गेल्या आठवड्यात आपण विमानवाहतुकीच्या जगात एक असाधारण घटना पाहिली. त्यानंतर हवाई प्रवास करणाऱ्यांसाठी विमानप्रवासाचा अनुभव पूर्वीसारखा राहणार नाही. या घटनेशी संबंधित तथ्ये इतकी नाट्यमय आहेत की, हेच सर्व काही एखाद्या चित्रपटात घडताना पाहिले असते, तर कदाचित आपण त्याला अवास्तव आणि अविश्वसनीय म्हणून नाकारले असते. पण म्हणूनच म्हटले जाते की सत्य हे नेहमी कल्पनेपेक्षा विचित्र असते. तेल अवीवला जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या विमानात हवेत निर्माण झालेले संकट एका अकल्पनीय शोकांतिकेत बदलू शकले असते. एका क्षणी विमान इतक्या वेगाने खाली येत होते की, ३० सेकंदांपेक्षाही कमी वेळात ते १४,००० ते १७,००० फूट खाली आले होते. या वेगाने खाली येत असताना १७३ प्रवासी आणि सहा कर्मचाऱ्यांना घेऊन जाणारे हे विमान कोसळण्यास आणखी केवळ ३० सेकंद लागले असते. पण विमानाचे कमांडर आणि भारतीय नागरिक कॅप्टन स्मित माछर यांचा असाधारण संयम आणि संकटाच्या वेळी तातडीने योग्य प्रतिक्रिया देण्याची क्षमता यामुळे जीवन आणि मृत्यू यांच्यातील फरक निर्माण झाला. आता पंतप्रधान मोदींपासून बेंजामिन नेतन्याहूंपर्यंत संपूर्ण जग त्यांना नायक म्हणून सलाम करत आहे. त्या भीषण दबावाच्या परिस्थितीत स्मित यांनी अशी तीन कामे केली, जी पाहून जग त्यांच्या चातुर्याचे आणि धैर्याचे कौतुक करत आहे. त्यांच्या सह-पायलटने त्यांच्यावर अनपेक्षित हल्ला केला, तरीही त्यांनी आपला संयम गमावला नाही. त्यांनी प्रथम आपत्कालीन इशारा पाठवला आणि त्यानंतर विमानाचे अपहरण झाल्याचे सूचित करणारा स्क्वॉक कोड प्रसारित केला. याला खूप महत्त्व होते. मोठ्या प्रमाणात रक्तस्राव होत असतानाही स्मित कॉकपिटचा दरवाजा उघडण्यात यशस्वी झाले. हाच निर्णायक टप्पा ठरला. त्यामुळे केबिनमध्ये असलेल्या प्रवाशांना संकटाची माहिती मिळाली आणि ते कॉकपिटमध्ये घुसले. त्यांनी हल्लेखोराला ताब्यात घेतले आणि कॅप्टन स्मित यांना प्राथमिक उपचार दिले. पंतप्रधान मोदींसोबत झालेल्या व्हिडिओ कॉलमध्ये स्मित यांनी सांगितले की, विमान वेगाने खाली येत होते आणि प्रवाशांना वाचवण्यासाठी त्यांच्याकडे केवळ काही क्षण शिल्लक असल्याची त्यांना जाणीव होती. सह-पायलटची ओळख हमाम अल-हमामी अशी पटली आहे. यापूर्वी त्याच्या अतिरेकी विचारांमुळे ओमान एअरने त्याला उड्डाण करण्यास बंदी घातली होती. असे असूनही त्याला फ्लायदुबईमध्ये नोकरी देण्यात आली आणि स्पष्टपणे पुरेशी सुरक्षा तपासणी करण्यात आली नाही. ओमानी सह-पायलटने स्मितवर क्रॅश ॲक्सने हल्ला केला होता. हे प्रवासी विमानांच्या कॉकपिटमध्ये अनिवार्यपणे ठेवले जाणारे सुरक्षा उपकरण आहे. त्याची रचना अशा प्रकारे केली जाते की, त्याच्या धातू कापणाऱ्या धारदार भागांच्या मदतीने दुर्घटना किंवा कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत विमानाचे दरवाजे अडकले असल्यास ॲल्युमिनियम, विमानाची संरचना आणि पॅनेल कापून मार्ग तयार करता येतो. यातून विद्युतप्रवाह वाहत असलेल्या तारा देखील कापता येतात. मात्र येथे याच साधनाचे हत्यारात रूपांतर करण्यात आले. फ्लायदुबईची ही घटना एखाद्या मोठ्या दुर्घटनेत बदलली असती, तर जरा कल्पना करा की आज ज्या भारतीय पायलटला नायक म्हटले जात आहे, त्यालाच पाश्चिमात्य माध्यमांनी या दुर्घटनेसाठी जबाबदार ठरवले असते, अशी शक्यता खूपच जास्त होती. एअर इंडिया १७१ दुर्घटनेतही आपण असेच काही पाहिले होते, जेव्हा कोणत्याही पुराव्याशिवाय कॅप्टन सुमित सभरवाल यांना दोषी ठरवण्यात आले होते. सध्या तरी कॅप्टन स्मित एक प्रकारचे कल्ट-फिगर बनले आहेत. ज्या प्रवाशांशी मी बोललो, त्यांचे म्हणणे आहे की ते केवळ भारतीयांसाठीच नव्हे, तर संपूर्ण जगासाठी नायक आहेत. पंतप्रधान मोदींसोबत संवाद साधताना त्यांच्या डोळ्यांत अश्रू आल्याने ते लोकांना आणखी सहज आणि खरे वाटतात. पण एक गोष्ट निश्चित आहे—आता विमानप्रवास पूर्वीसारखा राहणार नाही. ९/११ नंतर सुरक्षेचे अनेक नवे उपाय लागू करण्यात आले, ज्यांनी विमानवाहतूक क्षेत्राचे जग कायमचे बदलून टाकले. हा देखील असाच एक ऐतिहासिक आणि निर्णायक टप्पा आहे. 9/11 नंतरच्या सर्व सुरक्षा उपायांचा मुख्य भर कॉकपिट सुरक्षित करण्यावर होता. पण आता खुद्द कॉकपिटही असुरक्षित असू शकते, या जाणीवेमुळे पायलटांच्या पार्श्वभूमीची तपासणी पूर्वीपेक्षा अधिक कडक केली जाऊ शकते. कॉकपिटमध्ये कॅमेरेही बसवले जाऊ शकतात. सध्या तिथे केवळ व्हॉइस रेकॉर्डरची व्यवस्था असते. प्रवासी म्हणून तुमच्यावरही आणखी काही निर्बंध वाढण्याची अपेक्षा ठेवा. पण उड्डाण करताना आपल्या सुरक्षेसाठी ही एक छोटीशी किंमत असेल. 9/11 नंतरच्या सर्व सुरक्षा उपायांचा मुख्य भर कॉकपिट सुरक्षित करण्यावर होता. पण आता खुद्द कॉकपिटही असुरक्षित असू शकते, या जाणीवेमुळे पायलटांच्या पार्श्वभूमीची तपासणी पूर्वीपेक्षा अधिक कडक केली जाऊ शकते.
(हे लेखिकेचे स्वतःचे विचार आहेत)
This post was originally published on this site.
हे पण वाचा-
शहर
- मुंबई: लोकलच्या छतावर झोपला माणूस; आपत्कालीन साखळी ओढल्याने लोकल खोळंबली, प्रवाशांना मनःस्ताप!
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
- पुणे: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचा दोन दिवसांचा पुणे दौरा; विविध प्रकल्पांचे उद्घाटन, सहकार क्षेत्राचे भूमिपूजन आणि दिवंगत अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे होणार अनावरण
महाराष्ट्र
- मुंबई: लोकलच्या छतावर झोपला माणूस; आपत्कालीन साखळी ओढल्याने लोकल खोळंबली, प्रवाशांना मनःस्ताप!
- सांगली: राष्ट्रवादीच्या विलीनीकरणावर सांगलीच्या आमदाराचा मोठा गौप्यस्फोट; अजितदादांनी स्वतः माझ्याशी चर्चा केली होती, दाव्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ!
- मुंबई: गोरेगावमधील संतापजनक घटना: घरखर्चावरून झालेल्या वादातून दारूच्या नशेत असलेल्या मुलाकडून वृद्ध आईची हत्या; बांगुरनगर पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
- पुणे: आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या डीबीटी प्रक्रियेत मोठे सुधारणा निर्णय; आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना अर्ज करताना आता अनावश्यक कागदपत्रांपासून सुटका
गुन्हा
- धाराशिव: मोबाईलसाठी पैसे दिले नाही म्हणून जन्मदात्या वडिलांची झोपेतच हत्या; पोटच्या मुलाच्या कृत्याने धाराशिव हादरले!
- पुणे: भाऊबीजेच्या दिवशीच नात्याला काळीमा! दिवाळीचा फराळ घेऊन आलेल्या बहिणींना भावाची बेदम मारहाण; बेसबॉल स्टिकने डोक्यावर केले वार
- मुंबई: पोलिसांची धडक कारवाई! कांदिवलीतील कुख्यात 'टिपू टोळी'वर मोक्का अंतर्गत कठोर कारवाई, १७ गुन्हे दाखल असलेले मुख्य म्होरक्यासह तिघे जण जेरबंद
- नांदेड: फॉर्च्युनर कारला झालेल्या किरकोळ खमकीवरून टोकाचे पाऊल; दुचाकीची चावी काढून मारहाण व भरपाईचा तगादा लावल्याने हदगावच्या तरुणाने संपवले जीवन!
राजकीय
- नवी दिल्ली: धावत्या कारमध्ये सीएनजीचा भीषण स्फोट; २ आमदारांसह ६ जण जखमी!
- पुणे: लग्नाचं आमिष दाखवून फसवणूक केल्याचा आरोप करत महिलेचा सर्वसाधारण सभेत आत्मदहनाचा प्रयत्न
- मुंबई: 'आंबा चोरला म्हणून फाशी नसते, नीट पेपरफुटीवर चंद्रकांत पाटलांचं वादग्रस्त वक्तव्य; मूल गमावलेल्या आईला लेकरू कुठल्या बाजारातून आणाल? काँग्रेस-मनसेचा संताप'
- नवी दिल्ली: पंतप्रधान मोदींचं सीजेपी आंदोलनावर मोठं भाष्य, 'युवकांच्या भविष्याशी खेळणाऱ्यांना सोडणार नाही, कठोर कारवाईचा इशारा!'
इतर
- आजचे राशिभविष्य १३ नोव्हेंबर २०२६: जाणून घ्या तुमचे आजचे ग्रहमान आणि भविष्य!
- आजचे राशिभविष्य १२ नोव्हेंबर २०२६: गुरु बनवणार पॉवरफुल योगाचा संयोग, या राशींच्या हातात खेळणार पैसा!
- आजचे राशिभविष्य ३१ ऑक्टोबर २०२६ : त्रिग्रह योगाचा तिप्पट लाभ, जाणून घ्या कशी असेल तुमची रास!
- लक्ष्मी-नारायण योगाचे भविष्य: २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मेष, सिंह आणि वृश्चिक राशीच्या लोकांची कामात प्रगती, जाणून घ्या तुमचे राशीभविष्य
मनोरंजन
- 'ईथा' चित्रपटावरून नवा वाद; विठाबाई नारायणगावकर यांच्या कुटुंबीयांचा तीव्र आक्षेप
- ओटीटीवर दाखल झाला 'खालिद के शिवाजी'; छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा अनोखा प्रवास आता घरबसल्या अनुभवता येणार!
- मनोरंजन: दिलजीत चा चित्रपट वादाच्या भोवऱ्यात,काय आहे कारण ?
- मराठी हॉरर -कॉमेडी चित्रपट 'भूतम भयम्'!! अभिनेत्री छाया कदम यांचा भीतिदायक लूक समोर
देश विदेश
- नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रावर काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधींची पहिलीच प्रतिक्रिया; म्हणाल्या, हे पुस्तक म्हणजे अत्यंत मनापासून आणि प्रामाणिकपणे...
- नवी दिल्ली: अरविंद केजरीवाल आणि त्यांच्या मुलीला जीवे मारण्याची धमकी; लॉरेंस बिश्नोई गँगच्या नावाने मागितले ७ कोटी रुपये!
- भोपाल: दारू पिण्यावरून झालेल्या वादानंतर तरुण चढला पाण्याच्या टाकीवर, भावांसमोरच खाली उडी मारत संपवले जीवन
- गोवा: नागरिकांची अनेक वर्षांची मागणी पूर्ण! शिरगाव-पणजी कदंब बससेवा प्रथमच सुरू, प्रवाशांमध्ये आनंदाचे वातावरण!


























Subscribe to my channel




