अमरावती: मस्तकी मानाचा मुकुट! १७ वर्षीय कुमकुम मोहोडचा आशियाई आर्चरी स्पर्धेत ऐतिहासिक सुवर्ण पराक्रम, ४८ वर्षांचा दुष्काळ संपवला

अमरावती: आशियाई क्रीडा स्पर्धा २०२६ मध्ये भारताच्या १७ वर्षीय युवा महिला आर्चरी (तिरंदाजी) खेळाडू कुमकुम मोहोड हिने जपानच्या भूमीवर सुवर्ण इतिहास रचला आहे. अमरावतीमधील साध्या बांबूच्या कामठ्यांपासून बनवलेल्या धनुष्यावरून सुरू झालेला कुमकुमचा खडतर प्रवास आज थेट आशियाई सुवर्णपदकापर्यंत पोहोचला आहे. महिलांच्या वैयक्तिक रिकर्व्ह प्रकारात सुवर्णपदक पटकावणारी कुमकुम ही भारताची आजवरची पहिली महिला खेळाडू ठरली आहे. या ऐतिहासिक विजयासह तिने तब्बल ४८ वर्षांचा सुवर्णपदकाचा दुष्काळ संपवला आहे. तसेच या विजयामुळे कुमकुमाने २०२८ मध्ये होणाऱ्या लॉस एंजेलिस ऑलिम्पिक स्पर्धेचे आपले तिकीटही पक्के केले आहे.

अटीतटीचा सामना आणि थरारक 'शूट-ऑफ': सुवर्णपदकासाठी दक्षिण कोरियाची दिग्गज आणि अनुभवी खेळाडू ओह येजिन हिच्यासोबत कुमकुमची अत्यंत चुरशीची आणि धडधड वाढवणारी अंतिम लढत झाली. सामन्याची सुरुवात कुमकुमसाठी फारशी अनुकूल राहिली नाही. सुरुवातीच्या दोन सेट झाल्यानंतर कुमकुम ३-१ अशा फरकाने पिछाडीवर होती. पहिला सेट कोरियन खेळाडूने जिंकला, तर दुसरा सेट बरोबरीत सुटला. मात्र, १७ वर्षीय कुमकुमने हार मानली नाही आणि आपल्यातील खेळाडू वृत्तीचे दर्शन घडवत तिसऱ्या सेटमध्ये सलग तीन अचूक निशाणे साधत ३०-२९ च्या फरकाने सेट आपल्या नावावर केला आणि सामना ३-३ असा बरोबरीत आणला. चौथ्या सेटमध्ये एका छोट्या चुकीमुळे कुमकुम पुन्हा ३-५ अशी पिछाडीवर पडली.

आता सुवर्णपदकासाठी तिला पाचव्या आणि शेवटच्या सेटमध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणे अनिवार्य होते. शेवटच्या सेटमध्ये कुमकुमने अभूतपूर्व खेळ करत 'परफेक्ट १०' चा स्कोर केला. त्यामुळे अत्यंत चुरशीचा हा सामना ५-५ अशा बरोबरीत सुटला आणि सामन्याचा निकाल लावण्यासाठी तो 'शूट-ऑफ'मध्ये गेला. शूट-ऑफमध्ये प्रत्येक खेळाडूला अचूक लक्ष्यासाठी एकच संधी मिळाली. यात दक्षिण कोरियाची खेळाडू केवळ ८ गुण मिळवू शकली, तर कुमकुम मोहोडने पुन्हा एकदा अत्यंत संयमाने 'परफेक्ट १०' गुण टिपत भारतासाठी ऐतिहासिक सुवर्णपदक जिंकले. चालू स्पर्धेत कुमकुमचे हे दुसरे सुवर्णपदक आणि एकूण तिसरे पदक ठरले आहे. यापूर्वी तिने अंकिता भगत आणि किर्ती शर्मा यांच्यासह महिला रिकर्व्ह संघ स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले होते, तर २ ऑक्टोबर रोजी मिश्र रिकर्व्ह प्रकारात  पदक पटकावले होते.

बांबूच्या धनुष्यापासून ते आशियाई पोडियमपर्यंतचा संघर्षमय प्रवास: अमरावती शहरातील गोसावी कॉलनीत राहणाऱ्या कुमकुम अनिल मनोहर मोहोड हिची कौटुंबिक पार्श्वभूमी अत्यंत सामान्य आणि हलाखीची आहे. तिचे वडील अनिल मोहोड हे घरीच मिठाईचे रिकामे खोके (पुठ्ठ्याचे बॉक्स) बनवून आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवतात, तर आई रुपाली या गृहिणी आहेत. २०१८ मध्ये एका कार्यक्रमात उन्नत राऊत नावाच्या मुलीच्या माध्यमातून तिला तिरंदाजीची ओळख झाली. चौथीत शिकणाऱ्या कुमकुमने घरी येऊन तिरंदाजी शिकण्याची इच्छा व्यक्त केली आणि त्यानंतर वडील तिला घराशेजारील प्रशिक्षक प्रफुल्ल डांगे यांच्याकडे घेऊन गेले.

दरम्यानच्या काळात कोरोना महामारीचे मोठे संकट आले आणि कुमकुमची महत्त्वाची दोन वर्षे वाया गेली. लॉकडाऊनमुळे घराबाहेर पडणे अशक्य होते आणि आधुनिक, महागडे धनुष्य-बाण खरेदी करण्याची कुटुंबाची आर्थिक सुबत्ता नव्हती. परंतु, कुमकुमची प्रचंड जिद्द आणि खेळावरील निष्ठा कमी झाली नाही. तिने चक्क बांबूच्या कामठ्यांपासून बनवलेल्या साध्या धनुष्यावरून घरातच तिरंदाजीचे कठीण धडे गिरवले. २०२३ मध्ये अमरावतीत 'खेलो इंडिया' केंद्र सुरू झाल्यानंतर तिने तिथे नियमित सराव सुरू केला, जिथे तिला प्रशिक्षक गिरीश कुकडे यांचेही मोलाचे मार्गदर्शन लाभले.

यावर्षी आपल्या पहिल्याच सीनियर हंगामात शांघाय आणि अंताल्या येथील वर्ल्ड कपमध्ये सलग दोन सुवर्णपदके जिंकल्यानंतर, कुमकुमने आशियाई क्रीडा स्पर्धेतही ही सोनेरी परंपरा कायम राखली. लेकीच्या या ऐतिहासिक यशामुळे अमरावतीसह संपूर्ण देशभरात आनंदाचे वातावरण पसरले असून, आई-वडिलांच्या डोळ्यात आनंदाश्रू तरळले आहेत. कुमकुम अमरावतीत परतल्यावर तिचे जोरदार स्वागत आणि भव्य मिरवणूक काढण्याची तयारी शहरवासीयांनी केली आहे.