‘डॉ. चॅटजीपीटी’कडून आरोग्य‎सल्ला असा घेता येऊ शकेल‎:एआय वापरून चांगली तयारी करू शकता‎

मी माझ्या रुग्णांना चॅटबॉट्सकडून सेकंड‎आेपिनियन घेण्याबाबत दक्षता‎बाळगण्याचा सल्ला देतो. ते रोग समजून‎घेण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. परंतु‎उपचारांसाठी त्यांच्यावर पूर्णपणे‎अवलंबून राहू नये.‎ ‎‎‎‎‎‎‎‎एक डॉक्टर म्हणून मला माहित आहे की माझे रुग्ण‎वैद्यकीय सल्ल्यासाठी एआयचा वापर करतात.‎कधीकधी लक्षणे सूक्ष्म असतात - उदाहरणार्थ ते‎सुचवलेल्या चाचण्या आणि संभाव्य उपचारांची एक‎लांब यादी घेऊन येतात. परंतु बहुतेकदा ते थेट नमूद‎करतात की त्यांनी मला भेटण्यापूर्वी ‘डॉ. चॅटजीपीटी’चा‎सल्ला घेतला. आकडेवारी दर्शवते की एक तृतीयांश‎पेक्षा जास्त अमेरिकन आरोग्य सल्ल्यासाठी लार्ज‎लँग्वेजच्या मॉडेल्सचा वापर करतात.‎ एआय संशोधक म्हणून मला वाटते की योग्यरित्या वापर‎केला गेला तर इंटरनेटच्या शोधापासून रुग्णांना सक्षम‎करण्यासाठी हे मोठे भाषा मॉडेल्स सर्वात प्रभावी साधन‎आहेत. परंतु ते काही नवीन वअद्याप पूर्णपणे न‎समजलेले धोकेही घेऊन येतात -म्हणजे डॉक्टर-रुग्ण‎नात्यात अंतर निर्माण करणे किंवा चॅटबॉट्सवर सतत‎प्रश्न विचारल्याने लोक चिंतेच्या दुष्टचक्रात अडकतात. ‎‎आरोग्यसेवेच्या या रोमांचक नवीन टप्प्यात प्रवेश करत ‎‎असताना मी रुग्णांसोबत त्यांच्या आरोग्यासाठी‎एआयच्या वापराबद्दल काही गोष्टी शेअर करू इच्छितो.‎ रुग्ण डॉक्टरांच्या भेटीच्या दृष्टीने चांगल्या तयारीसाठी ‎‎एआयचा वापर करू शकतात. सरासरी एका रुग्णाला ‎‎दरवर्षी त्यांच्या डॉक्टरांशी फक्त १८ मिनिटे समोरासमोर ‎‎संवाद साधता येतो. मेडिकेअर कायद्यानुसार रुग्णांना ‎‎त्यांच्या वैद्यकीय नोट्स उपलब्ध आहेत. याची खात्री‎दिली जाते. परंतु बहुतेकांना त्या कधीच दिसत नाहीत.‎अनेकदा वैद्यकीय पारिभाषिक संज्ञा समजण्यास किंवा‎काय महत्त्वाचे आहे हे ठरवण्यास अडचण येते त्यांनाही‎ते उपयुक्त आहे.‎ एक गंभीर समस्या अशी आहे की चुकीचे निदान किंवा‎नाकारलेल्या शंका यासारखी चुकीची माहिती‎नोट्समध्ये राहू शकते. एआय रुग्णांना या गुंतागुंतीतून‎मार्ग काढण्यास मदत करू शकते. कल्पना करा की‎सततच्या खोकल्यामुळे डॉक्टरकडे जात आहात.‎तुमच्या वैद्यकीय नोट्स उघडा. त्या एआय टूलमध्ये‎कॉपी करा आणि तुमच्या सध्याच्या आरोग्याबद्दल आणि‎तुमच्या खोकल्याशी संबंधित चिंतांबद्दल अपडेट्स‎जोडा. नंतर या सर्व माहितीचा संक्षिप्त सारांश‎देण्यासाठी चॅटबॉटला सांगा. शेवटी त्याला विचारा,‎"माझ्या आरोग्याच्या या पार्श्वभूमीमुळे माझ्या पुढच्या‎अपॉइंटमेंटमध्ये मी माझ्या डॉक्टरांना माझ्या‎खोकल्याबद्दल कोणते तीन प्रश्न विचारावे?"‎ एआय टूल्स तज्ञ-स्तरीय वैद्यकीय सल्ला देण्यास सक्षम‎आहेत. परंतु त्यांचे कार्यप्रदर्शन जवळपास पूर्णपणे‎तुमच्या आरोग्याचे संपूर्ण चित्र असण्यावर अवलंबून‎असते—म्हणजे तुमचे जुनाट आजार, तुम्ही घेत‎असलेली औषधे आणि तुमची दिनचर्या. वैद्यकीय‎शाळेत डॉक्टरांना रुग्णांनी तक्रार केल्यावर कोणत्या‎लक्षणांवर आणि तपशीलांवर लक्ष केंद्रित करावे हे‎शिकायला मिळते.‎ तुम्हाला तुमची लक्षणे अधिक प्रभावीपणे व्यक्त‎करायची असतील तर तुम्ही चॅटबॉटला सांगू शकता:‎‘माझी मुलाखत घ्यावी जणू तू डॉक्टर आहेस.'' ही‎प्रश्नोत्तर प्रक्रिया केवळ तुमचे वर्णन अधिक स्पष्ट करू‎शकत नाही तर अनावश्यक चिंता निर्माण करू‎शकणाऱ्या इतर संभाव्य परिस्थितींना देखील‎नाकारण्यास मदत करू शकते.‎ वास्तविक आरोग्यासंबंधी प्रश्नांच्या बाबतीत लँग्वेज‎मॉडेल्सना त्यांच्या वापरकर्त्यांना समाधानी करण्याची‎प्रवृत्ती चिंताजनक आहे. ‘सायबरकॉन्ड्रिया'' ही अशी‎स्थिती आहे त्यात एखादी व्यक्ती सामान्य लक्षणे‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎इंटरनेटवर शोधत असताना अचानक भयावह‎शक्यतांच्या खाणीत प्रवेश करते. लार्ज लँग्वेज मॉडेल‎तुमच्या अवचेतन इच्छांशी जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करत‎असल्याने ते ओळखू शकतात की कोणती माहिती‎तुमच्यावर सर्वात जास्त परिणाम करते. नकळतपणे‎त्याच दिशेने ते अधिक सामग्री देऊ शकते. उदाहरणार्थ-‎ते साध्या ताण-प्रेरित डोकेदुखीबद्दलच्या संभाषणाला‎मेंदूच्या कर्करोगाबद्दल तपशीलवार चर्चेकडे वळवू‎शकतात! हे सोशल मीडिया अल्गोरिदम लोकांना सतत‎भयावह सामग्री पाहण्याच्या सवयीमध्ये कसे ढकलतात‎यासारखेच आहे.‎ (द न्यूयॉर्क टाईम्स)‎