फक्त एका त्रुटीमुळे हुकला मतदानाचा अधिकार; पुणे जिल्ह्यातील ३ हजारांहून अधिक मतदार अंतिम यादीतून होणार वगळले!

पुणे जिल्हा प्रशासनाच्या वतीने राबविण्यात आलेल्या मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision) मोहिमेत एक महत्त्वाची व मोठी बातमी समोर आली आहे. या पडताळणी प्रक्रियेदरम्यान विविध प्रकारच्या तांत्रिक त्रुटी आणि विसंगतींमुळे पुणे जिल्ह्यातील तब्बल ३ हजार ३०३ मतदार अंतिम मतदार यादीतून वगळले जाणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. जिल्हा प्रशासनाने शुक्रवारी (दि. १३ नोव्हेंबर) याबाबतची मतदारसंघनिहाय सविस्तर आकडेवारी जाहीर केली आहे. या कारवाईमुळे केवळ एका छोट्या त्रुटीमुळे हजारो नागरिकांचा मतदानाचा हक्क हुकल्याचे स्पष्ट झाले असून, ३० नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध होणाऱ्या अंतिम मतदार यादीकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

प्रारूप यादी आणि हरकती-सूचनांची प्रक्रिया:

जिल्ह्यात ३१ ऑगस्ट रोजी प्रारूप मतदार यादी (Draft Voter List) प्रसिद्ध करण्यात आली होती. या प्रारूप यादीनुसार जिल्ह्यात एकूण ६२ लाख १३ हजार ६९२ मतदार नोंदवले गेलेले होते. या सर्व नोंदींची कसून पडताळणी केल्यानंतर, त्यांपैकी ६२ लाख २ हजार ४०० मतदारांच्या नोंदी अचूक आढळल्याने त्या अंतिम प्रकाशनासाठी कायम ठेवण्यात आल्या आहेत.

या संपूर्ण पुनरीक्षण मोहिमेदरम्यान निवडणूक प्रशासनाकडून तब्बल १३ लाख ३४ हजार ३ मतदारांना कायदेशीर नोटीसा बजावण्यात आल्या होत्या. या नोटिसांमध्ये प्रामुख्याने ७ लाख ५४ हजार ५९७ मतदारांच्या नोंदींचे मॅपिंग (Mapping) झालेले नव्हते, तर ५ लाख ७९ हजार ४०६ मतदारांच्या नोंदींमध्ये विविध प्रकारच्या तार्किक विसंगती (Logical Discrepancies) आढळल्या होत्या. या सर्व नोटिसांबाबत हरकती आणि सूचना दाखल करण्याची अंतिम मुदत १३ नोव्हेंबर रोजी संपली, त्यानंतर प्रशासनाने अपात्र ठरलेल्यांची आकडेवारी जाहीर केली.

शिरूर मतदारसंघात सर्वाधिक अपात्र मतदार:

मतदारसंघनिहाय जाहीर करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार, शिरूर मतदारसंघात सर्वाधिक ९०४ मतदार अंतिम यादीसाठी अपात्र ठरले आहेत. याशिवाय इतर प्रमुख मतदारसंघांमध्ये कोथरूडमध्ये ४२४, वडगाव शेरीमध्ये ३७१, पर्वतीमध्ये ३४७ आणि शिवाजीनगरमध्ये ३०३ मतदारांचा समावेश आहे. केवळ या पाच प्रमुख मतदारसंघांतील अपात्र मतदारांची संख्या मिळून २ हजार ३४९ होते.

इतर मतदारसंघांची स्थिती पाहता, मावळमध्ये २३८, चिंचवडमध्ये १४२, दौंडमध्ये १०३, पिंपरीमध्ये ९३, खडकवासला येथे ८७, आंबेगावमध्ये ८५, हडपसरमध्ये ७७, जुन्नरमध्ये २६, पुरंदरमध्ये २६ आणि पुणे कॅन्टोन्मेंटमध्ये २२ मतदार अपात्र ठरले आहेत. तसेच इंदापूर आणि कसबा पेठ येथे प्रत्येकी ११, भोसरीत २८, बारामतीत ३ आणि भोरमध्ये केवळ २ मतदार वगळण्यात आले आहेत. विशेष म्हणजे, खेड-आळंदी मतदारसंघात अपात्र मतदारांची संख्या शून्य असून तिथे सर्व पडताळणी सुरळीत पार पडली आहे.

पडताळणी आणि ऑनलाइन सुनावणीची तरतूद:

प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, नोटीस मिळालेल्या प्रत्येक मतदाराला सुनावणीसाठी प्रत्यक्ष निवडणूक कार्यालयात उपस्थित राहण्याची सक्ती करण्यात आलेली नव्हती. काही अपवादात्मक प्रकरणांत संबंधित निवडणूक नोंदणी अधिकाऱ्यांच्या निर्णयानुसार सुनावणी घेण्याची तरतूद ठेवली होती, आणि ती शक्यतो ऑनलाइन पद्धतीने घेण्याच्या स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या होत्या.

जिल्ह्यात एकूण मतदारसंख्येच्या तुलनेत अंतिम प्रकाशनासाठी नोंदी कायम ठेवण्याचे प्रमाण ९९.८२ टक्के इतके उत्तम नोंदवले गेले आहे. आगामी ३० नोव्हेंबर रोजी पुणे जिल्ह्याची अधिकृत अंतिम मतदार यादी जाहीर केली जाणार असून, त्यानंतर स्पष्ट होईल की नेमक्या किती मतदारांची नावे अंतिम यादीत कायम राहिली आहेत.