पुणे: मुंढवा जॅकवेलचे ५ पंप सुरू; शेतीसाठी दररोज ४५ कोटी लिटर पाणी सोडण्यास सुरुवात, अखेर जलसंपदा विभागाला आली जाग

पुणे: पुणेकरांच्या करातून गोळा झालेल्या निधीतून सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते शेतीसाठी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने उभारण्यात आलेल्या मुंढवा जॅकवेल यंत्रणेबाबत एक अत्यंत महत्त्वाची आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. या व्यवस्थेतून दररोज ६५ कोटी लिटर पाणी शेतीसाठी घेणे अपेक्षित असताना प्रत्यक्षात केवळ दीड कोटी लिटर पाणी सोडले जात असल्याचा गंभीर प्रकार समोर आला होता. या ढिसाळ कारभाराविरोधात तीव्र संताप व्यक्त झाल्यानंतर आणि वृत्त प्रसिद्ध झाल्यानंतर अखेर जलसंपदा विभागाला जाग आली असून, मुंढवा जॅकवेलमधून बेबी कालव्याद्वारे शेतीसाठी पाणी सोडण्याचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढवण्यात आले आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, पुणे महापालिकेने शहराचे सांडपाणी शुद्ध करून ते बेबी कालव्यामार्फत दौंडपर्यंतच्या शेतीसाठी उपलब्ध करून देण्यासाठी मुंढवा येथे ही विशेष जॅकवेल यंत्रणा उभारली आहे. या प्रकल्पासाठी पुणेकरांच्या कररूपी पैशातून तब्बल १०० कोटी रुपयांचा मोठा खर्च करण्यात आला आहे. या यंत्रणेच्या माध्यमातून दररोज किमान ६५ कोटी लिटर पाणी शेतीला मिळणे आवश्यक होते. मात्र, २५ सप्टेंबर ते १४ ऑक्टोबर या कालावधीत अतिशय तुटपुंज्या स्वरूपात, म्हणजेच अवघे दीड कोटी लिटर शुद्ध केलेले सांडपाणी जलसंपदा विभाग उचलून पुढे सोडत असल्याचे उघडकीस आले. या जॅकवेलमध्ये एकूण सहा मोठे पंप बसवलेले असतानाही, केवळ एकच पंप दिवसातून साडेचार तास चालवण्याचे जाचक आदेश दिले जात असल्याचा गंभीर आक्षेप सामाजिक कार्यकर्ते विवेक वेलणकर यांनी घेतला होता.

जर गेल्या तीन आठवड्यांपासून मुंढवा जॅकवेलमधून पूर्ण क्षमतेने शुद्ध केलेले सांडपाणी शेतीसाठी उचलले असते, तर आज खडकवासला धरणातील किमान एक टीएमसी पाणी शेतीसाठी सोडावे लागले नसते. हेच पाणी वाचले असते तर ते पुण्याच्या वाढत्या पिण्याच्या पाण्याची गरज सहज भागवू शकले असते. मात्र, प्रशासनाने स्वतःचे नियोजनशून्य कारभार आणि अपयश लपवण्यासाठी थेट पुण्याचे पिण्याचे पाणी कपात करण्याची भाषा सुरू केली होती, असा संतापजनक प्रकार समोर आला होता.

या संपूर्ण प्रकरणाची गंभीर दखल घेतल्यानंतर आणि जलसंपदा विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाल्यानंतर आता विभागाने तातडीने पावले उचलली आहेत. सध्या मुंढवा जॅकवेलचे सहापैकी पाच पंप चोवीस तास (पूर्णवेळ) कार्यान्वित करण्यात आले आहेत. या पाच पंपांच्या माध्यमातून आता दररोज तब्बल ४५ कोटी लिटर पाणी शेतीसाठी सोडले जात आहे. तसेच, लवकरच सहावा पंप देखील पूर्ण क्षमतेने सुरू केला जाईल, अशी माहिती देण्यात आली आहे. या पावलामुळे शेतीसाठी सिंचनाचे पाणी मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध होत असून धरणातील पाण्याच्या बचावासह शेतकरी वर्गालाही मोठा दिलासा मिळाला आहे.