वांद्रे गरीबनगरात पश्चिम रेल्वेचा 'बुलडोझर'; तणावपूर्ण शांततेत ४०० हून अधिक अनधिकृत बांधकामे जमीनदोस्त!

 

 

मुंबई: मुंबईतील वांद्रे पूर्व येथील रेल्वे स्थानकालगत असलेल्या गरीबनगर झोपडपट्टी परिसरात पश्चिम रेल्वेने (Western Railway) गेल्या काही दिवसांपासून अत्यंत मोठी आणि व्यापक अतिक्रमण हटाव मोहीम हाती घेतली आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या (Bombay High Court) आदेशानंतर कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करत सुरू झालेल्या या ५ दिवसीय मोहिमेत आतापर्यंत ४०० हून अधिक अनधिकृत बांधकामे पूर्णपणे पाडण्यात आली आहेत. ५०० हून अधिक अवैध बांधकामे हटवण्याचे उद्दिष्ट असून, सध्या परिसरात कडक पोलीस बंदोबस्तात तणावपूर्ण शांतता आहे.

उच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर रेल्वेची धडक कारवाई

पश्चिम रेल्वेच्या प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, वांद्रे रेल्वे स्थानक आणि टर्मिनस परिसर जोडणाऱ्या सुमारे ५,२०० चौरस मीटर रेल्वेच्या जागेवर गेल्या अनेक वर्षांपासून हे अतिक्रमण पसरले होते. या संदर्भात २००७ सालापासून कायदेशीर प्रक्रिया सुरू होती, ज्यावर उच्च न्यायालयाने नुकताच रेल्वेच्या बाजूने अंतिम निर्णय दिला. न्यायालयाच्या परवानगीनंतर १९ मे २०२६ पासून प्रत्यक्ष कारवाईला सुरुवात झाली.

तणाव, दगडफेक आणि पोलिसांचा लाठीमार

या कारवाईदरम्यान दुसऱ्या दिवशी म्हणजे बुधवारी (२० मे) गरीबनगर परिसरात मोठ्या प्रमाणावर तणाव निर्माण झाला होता. स्थानिक नागरिकांनी कारवाईला विरोध दर्शवत अधिकारी आणि सुरक्षा कर्मचाऱ्यांवर दगडफेक केली. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी मुंबई पोलीस आणि रेल्वे सुरक्षा दलाला (RPF) लाठीमार करावा लागला. या संघर्षात काही पोलीस कर्मचारी आणि नागरिक जखमी झाले होते. खबरदारीचा उपाय म्हणून मुंबई पोलीस, जीआरपी (GRP) आणि आरपीएफचे १,२०० हून अधिक जवान संपूर्ण परिसरात तैनात करण्यात आले आहेत.

पुनर्वसनाचा प्रश्न आणि मानवी बाजू

रेल्वेच्या २०२१ च्या अधिकृत सर्वेक्षणानुसार, केवळ १०० कुटुंबांनाच पुनर्वसनासाठी पात्र ठरवण्यात आले आहे. पात्र कुटुंबांच्या घरांना पर्यायी व्यवस्था होईपर्यंत धक्का न लावण्याचे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत. मात्र, शेकडो कुटुंबांना या ऐन पावसाळ्याच्या तोंडावर आणि सणासुदीच्या दिवसांत उघड्यावर यावे लागल्याने नागरिकांमधून तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. अनेक रहिवासी आपले सामान वाचवण्यासाठी रस्त्याच्या कडेला तात्पुरता आसरा घेऊन बसले आहेत.

रेल्वेच्या विकासासाठी मोहीम आवश्यक

पश्चिम रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी विनीत अभिषेक यांनी सांगितले की, ही जागा 'इंटिग्रेटेड वांद्रे रेल्वे कॉम्प्लेक्स' (Integrated Bandra Railway Complex) प्रकल्पासाठी आणि सांताक्रूझ ते मुंबई सेंट्रल दरम्यान ५ व्या आणि ६ व्या रेल्वे लाईनच्या विस्तारासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. यामुळे वांद्रे टर्मिनसवरून सुटणाऱ्या ५० हून अधिक नवीन मेल आणि एक्स्प्रेस गाड्या सुरू करणे शक्य होणार असून, मुंबईतील उपनगरीय रेल्वे प्रवाशांची गर्दी कमी होण्यास मोठी मदत होणार आहे.