पुणे: प्रकल्प रद्द तरीही सातबाऱ्यावर 'काळा' शिक्का! पुणे-नाशिक रेल्वेच्या घोळामुळे शेतकरी हवालदिल.

पुणे: पुणे-नाशिक सेमी हायस्पीड रेल्वे प्रकल्पाचा मार्ग बदलून तो आता अहिल्यानगर आणि शिर्डीमार्गे नाशिककडे वळवण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे खेड, आंबेगाव आणि जुन्नर तालुक्यातील हजारो शेतकऱ्यांची सुटका होण्याऐवजी, त्यांच्या सातबारा उताऱ्यावर असलेले सरकारी प्रकल्पांचे शिक्के कायम राहिल्याने शेतकरी मोठ्या संकटात सापडले आहेत.

१. शेतकरी पेचात: रेल्वे प्रकल्प खेड, आंबेगाव आणि जुन्नरमधून रद्द झाला असला तरी, या जमिनींच्या सातबारा उताऱ्यावर लागलेले संपादनाचे शिक्के अद्याप काढण्यात आलेले नाहीत. यामुळे शेतकरी ना जमिनीची विक्री करू शकत आहेत, ना त्यावर कृषी कर्ज घेऊ शकत आहेत.

२. अनेक प्रकल्पांचे ओझे: खेड तालुक्यातील शेतकऱ्यांच्या सातबाऱ्यावर केवळ रेल्वेचेच नाही, तर चाकण आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, खेड सेझ (SEZ) आणि भामा आसखेड प्रकल्प अशा अनेक प्रकल्पांचे जुने शिक्के कायम आहेत.

 

३. मोबदलाही नाही, जमीनही नाही: ज्या जमिनींचे संपादन पूर्ण झाले होते, त्यांना मोबदला मिळाला, मात्र ज्या भागातून प्रकल्प रद्द झाला, तिथल्या शेतकऱ्यांना आता मोबदलाही मिळणार नाही आणि त्यांची जमीनही 'सरकारी शिक्क्यांमुळे' अडकली आहे.

४. सरकारकडे रोष: शेतकऱ्यांनी भामा आसखेड प्रकल्पासाठी जमिनी दिल्या, तरीही शिक्के हटले नाहीत. आता पुन्हा रेल्वे प्रकल्पाच्या बाबतीतही तेच घडत असल्याने, "सरकार आमचा किती अंत पाहणार?" असा संताप शेतकरी व्यक्त करत आहेत.

५. सांख्यिकी माहिती: या प्रकल्पासाठी पुणे जिल्ह्यातील ५४ गावांमधील ४५७.६४ हेक्टर जमीन संपादित करण्याचे नियोजन होते. यातील ४२ गावांतील मोजणी पूर्ण झाली होती आणि काही शेतकऱ्यांना २५० ते ३०० कोटी रुपयांचे वाटपही करण्यात आले होते. मात्र, आता मार्ग बदलल्याने या जमिनींचे भवितव्य अधांतरी झाले आहे.