अलीकडेच राहुल गांधी यांनी विचारले होते की, दशकाहून अधिक काळ सत्तेत राहूनही भाजप सत्ताविरोधी लाटेपासून इतका अप्रभावित का दिसतो? ते म्हणाले, माझ्या आजीलाही १९७७ मध्ये सत्ताविरोधी लाटेत पराभव स्वीकारावा लागला होता. यानंतर त्यांनी आरोप केला की, हे केवळ निवडणूक प्रक्रियेत फेरफार केल्यामुळेच शक्य आहे. हा अत्यंत गंभीर आरोप आहे. निवडणूक आयोगाच्या विश्वासार्हतेला अलीकडे धक्का बसला आहे, हे राहुल यांचे म्हणणे मान्य करता येईल. एसआयआरअंतर्गत मतदार यादीतून मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळली जाणे आणि अपीलांवरील निर्णयाला होत असलेल्या विलंबामुळे पारदर्शकतेबाबत प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. बंगालमध्ये आतापर्यंत २२ लाख नागरिकांनी अपील केले आहे. ज्या अपीलांवर सुनावणी झाली, त्यापैकी ९३ टक्के जण वैध मतदार असल्याचे आढळले आहे. हे देखील विसरता कामा नये की, बिहारमध्ये मतदान सुरू असताना सरकारला रोख रक्कम हस्तांतरित करण्याची परवानगी देण्यात आली, आसाममध्ये उघडपणे द्वेषपूर्ण भाषणांवर कोणतीही कारवाई झाली नाही, मान्यताप्राप्त पक्षांकडून निवडणूक चिन्हे काढून घेऊन पक्षांतराला वैध ठरवण्याचे प्रयत्न झाले आणि सत्ताधारी पक्षाच्या सोयीने निवडणूक कार्यक्रम ‘समायोजित’ करण्यात आला. त्यामुळे आयोग आपल्या कामकाजाबाबत उपस्थित होत असलेल्या चिंता केवळ राजकीय आरोप म्हणून फेटाळून लावू शकत नाही. पण याच ठिकाणी राहुल गांधींकडून चूक होण्याचा धोकाही आहे. भाजपचे निवडणुकीतील वर्चस्व मुख्यतः कोणत्यातरी गैरप्रकाराचा परिणाम आहे, असे म्हणणे म्हणजे राजकीय घडामोडींशी संबंधित अस्वस्थ करणाऱ्या तथ्यांकडे दुर्लक्ष करणे होय. त्यामुळे काँग्रेस आणि विरोधकांना आपल्या राजकीय कमकुवतपणापासून बचाव करण्याची संधीही मिळते. सर्वांत थेट प्रश्नच घेऊया : भारतातील निवडणूक सर्वेक्षण संस्था देखील या कटाचा भाग आहेत का? २०१४ नंतर झालेल्या सलग निवडणुकांनी दाखवून दिले आहे की नरेंद्र मोदींची वैयक्तिक लोकप्रियता अजूनही बरीच मजबूत आहे, विशेषतः हिंदी पट्टा आणि पश्चिम भारताच्या मोठ्या भागात. निवडणूक सर्वेक्षणे कधीकधी वाईटरीत्या चुकीचीही ठरतात, पण त्यामागील वास्तविक घटनाच नाकारणे म्हणजे गेल्या दशकात भारतीय राजकारणात झालेला बदल समजून घेण्यात अपयशी ठरणे होय. भाजपने एक अत्यंत मजबूत राजकीय आणि संघटनात्मक यंत्रणा उभी केली आहे, जिची बरोबरी करण्यात काँग्रेसला सतत संघर्ष करावा लागला आहे. तिच्याकडे विशाल कार्यकर्ता जाळे आहे, आरएसएसची यंत्रणा आहे, मुबलक आर्थिक संसाधने आहेत, आक्रमक संवादयंत्रणा आहे, स्पष्ट वैचारिक आधार आहे आणि राष्ट्रीय चर्चाविश्वाचे निवडणूक प्रचारात रूपांतर करण्याचा पुरेसा अनुभव आहे. एका शक्तिशाली निवडणूक यंत्रणेचा प्रभाव समजावून सांगण्यासाठी कोणत्याही कट सिद्धांताची गरज नाही. खरा प्रश्न असा आहे की, अनेक दशके सत्तेत राहूनही तिचा प्रतिस्पर्धी तशीच निवडणूक यंत्रणा उभी करण्यात का अपयशी ठरला. काँग्रेसच्या सर्व समस्यांची जबाबदारी निवडणूक आयोगावर टाकता येणार नाही. नेतृत्वावरून सुरू असलेली रस्सीखेच, संघटनेचे कमकुवत होणे, गटबाजी, पक्षांतर, राज्यांमधील कमकुवत संघटनात्मक रचना आणि कोणतेही प्रभावी पर्यायी राजकीय कथानक मांडता न येणे—या सर्वांनी काँग्रेसच्या अधोगतीत भूमिका बजावली आहे. एकापाठोपाठ अनेक राज्यांमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये भाजपशी मुकाबला करण्यापूर्वीच काँग्रेस स्वतःशीच लढताना दिसली आहे. अशा परिस्थितीत आज प्रश्न हा नाही की मोदींच्या विरोधातील सत्ताविरोधी लाट का प्रभावी ठरत नाही? तर हा आहे की विरोधक सत्ताविरोधी लाटेला टिकाऊ राष्ट्रीय पर्यायामध्ये का रूपांतरित करू शकले नाहीत? प्रत्येक पराभवाचे खापर पंचावर फोडता येत नाही. आकडे प्रत्येक गोष्टीचे उत्तर नसतात, पण ते राजकीय बदलाची एक झलक नक्कीच देतात. याला ‘मोदीत्व’ म्हणा, हिंदुत्व म्हणा, संघटनात्मक श्रेष्ठता म्हणा किंवा निवडणुका जिंकण्याची क्षमता—भाजपच्या यशाचे श्रेय केवळ निवडणूक आयोगाच्या खात्यात जमा करता येणार नाही. काँग्रेसलाही आपल्या उणिवांचे उत्तर द्यावे लागेल. (ही लेखकाची स्वतःची मते आहेत)
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- नाशिक: मुंबई-ठाण्यातील जुगाऱ्यांचा नाशिकरोड रेल्वे स्थानकात अड्डा; पोलिसांनी वेशांतर करून टाकलेल्या छाप्यात १३ जण जेरबंद
- नाशिक: रामकुंडावर छठपूजेसाठी ऑईल पेंटने नावे लिहिणाऱ्यांना मोठा दणका; नाशिक महापालिकेकडून दंडात्मक कारवाई
- पुणे: दादांच्या अचूक प्रश्नांसमोर वरिष्ठ सनदी अधिकारीही पडायचे निरुत्तर; उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदेंकडून अजितदादांच्या कडक शिस्तीचे व कामाच्या अचूकतेचे भरभरून कौतुक
- पुणे: दादा, तुमचा प्रवास अर्धवट राहिला असेल; पण तुमच्या स्वप्नांचा प्रवास आम्ही पूर्ण करू; अजित पवारांच्या पुतळ्याच्या अनावरणप्रसंगी सुनेत्रा पवार भावुक
महाराष्ट्र
- नागपूर: पोलिसांचा मोठा दणका! प्रतिबंधित नायलॉन मांजाच्या ७८ चकऱ्या जप्त, एक जण जेरबंद
- नाशिक: मुंबई-ठाण्यातील जुगाऱ्यांचा नाशिकरोड रेल्वे स्थानकात अड्डा; पोलिसांनी वेशांतर करून टाकलेल्या छाप्यात १३ जण जेरबंद
- नाशिक: रामकुंडावर छठपूजेसाठी ऑईल पेंटने नावे लिहिणाऱ्यांना मोठा दणका; नाशिक महापालिकेकडून दंडात्मक कारवाई
- पुणे: दादांच्या अचूक प्रश्नांसमोर वरिष्ठ सनदी अधिकारीही पडायचे निरुत्तर; उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदेंकडून अजितदादांच्या कडक शिस्तीचे व कामाच्या अचूकतेचे भरभरून कौतुक
गुन्हा
- पुणे: आळंदीत दिवसाढवळ्या थरारक रक्तपात! जुन्या वादातून पीसीएमटी चौकात रिक्षाचालकावर खंजीराने जीवघेणा हल्ला; परिसरात एकच दहशत
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
- पुणे: भाऊबीजेच्या दिवशीच नात्याला काळीमा! दिवाळीचा फराळ घेऊन आलेल्या बहिणींना भावाची बेदम मारहाण; बेसबॉल स्टिकने डोक्यावर केले वार
- मुंबई: पोलिसांची धडक कारवाई! कांदिवलीतील कुख्यात 'टिपू टोळी'वर मोक्का अंतर्गत कठोर कारवाई, १७ गुन्हे दाखल असलेले मुख्य म्होरक्यासह तिघे जण जेरबंद
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
- आजचे राशिभविष्य ३१ ऑक्टोबर २०२६ : त्रिग्रह योगाचा तिप्पट लाभ, जाणून घ्या कशी असेल तुमची रास!
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
विडियो गॅलेरी

वडणगेत बंद घर चोरट्यांच्या निशाण्यावर! ₹७० हजारांचा ऐवज लंपास; चोरटे CCTV मध्ये कैद
आळंदीच्या इंद्रायणी घाटावर छठपूजेचा भक्तिमय सोहळा! हजारो भाविकांची गर्दी
नवी मुंबई–सिंधुदुर्ग विमानसेवेचा प्रारंभ पारंपरिक गाऱ्हाण्याने!
देश विदेश
- कर्नाटक: सौंदत्ती रेणुका देवीच्या दर्शनाला निघालेल्या पुण्यातील कुटुंबावर काळाचा घाला; भीषण अपघातात एकाच कुटुंबातील तिघे जागीच ठार!
- गोवा: महिलांना स्वावलंबी व आत्मनिर्भर बनविण्यावर सरकारचा विशेष भर; आरोग्यमंत्री विश्वजीत राणे यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिपादन
- नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रावर काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधींची पहिलीच प्रतिक्रिया; म्हणाल्या, हे पुस्तक म्हणजे अत्यंत मनापासून आणि प्रामाणिकपणे...
- नवी दिल्ली: अरविंद केजरीवाल आणि त्यांच्या मुलीला जीवे मारण्याची धमकी; लॉरेंस बिश्नोई गँगच्या नावाने मागितले ७ कोटी रुपये!


























Subscribe to my channel




