६ हजार पात्र लाभार्थ्यांची पहिली यादी २४ जुलै २०२६ रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली होती. पहिल्या यादीतील आधार प्रमाणीकरण पूर्ण केलेल्या १२ लाख ५८ हजार शेतकऱ्यांच्या थेट कर्ज खात्यांवर १० हजार ११४ कोटी ९० लाख रुपयांची भayदार कर्जमुक्तीची रक्कम यापूर्वीच जमा करण्यात आली आहे. त्यानंतर आता ही दुसरी यादी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

बँकांच्या काही तांत्रिक चुकांमुळे आणि माहितीमधील त्रुटींमुळे तब्बल १३ लाख शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यांमध्ये विविध प्रकारच्या त्रुटी निघाल्या होत्या. त्यापैकी बँकांनी दुरुस्त केलेल्या खात्यांची ही दुसरी यादी आता जाहीर करण्यात आली आहे. मात्र, अजूनही सुमारे १० लाख खात्यांमधील त्रुटींची पूर्तता होणे बाकी आहे. सहकारमंत्री बाबासाहेब पाटील यांनी स्पष्ट केले आहे की, या यादीतील शेतकऱ्यांनी ३१ मार्च २०२६ रोजीची आपली कर्ज थकबाकीची रक्कम काळजीपूर्वक तपासावी. १ एप्रिल २०२६ नंतरचे व्याज पूर्णपणे माफ केले जाणार आहे. विशेष म्हणजे, काही शेतकऱ्यांच्या बाबतीत कर्जमाफीची रक्कम दोन लाखांपेक्षा जास्त असली, तरी राज्य शासनाच्या ‘हेअर कट’ धोरणांतर्गत बँकांशी यशस्वी वाटाघाटी करून रक्कम निश्चित करण्यात आली आहे, त्यामुळे ही सर्व रक्कम पूर्णपणे माफ होणार आहे.

विभागनिहाय पात्र शेतकरी संख्या:

• छत्रपती संभाजीनगर विभाग: १ लाख ९५ हजार ८९९ शेतकरी

• अमरावती विभाग: ७१ हजार ७९६ शेतकरी

• नागपूर विभाग: ३४ हजार ५२० शेतकरी

• नाशिक विभाग: २५ हजार ४७१ शेतकरी

• पुणे विभाग: २३ हजार ११७ शेतकरी

• को कोकण विभाग: ४ हजार ८११ शेतकरी

• एकूण: ३ लाख ५५ हजार ६१४ शेतकरी

पात्र शेतकऱ्यांनी काय करावे? (महत्त्वाच्या सूचना):

१. सर्वप्रथम शासनाच्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा ग्रामपंचायत व बँक शाखांमध्ये लावण्यात आलेल्या यादीत आपले नाव तपासावे. २. ३१ मार्च २०२६ रोजीची आपली मूळ कर्ज थकबाकीची रक्कम तपासून खात्री करावी. ३. आपल्या नजीकच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्रा’मध्ये (CSC Center) जाऊन आधार प्रमाणीकरणाची (Aadhaar Authentication) प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करावी. ४. आधार प्रमाणीकरण यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्यानंतर कर्जमुक्तीची मंजुर रक्कम थेट संबंधित पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक कर्ज खात्यावर जमा केली जाणार आहे. प्रशासनाने सर्व पात्र शेतकऱ्यांना लवकरात लवकर आपली आधार प्रमाणीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे.