नवी दिल्ली: काँग्रेसशासित कर्नाटकात खळबळ: एसआयआर (SIR) प्रक्रियेनंतर अंतिम मतदार यादी जाहीर, तब्बल १ कोटींहून अधिक मतदारांची नावे वगळली!

नवी दिल्ली: काँग्रेस पक्षाची सत्ता असलेल्या कर्नाटक राज्यातून एक अत्यंत मोठी आणि खळबळजनक बातमी समोर आली आहे. निवडणूक आयोगाकडून राबवण्यात आलेल्या विशेष सखोल पुनरावलोकन (Special Intensive Revision - SIR) प्रक्रियेनंतर कर्नाटकाची बहुप्रतिक्षित अंतिम मतदार यादी जाहीर करण्यात आली आहे. या नवीन आणि अंतिम मतदार यादीनुसार, राज्यातील तब्बल ९९ लाख ३२ हजार म्हणजेच जवळपास १ कोटी मतदारांची नावे यादीतून वगळण्यात आली आहेत. या मोठ्या बदलामुळे राजकीय वर्तुळात प्रचंड खळबळ उडाली असून उलटसुलट चर्चांना उधाण आले आहे.

मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, कर्नाटकात ही विशेष एसआयआर (SIR) मोहीम ३० जून २०२६ रोजी अधिकृतपणे सुरू करण्यात आली होती. या प्रकरणाचा मुख्य उद्देश मतदार याद्यांमधील त्रुटी दूर करणे, अपात्र, मृत, दुबार (Duplicate) आणि कायमस्वरूपी स्थलांतरित (Permanently Shifted) झालेल्या मतदारांची नावे वगळणे तसेच यादीत नाव नसलेल्या पात्र नवीन मतदारांचा समावेश करणे हा होता. मोहीम सुरू होण्यापूर्वी कर्नाटकात एकूण ५ कोटी ५४ लाख ३२ हजार ३१४ इतके नोंदणीकृत मतदार होते. मात्र, या सखोल पडताळणी मोहिमेनंतर ही संख्या आता घटून थेट ४ कोटी ५५ लाख ०० हजार ११ वर पोहोचली आहे.

३० जून ते १७ ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) यांनी राज्यभरात घरोघरी जाऊन प्रत्यक्ष पडताळणी आणि माहिती संकलनाचे कार्य केले होते. या पडताळणीनंतर जेव्हा प्राथमिक मसुदा (Draft Roll) जाहीर करण्यात आला, तेव्हा मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळण्यात आल्याचे समोर आले होते. यानंतर नागरिकांकडून हरकती, दावे आणि दुरुस्त्या मागवण्यात आल्या होत्या. ३ सप्टेंबर ते २२ ऑक्टोबर या कालावधीत यावर सुनावणी प्रक्रिया पार पडली, ज्यामध्ये ९३ टक्क्यांहून अधिक प्रकरणांचा निपटारा निश्चित वेळेत करण्यात आला. या सर्व प्रक्रियेदरम्यान अंतिम यादीत सुमारे ८ लाख ६४ हजार नवीन पात्र मतदारांची भर देखील पडली, परंतु एकूण गाळणीमध्ये जवळपास १ कोटी मतदारांना अंतिम यादीतून वगळण्यात आले.

आता जाहीर करण्यात आलेल्या नवीन आणि अंतिम मतदार यादीनुसार, कर्नाटकात एकूण २ कोटी २५ लाख ४० हजार ४९३ पुरुष मतदार, २ कोटी २९ लाख १२ हजार ३५५ महिला मतदार आणि २ हजार ८४१ तृतीयपंथी मतदार समाविष्ट आहेत. तसेच, यामध्ये १८ ते १९ वयोगटातील ६ लाख ८३ हजारांहून अधिक नवीन तरुण मतदारांचाही समावेश करण्यात आला आहे. ज्या पात्र मतदारांची नावे चुकीच्या पद्धतीने वगळली गेली आहेत किंवा ज्यांना नवीन नोंदणी करायची आहे, ते नियमांनुसार 'फॉर्म ६' (Form 6) भरून पुन्हा अर्ज करू शकतात, असे निवडणूक आयोगाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. सर्व मतदारसंघनिहाय याद्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध असून नागरिकांना 'इलेक्टोरल सर्च पोर्टल'द्वारे आपले नाव तपासता येणार आहे.