पं. विजयशंकर मेहता यांचा कॉलम:राम-काज व राज-काजमध्ये आतुर आणि तत्पर व्हा

देशसेवेसाठी तत्पर राहा आणि देवसेवेसाठी आतुर राहा. विवेकानंद म्हणतात, देश हाच पहिला देव आहे. आपण भारत आणि परमात्म्याच्या ज्या रूपाची पूजा करतो, त्या दोन्ही गोष्टींना समान ठेवावे. तत्पर होणे आणि आतुर राहणे या दोन शब्दांकडे लक्ष द्या. भाषेच्या दृष्टीने तत्पर म्हणजे कटिबद्ध असलेली व्यक्ती होय. जो सकारात्मक होऊन शिस्तबद्ध काम करतो, तो तत्पर. आतुरतेमध्ये उतावीळपणा असतो, निकाल मिळवण्याची अस्वस्थता असते, काही ठिकाणी अशांती असते. परंतु तुलसीदासजींनी हनुमान चालिसाच्या 7 व्या चौपाईमध्ये लिहिले आहे- ‘विद्यावान गुनी अति चातुर, राम काज करिबे को आतुर’. हा आतुर शब्द हनुमानजींना शोभतो का? खरं तर रामकाज हा शब्द समजून घेतला, तर आतुर या शब्दाचा अर्थ बदलेल. ईश्वराचे कार्य करताना तत्परतेपेक्षा अधिक आतुर राहा आणि देशाचे काम करताना आतुरतेपेक्षा अधिक तत्पर राहा. परमात्मा जर जीवनात आणायचा असेल, तर उतावीळपणा करण्यात अडचण नाही. व्याकुळता तर आपल्या अपूर्णतेमध्ये ईश्वराला सामावून घेईल.