महाराष्ट्रात वणव्यांचे थैमान! एका वर्षात ५ हजारांहून अधिक आगीच्या घटना; ११ हजारांहून अधिक हेक्टर वनसंपदा राख!

मुंबई: राज्यातील जंगलांमध्ये लागणाऱ्या आगीच्या (वणवा) घटनांचे प्रमाण चिंतेचा विषय ठरत आहे. राज्याचे वनमंत्री गणेश नाईक यांनी विधानसभेत दिलेल्या लेखी उत्तरात ही माहिती समोर आली आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे:

• आगीच्या घटना: २०२३-२४ या वर्षात राज्यात एकूण ५,११७ वणव्यांच्या घटनांची नोंद झाली आहे.

• नुकसान: या आगीमुळे तब्बल ११,५८०.७०७ हेक्टर वनक्षेत्र बाधित झाले आहे. यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर वनसंपदेची हानी झाली आहे.

• गडचिरोलीचा आकडा: सर्वाधिक आगीच्या घटना एकट्या गडचिरोली जिल्ह्यात घडल्या असून, तिथे ७,०४२ वणव्यांच्या घटनांची नोंद झाल्याची माहिती वनमंत्र्यांनी दिली.

• AI तंत्रज्ञानाचा वापर: वाढत्या आगींवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सरकार आता 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) आधारित यंत्रणेचा वापर करत आहे. याद्वारे आगीचे लवकर डिटेक्शन आणि मॉनिटरिंग करणे सोपे होणार आहे.

• कारणे आणि उपाय: पालघर, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग यांसारख्या जिल्ह्यांमध्येही आगीच्या मोठ्या प्रमाणात घटना घडतात. अनेकदा शेतकरी शेतातील पालापाचोळा किंवा कचरा जाळतात, ज्यातून ही आग जंगलात पसरते. याबाबत गावपातळीवर जनजागृती मोहीम राबवण्यात येत असून, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्याचे संकेतही देण्यात आले आहेत.

वनसंपदेचे रक्षण करणे ही केवळ वनविभागाची जबाबदारी नसून, त्यासाठी स्थानिक प्रशासन आणि नागरिकांनीही समन्वयाने काम करणे गरजेचे आहे, असे मत या चर्चेदरम्यान व्यक्त करण्यात आले.