बोरिया मजुमदार यांचा कॉलम:नवे चेहरे, छोट्या पण जिद्दी ‎देशांची ही क्रीडा स्पर्धा होती‎

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎2026च्या फिफा विश्वचषकाची सुरुवात वादांनी झाली‎होती. इराणच्या खेळाडूंना व्हिसा मिळणार की नाही, हा‎प्रश्न चर्चेत होता. त्यांच्याशी झालेल्या कथित‎भेदभावपूर्ण वागणुकीनेही अनेक प्रश्न उपस्थित केले.‎पंचांचे काही निर्णय अर्जेंटिनाच्या बाजूने झुकत‎असल्याची चर्चा रंगली. बालोगुन वादात अमेरिकेचे‎अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही उडी घेतली. ट्रम्प आणि‎फिफाचे अध्यक्ष जियानी इन्फँटिनो यांच्यातील चर्चेचीही‎जोरदार चर्चा झाली.‎ व्हिडिओ सहाय्यक पंच (व्हीएआर) प्रणाली पुन्हा‎वादाच्या केंद्रस्थानी राहिली. त्यात अमेरिका, कॅनडा व ‎‎मेक्सिको या तीन यजमान देशांतील प्रवासाचा त्रास‎आणि त्यावरील प्रचंड खर्च यांचीही भर पडली. तरीही‎हा विश्वचषक अपयशी ठरला, असे म्हणता येणार‎नाही. कारण स्पर्धेतील फुटबॉलचा दर्जा आणि‎सामन्यांतील चुरस सर्वोच्च पातळीची होती.‎ अंतिम सामना स्पेनच्या एकतर्फी वर्चस्वाखाली झाला ‎‎असला, तरी संपूर्ण स्पर्धेत अनेक सामने दीर्घकाळ‎स्मरणात राहतील, असे ठरले. फ्रान्सविरुद्ध स्पेनचा‎भक्कम बचाव असो किंवा इंग्लंडविरुद्ध अर्जेंटिनाची‎दमदार पुनरागमनाची कामगिरी, स्पर्धा अखेरपर्यंत‎रोमहर्षक राहिली. उपांत्य फेरीतील सामना त्याचे उत्तम‎उदाहरण ठरला. इंग्लंड 1-0 अशी आघाडीवर असताना‎ब्रिटनमध्ये विजेतेपदाची स्वप्ने रंगू लागली होती. मात्र‎प्रशिक्षकांनी बचावात्मक धोरण स्वीकारताच 39 वर्षीय‎लिओनेल मेसी यांना जणू नवे बळ मिळाले.‎ अर्जेंटिनाने झंझावाती खेळ करत सामना फिरवला‎आणि अटलांटातील स्टेडियम अर्जेंटिनाच्या चाहत्यांच्या‎जल्लोषाने दुमदुमले. त्याच वेळी लंडनमधील एका‎पबमध्ये मात्र शांतता पसरली होती. आफ्रिकन संघांनीही‎या स्पर्धेत ठसा उमटवला. प्रथमच या खंडातील नऊ‎संघांनी विश्वचषकात सहभाग घेतला. केप व्हर्डेसारख्या‎अवघ्या पाच लाख लोकसंख्येच्या देशाने अर्जेंटिनाला‎पराभवाच्या उंबरठ्यावर नेले, तर इजिप्तने 2-0 अशी‎आघाडी घेतल्यानंतरही 2-3 असा पराभव स्वीकारला.‎मोरोक्कोने कतार विश्वचषकातील उपांत्य फेरीनंतर यंदा‎उपांत्यपूर्व फेरी गाठत सातत्यपूर्ण कामगिरी सिद्ध केली.‎ या स्पर्धेनंतर आफ्रिकन खेळाडूंना जगातील प्रमुख‎लीगमध्ये अधिक संधी मिळण्याची शक्यता वाढली‎आहे. क्रिस्टियानो रोनाल्डो, नेमार आणि लिओनेल‎मेसी या तिन्ही दिग्गजांवरही सर्वांचे लक्ष होते.‎ रोनाल्डो यांनी पोर्तुगालला पुढे नेण्यासाठी सर्वस्व पणाला‎लावले, मात्र उपांत्यपूर्व फेरीत स्पेनकडून पराभूत‎झाल्यानंतर अश्रूंनी निरोप घेतला. नेमारने ब्राझीलसाठी‎अखेरच्या सामन्यात पेनल्टीवर गोल केला, पण त्यांची‎विश्वचषकातील अखेर अपेक्षेप्रमाणे झाली नाही. मात्र‎मेसीबाबत सर्व प्रश्न संपले.‎ अंतिम सामना गमावला असला तरी त्यांनी संपूर्ण स्पर्धेत‎अर्जेंटिनाचे नेतृत्व ज्या पद्धतीने केले, त्यामुळे ते‎सर्वकालीन महान फुटबॉलपटू असल्याचे पुन्हा‎अधोरेखित झाले. एकूणच, अनेक वाद असूनही हा‎विश्वचषक फुटबॉलप्रेमींसाठी संस्मरणीय ठरला.‎मैदानावरील दर्जेदार खेळ आणि चाहत्यांचा उत्साह‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎यामुळे फुटबॉलला जगातील सर्वात सुंदर खेळ का‎म्हटले जाते, याची पुन्हा प्रचिती सर्वांनाच आली.‎भारतासारख्या 1.4 अब्ज लोकसंख्येच्या देशाकडे‎अजूनही विश्वस्तरीय फुटबॉल संघ नसल्याची खंत‎कायम आहे. मात्र ओसीआय (ओव्हरसीज सिटिझन‎ऑफ इंडिया) आणि पीआयओ (भारत वंशाचे परदेशी‎नागरिक) खेळाडूंचा प्रभावी वापर केल्यास भारतालाही‎भविष्यात विश्वचषकात स्थान मिळू शकते. तोपर्यंत‎स्पॅनिश फुटबॉलचे वर्चस्व कायम असून नेतृत्वाची‎मशाल मेसीकडून लामिन यामालकडे जाताना दिसत‎आहे.तो प्रामुख्याने उजव्या विंगर म्हणून खेळतो आणि‎वेग, अप्रतिम ड्रिबलिंग, अचूक पासिंग तसेच गोल‎करण्याची क्षमता यासाठी ओळखला जातो.स्पेनच्या‎राष्ट्रीय संघाकडून खेळताना त्याने अनेक विक्रम केले.‎कमी वयात आंतरराष्ट्रीय पदार्पण आणि गोल करणाऱ्या‎खेळाडूंपैकी तो एक आहे.‎ (लेखकाचे हे वैयक्तिक मत आहे)‎ हा एक संस्मरणीय विश्वचषक ठरला.‎अनेक वाद निर्माण होऊनही मैदानावर‎पाहायला मिळालेला दर्जेदार फुटबॉल‎प्रत्येक चाहत्याच्या कसोटीवर उतरला.‎स्पर्धेदरम्यान चाहत्यांनी दाखवलेला‎उत्साह, जिद्द, खेळावरील प्रेम याने पुन्हा‎एकदा सिद्ध केले की, फुटबॉलला‎जगातील सर्वात सुंदर खेळ का म्हटले‎जाते.‎