Haveli Elections : हवेली तालुक्यात बदलती राजकीय समीकरणे; यात्रा, देवदर्शन, लक्ष्मीदर्शन की खरा विकास?

Uruli Kanchan: : निवडणुकीच्या बदलत्या समीकरणाची बीजे इतकी खोलवर रुजली आहेत की, यातून नेमकी लोकशाही जिवंत राहणार का आर्थिक हुकुमशाही येणार असा सवाल या प्रक्रियेतून दूर असणाऱ्या वर्गाला सध्या सतावत आहे. यात्रा, देवदर्शन, लक्ष्मीदर्शन की गावातील, परिसरातील विकास कामे याचीच या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर चर्चा गाजत आहेत. कोण जिंकणार कोण हरणार हा विषयच मतदारांच्या गावीच नाही.’

हवेली तालुक्यात जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या निवडणुका जवळ येत असल्याने राजकीय वातावरण तापले असून हवेली तालुक्यातील समीकरणे, उमेदवारांचा धडक प्रचार आणि देवदर्शन-यात्रांच्या माध्यमातून रंगत वाढल्याचे चित्र स्पष्टपणे दिसत आहे. मात्र यंदाच्या निवडणुकीत गावागावातील एक मोठा बदल प्रकर्षाने जाणवतो गावपुढाऱ्यांची पारंपरिक पकड सैल झाली असून, थेट उमेदवाराचा मतदारांशी संपर्क ही बाब निर्णायक ठरत आहे. पूर्वी गावातील वडीलधारी मंडळींनी आदेश द्यायचा त्याप्रमाणे मतदान व्हायचे... नंतर गांवपुढाऱ्यांच्या निर्णयावर निवडणूक काही काळ चालली... अन आता आयोध्या... काशी...

उज्जैन... कोल्हापूर... ज्योतिबा... पंढरपूर. तुळजापूर... अक्कलकोट... गाणगापूर आदी ठिकाणचे देवदर्शन वा पर्यटन, त्यानंतर लक्ष्मीदर्शन तरच मतदर्शन असा नवीन फंडा चालू झाल्याने, लोकशाहीत वावरणाऱ्या सर्वसामान्यांची ही निवडणूक राहिली नाही असे वास्तव चित्र सध्या बघायला मिळत आहे नव्हे तर गंभीर चर्चेचा विषय झाला आहे.

Baramati Election : माळेगाव नगरपंचायत निवडणुकीची पूर्ण तयारी; १८ जागांसाठी मतदान, २२ केंद्रांवर सर्व सुविधा उपलब्ध

उमेदवारांचे थेट घराघरात दौरे सुरू झालेले आहेत, सोशल मीडियावरून थेट संवाद वाढलेला दिसत आहे. तरुण, महिला आणि ज्येष्ठांसाठी स्वतंत्र बैठकांचे आयोजन, कोपरा बैठक, जाहिरनामा, मुद्द्यावर आधारित प्रचार यामुळे मध्यस्थी करणाऱ्या गावपुढाऱ्यांची भूमिका पूर्णपणे मागे पडली आहे. त्यातच येणाऱ्या काळातील ग्रामपंचायतीचे निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर गाव पुढाऱ्यांनीही सावध भूमिका घेतलेली दिसत आहे. सोशल मीडियाचा प्रभावी वापर मतदारांचा विचार बदलतोय फेसबुक, इंस्टाग्राम, रील्स, युट्यूब शॉर्ट्स, व्हॉट्सअॅप ग्रुप यांद्वारे उमेदवारांकडून त्यांच्या कामांचा आढावा, प्रतिमा आणि घोषणापत्र थेट जनतेपर्यंत पोहोचत आहे.

यामुळे माहितीचे केंद्रीकरण संपुष्टात आले असून उमेदवारांच्या प्रत्यक्ष कामावर आधारित चर्चांना उधाण आले आहे. राजकारणातील आर्थिक प्रभाव चिंताजनक आहे. "पैसे घेणे चुकीचे आहे अशी लोकांची पूर्वीची धारणा "आताची मानसिकता "वरचे नेते कमावतात, आम्ही घेतलं तर चूक काय? अशी आहे. भेटवस्तू, देवदर्शन व्हिडिओ, जेवण पार्त्या आणि शेवटी पैशांचे व्यवहार या नव्या 'फंड्या'मुळे आर्थिकदृष्ट्या सक्षम नसलेल्या सामाजिक, राजकीय निष्ठावान कार्यकर्त्यांना निवडणूक लढवणे कठीण झाले आहे.

या बाबी मुळे हवेलीत नवीन समीकरण तयार झाले आहे "देवदर्शन, लक्ष्मीदर्शन की विकास ? "यात्रां, मंदिर भेटी, व्हिडिओ प्रचार या सर्वांमुळे गावकऱ्यांमध्ये चर्चा रंगली आहे की, "निवडणुका विकासावर होतील की देवदर्शनावर?" त्यामध्ये काही सामाजिक सदस्यांचे मत असे आहे की, "जर निवडणुका मंदिर भेटी आणि व्हिडिओंवर चालणार असतील, तर पैसे नसलेले उमेदवार कसे निवडणूक लढवणार?"