उत्तर प्रदेशची खाद्यसंस्कृती आता जागतिक व्यासपीठावर! योगी सरकारची 'एक जिल्हा-एक खाद्यपदार्थ' मोहीम सुरू.

लखनौ: उत्तर प्रदेशातील प्रत्येक जिल्ह्याची स्वतःची एक स्वतंत्र आणि वैशिष्ट्यपूर्ण खाद्यसंस्कृती आहे. ही संस्कृती जपण्यासाठी आणि पर्यटनाला चालना देण्यासाठी राज्य सरकारने 'फूड मॅपिंग' (Food Mapping) प्रकल्प सुरू केला आहे. या अंतर्गत प्रत्येक जिल्ह्यासाठी एक विशिष्ट खाद्यपदार्थ निवडला जाणार आहे.

या मोहिमेचे स्वरूप:

हथरसचे 'हन्नो लाल राबडी': या मोहिमेची सुरुवात हथरसच्या सुप्रसिद्ध 'हन्नो लाल राबडी'पासून होत आहे. हथरसची ही राबडी केवळ स्थानिकच नव्हे, तर शेजारील राज्यांतही अत्यंत लोकप्रिय आहे. आता याला ब्रँडिंग करून जागतिक दर्जा प्राप्त करून दिला जाईल.

फूड मॅपिंग (Food Mapping): सरकारने राज्यातील सर्व ७५ जिल्ह्यांचे सर्वेक्षण करून तिथल्या खास पदार्थांचे मॅपिंग केले आहे. यामध्ये लखनौचे कबाब, आगऱ्याचा पेठा, मथुराचे पेढे आणि कानपूरचे लाडू यांसारख्या प्रसिद्ध पदार्थांचा समावेश करण्यात आला आहे.

पर्यटनाला चालना: या मोहिमेमुळे केवळ खाद्यपदार्थांची प्रसिद्धी होणार नाही, तर त्या जिल्ह्यात पर्यटकांची संख्या वाढून स्थानिकांना रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील.

दर्जा व प्रमाणीकरण (Standardization): प्रत्येक जिल्ह्याचा पदार्थ हा शुद्ध आणि दर्जेदार असावा, यासाठी आरोग्य आणि स्वच्छता विभागामार्फत विशेष प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. तसेच, या पदार्थांच्या पॅकेजिंगसाठी आणि वितरणासाठी सरकार मदत करणार आहे.

स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बळ:
ही मोहीम राबवण्यामागे केवळ संस्कृती जपणे हा उद्देश नसून, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकट करणे हे मुख्य ध्येय आहे. यामुळे पारंपारिक पाककृती करणाऱ्या छोट्या व्यावसायिकांना मोठ्या बाजारपेठेत आपली उत्पादने विकता येणार आहेत.
उत्तर प्रदेश सरकार या पदार्थांना 'जीआय टॅग' (GI Tag) मिळवून देण्याचाही प्रयत्न करत आहे, जेणेकरून त्या पदार्थांची बनावट प्रत तयार करता येणार नाही.