कुंभमेळ्याचा दिव्य मुहूर्त! गोपिकाबाई पेशवे यांनी बांधलेले नाशिकचे ऐतिहासिक ७०० वर्षे जुने श्री गंगा-गोदावरी मंदिर १२ वर्षांनी भाविकांसाठी खुले!

'मंदिरांचे शहर' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नाशिकमध्ये सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या मंगल पर्वाच्या निमित्ताने एक अत्यंत दुर्मिळ व ऐतिहासिक सोहळा पार पडला आहे. रामतीर्थ (रामकुंड) परिसराच्या उत्तरेस स्थित असलेले आणि तब्बल ७०० वर्षांची धार्मिक परंपरा लाभलेले ऐतिहासिक 'श्री गंगा-गोदावरी मंदिर' १२ वर्षांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर भाविकांसाठी खुले करण्यात आले आहे. धर्मध्वजारोहण सोहळ्याच्या शुभमुहूर्तावर धार्मिक विधी, महापूजा आणि मंत्रोच्चारांच्या गजरात मंदिराचे दरवाजे उघडण्यात आले.

७०० वर्षांचा इतिहास आणि पेशवेकालीन वारसा: रामकुंडाच्या पायऱ्यांवर असलेले हे मंदिर केवळ धार्मिक केंद्र नसून महाराष्ट्राच्या समृद्ध इतिहासाचा एक महत्त्वाचा साक्षीदार आहे. या मंदिराची धार्मिक परंपरा सुमारे ७०० वर्षे जुनी मानली जाते. इ.स. १७७५ मध्ये गोपिकाबाई पेशवे यांनी या मंदिरासाठी एक भव्य दगडी सभा मंडप उभारला होता. मंदिराच्या गर्भगृहात महर्षि गौतम, गंगा माता आणि गोदावरी माता यांच्या प्राचीन व नयनमनोहर मूर्ती विराजमान आहेत. दर १२ वर्षांनी गोदावरीच्या काठावर भरणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या काळातच हे मंदिर दर्शनासाठी उघडले जाते, आणि कुंभपर्व संपल्यानंतर मंदिराचे दरवाजे पुन्हा बंद केले जातात. त्यामुळे या मंदिरातील दर्शनाला अत्यंत पवित्र आणि आध्यात्मिक महत्त्व आहे.

कुंभमेळ्याच्या काळात अखंड दर्शन आणि भाविकांचा उत्साह: ध्वजारोहण सोहळ्यानंतर साधू-महंत, पुरोहित संघ आणि हजारो भाविकांच्या उपस्थितीत गोदावरीच्या पवित्र जलाचा अभिषेक करून मंदिराचे दरवाजे खुले करण्यात आले. देशभरातून येणाऱ्या लाखो भाविकांना आणि साधू-संतांना संपूर्ण सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या कालावधीत या मंदिरातील देवी गंगा, गोदावरी आणि गौतम ऋषींचे दर्शन घेता येणार आहे. कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर रामकुंड परिसर व मंदिर प्रशासनाने रंगरंगोटी, दुरुस्ती आणि दिवाबत्तीची विशेष व्यवस्था केली आहे. १२ वर्षांनंतर मिळालेल्या या दुर्मिळ दर्शन योगामुळे रामतीर्थ परिसरात भक्तिमय आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.