मुंबई: पर्यावरणाला धक्का! पुनर्विकास प्रकल्प आणि रुग्णालयाच्या बांधकामासाठी तब्बल १८२ झाडे तोडण्यास मंजुरी!

मुंबई: महानगरपालिकेच्या वृक्ष प्राधिकरणाची एक महत्त्वाची बैठक नुकतीच पार पडली. या बैठकीमध्ये शहरात विविध ठिकाणी हाती घेण्यात आलेले नवनवीन पुनर्विकास प्रकल्प, अत्याधुनिक रुग्णालयाचे बांधकाम, तसेच महत्त्वाकांक्षी मुंबई सागरी किनारा मार्गाच्या (कोस्टल रोड) उत्तर भागातील कामांसाठी आवश्यक असणाऱ्या वृक्षतोडीच्या विविध प्रस्तावांना अखेर अधिकृत मंजुरी देण्यात आली आहे. या निर्णयानुसार मुंबई शहरात विविध विकासकामांसाठी एकूण १८२ झाडे तोडली जाणार असून, यातील काही झाडांचे इतरत्र पुनर्रोपण (Transplantation) देखील प्रस्तावित करण्यात आले आहे. याशिवाय, गोरेगाव पश्चिम येथील सागरी किनारा मार्गाच्या कामात अडथळा ठरलेली तीन मृत झाडे हटवण्याच्या प्रस्तावालाही मान्यता देण्यात आली आहे.

महाराष्ट्र (नागरी क्षेत्रे) वृक्षांचे संरक्षण व जतन अधिनियम, १९७५ च्या कलम ८(२) अंतर्गत प्राप्त झालेल्या या सर्व अर्जांवर आणि प्रस्तावांवर सविस्तर विचारविनिमय करून हा निर्णय घेण्यात आला. मुंबईसारख्या महानगरात पायाभूत सुविधांचा झपाट्याने विस्तार होत असताना आणि मोठ्या प्रमाणावर बांधकामे सुरू असताना, विकासकामांमुळे होणाऱ्या या मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोडीमुळे शहरातील पर्यावरणाच्या संरक्षणाचा व संवर्धनाचा प्रश्न पुन्हा एकदा गंभीरपणे ऐरणीवर आला आहे.

पर्यावरणप्रेमींच्या मते, विकासकामांसाठी वृक्षतोडीला परवानगी देताना केवळ कागदोपत्री पुनर्रोपणाचे आकडे दाखवणे पुरेसे नाही, तर प्रत्यक्षात पुनर्रोपण केलेल्या झाडांचे योग्य संगोपन करणे आणि त्यांचे जगण्याचे प्रमाण (Survival Rate) वाढवणे अत्यंत आवश्यक आहे. महापालिका प्रशासनाकडून केवळ नोंदवलेल्या आकड्यांपेक्षा प्रत्यक्षात किती झाडे जगवली जातात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. वाढत्या शहरीकरणामुळे मुंबईत विकास आणि पर्यावरण यांच्यामध्ये योग्य समतोल राखण्याचे मोठे आव्हान सध्या प्रशासनासमोर उभे ठाकले आहे.

कुठे आणि किती झाडांना बसणार फटका?

वृक्ष प्राधिकरणाच्या या बैठकीत मुंबईतील विविध भागांनुसार वृक्षतोड आणि पुनर्रोपणाचे खालीलप्रमाणे प्रस्ताव मंजूर करण्यात आले आहेत:

• शिवडी: या भागात एकूण ४१ झाडे तोडली जाणार असून ३० झाडांचे पुनर्रोपण केले जाईल.

• वरळी: या विभागात सर्वाधिक वृक्षतोड होणार असून येथे तब्बल ७६ झाडे तोडण्याचा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला आहे, तर २३ झाडांचे पुनर्रोपण प्रस्तावित आहे.

• कांदिवली पश्चिम: या परिसरात ४३ झाडे तोडली जाणार असून त्या बदल्यात ५४ झाडांचे पुनर्रोपण केले जाईल.

• अंधेरी-जोगेश्वरी: या उपनगरीय पट्ट्यात २२ झाडे तोडण्यात येणार असून ८ झाडांचे पुनर्रोपण केले जाईल.

• गोरेगाव पश्चिम: सागरी किनारा मार्गाच्या (कोस्टल रोड) कामासाठी तीन मृत झाडे हटवली जाणार असून ३७ झाडांचे पुनर्रोपण केले जाईल.

• एकूण वृक्षतोड: मुंबईभरातून विविध प्रकल्पांसाठी एकूण १८२ झाडे तोडण्यास परवानगी देण्यात आली आहे.