ठाणे कोस्टल रोड प्रकल्पासाठी १,७३३ झाडांवर कुऱ्हाड चालणार! ६८० झाडे कायमस्वरूपी हटवली जाणार, पर्यावरणप्रेमींमध्ये चिंता

ठाणे शहरात वेगाने सुरू असलेल्या विविध महत्त्वाकांक्षी पायाभूत सुविधा प्रकल्पांच्या पार्श्वभूमीवर एक मोठी आणि पर्यावरणाच्या दृष्टीने चिंतेची बातमी समोर आली आहे. बहुप्रतिक्षित 'ठाणे कोस्टल रोड' (Thane Coastal Road) प्रकल्पाच्या मार्गाबाधित क्षेत्रातील तब्बल १,७३३ कांदळवणाच्या (Mangrove) झाडांवर कुऱ्हाड चालणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. या प्रकल्पामुळे एकूण १,७३३ खारफुटीची झाडे बाधित होणार असून, त्यापैकी तब्बल ६८० झाडे ही प्रकल्पाच्या बांधकामासाठी कायमस्वरूपी (Permanently Removed) नष्ट करावी लागणार आहेत. या निर्णयामुळे ठाण्यातील पर्यावरण रक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.

मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, बाळकुम ते आनंदनगर यादरम्यान प्रस्तावित असलेल्या ठाणे कोस्टल रोडच्या दुसऱ्या टप्प्यातील या प्रकल्पामुळे एकूण १२.७२ हेक्टर क्षेत्र बाधित होणार आहे. या प्रकल्पाच्या मार्गामध्ये येणाऱ्या कांदळवनांच्या संवर्धनाबाबत आणि पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामाबाबत एमएमआरडीए (MMRDA) आणि पर्यावरण विभागाकडून सविस्तर नियोजन करण्यात आले आहे. प्रकल्पाच्या प्रत्यक्ष बांधकामादरम्यान १,०५३ झाडे तात्पुरती कापावी लागणार आहेत, मात्र बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर त्याच किंवा इतर योग्य ठिकाणी नव्याने रोपांचे रोपण करून पुनर्रोपण करण्याची योजना आहे. तसेच, या प्रक्रियेत २,०२१ झाडे काही प्रमाणात बाधित होणार आहेत, परंतु ती पूर्णपणे तोडावी लागणार नाहीत.

प्रकल्पाची तांत्रिक वैशिष्ट्ये व खर्च:

• प्रकल्पाचा प्रस्तावित मार्ग: बाळकुम ते आनंदनगर

• प्रकल्पाची एकूण लांबी: ७.१२९ किलोमीटर

• सीआरझेड (CRZ) क्षेत्रातून जाणारा मार्ग: ५ किलोमीटर

• प्रकल्पाचा अंदाजे खर्च: ३,३६४ कोटी रुपये

• कायमस्वरूपी बाधित कांदळवन क्षेत्र: १.७४ हेक्टर

• तात्पुरते बाधित कांदळवन क्षेत्र: २.७ हेक्टर

पर्यावरणाची हानी शक्य तितकी कमी करण्यासाठी महानगरपालिका आणि प्राधिकरणाकडून उन्नत संरचना (Elevated Structures) तसेच खांबांमधील अंतर अधिक ठेवण्याची रचना करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र तज्ज्ञ मूल्यांकन समिती (MCZMA) यापूर्वीच या प्रकल्पाच्या मार्गात आवश्यकतेनुसार बदल सुचवले होते. त्यानंतर पर्यावरणविषयक सर्व कडक अटी व शर्तींच्या अधीन राहून हा प्रस्ताव केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाकडे अंतिम मंजुरीसाठी सादर करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. एकीकडे शहरांतर्गत वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी अशा महामार्ग व रस्ते प्रकल्पांची गरज भासत असली, तरी दुसरीकडे हजारो कांदळवरांची कत्तल होणार असल्यामुळे निसर्गप्रेमींनी आणि पर्यावरणवादी संघटनांनी यावर तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे.