वाढत्या महागाईचा थेट 'भाकरी'वर घाव! सातार्‍यात ज्वारीचे दर शंभरीपार; दुष्काळ व रब्बी पेरण्या घटल्याने सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडले, खाणावळींनाही बसला मोठा फटका!

सातारा जिल्ह्यासह संपूर्ण पश्चिम महाराष्ट्रात यंदा परतीच्या पावसाने पूर्णपणे पाठ फिरवल्यामुळे भीषण दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. या तीव्र दुष्काळाचा थेट आणि मोठा फटका सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन आहारातील मुख्य घटक असलेल्या शाळू आणि संकरित ज्वारीच्या दरांना बसला आहे. सातारा धान्योद्योगात आणि किरकोळ बाजारात ज्वारीची आवक प्रचंड घटल्याने ज्वारीच्या दराने थेट १०० रुपये प्रति किलोचा (रु. १०,००० प्रति क्विंटल) टप्पा पार केला आहे. अवघ्या दोन ते तीन आठवड्यांत किलोमागे २० ते २५ रुपयांची मोठी वाढ झाल्याने गरीब, शेतकरी आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांचे मासिक बजेट पुरते कोलमडले आहे.

रब्बी हंगामातील पेरण्या घटल्याने भविष्यात आणखी दरवाढीची भीती:

सातारा जिल्ह्यातील रब्बी हंगामाचे सरासरी क्षेत्र २ लाख १३ हजार हेक्टरपेक्षा जास्त असताना, जमिनीतील ओलाव्याच्या अभावामुळे आणि पाऊस गायब झाल्यामुळे आतापर्यंत केवळ ५ ते १० टक्केच रब्बी पेरण्या शक्य झाल्या आहेत. कोरडवाहू पट्ट्यात विशेषतः माण, खटाव, फलटण आणि कोरेगाव तालुक्यांत रब्बी ज्वारीची पेरणी पूर्णपणे ठप्प झाली आहे. लागवडच न झाल्याने आणि गेल्या हंगामातील शिल्लक साठा संपत आल्याने व्यापाऱ्यांकडे ज्वारीचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. बाजारात नवीन आवक होण्याची कोणतीही शक्यता उरली नसल्यामुळे येत्या काळात ज्वारी, गहू आणि बाजरीच्या दरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता अडत व्यापाऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे.

स्थानिक खाणावळी आणि मेस चालकांना फटका, भाकरीच्या किमती वाढल्या:

ज्वारीचे भाव गगनाला भिडल्यामुळे सातारा शहरातील व ग्रामीण भागातील खाणावळी (मेस), हॉटेल्स आणि घरगुती भाकरी पुरवठादारांचे आर्थिक गणित बिघडले आहे. यापूर्वी १५ ते २० रुपयांना मिळणाऱ्या एका भाकरीची किंमत आता २५ ते ३० रुपयांपर्यंत वाढवावी लागली आहे. यामुळे कामावर जाणारे कामगार, स्पर्धा परीक्षेचे विद्यार्थी आणि नोकरदार वर्गाच्या खिशाला मोठा छाट बसत आहे. "ज्वारी महाग झाली म्हणून भाकरीचे दर वाढवावे लागतात, पण त्यामुळे ग्राहक कमी होत आहेत," अशी हतबलता मेस चालकांकडून व्यक्त केली जात आहे. शासनाने तात्काळ हस्तक्षेप करून धान्य बाजारात नियंत्रक धोरण आणावे, अशी मागणी आता जोर धरत आहे.