एन. रघुरामन यांचा कॉलम:जास्त श्रीमंती व गरिबी यांच्यातील योग्य मार्ग…

जीवनाचे एक टोक आहे खूप जास्त श्रीमंती. स्पेसएक्सचे माजी डेटा सायंटिस्ट चिप यांच्याकडे कंपनीचे 33 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त मूल्याचे शेअर्स आहेत. त्यातील काही शेअर्स विकून त्यांनी एक अजब वस्तू खरेदी केली. 4.7 लाख रुपयांचा एक जुना फोर्ड फायर ट्रक. त्यांनी अशा अनेक वस्तू खरेदी केल्या, ज्यांच्याबद्दल जाणून आश्चर्य वाटेल. त्यांनी उघडपणे मान्य केले आहे की, ते या वस्तूंचे काय करणार आहेत हे त्यांना निश्चित माहीत नाही तरीही ते आपल्या मुलाच्या वाढदिवसाच्या पार्टीत आकर्षणाचा केंद्रबिंदू म्हणून यांचा वापर करण्याचा विचार करत आहेत. ही अशी खरेदी आहे, जी केवळ अफाट पैसा असल्यावरच योग्य ठरवली जाऊ शकते. दुसरे टोक आहे गरिबी. 8 जुलैच्या सकाळी, 50 वर्षांच्या कौशल यांनी उत्तर प्रदेशमधील रायबरेली येथे मुलगी खुशबू हिच्या लग्नात कन्यादान केले. पाठवणीच्या काही वेळ आधी, ते गप्पच घरातून निघून गेले. पाठवणीची वेळ आली तेव्हा खुशबूने वडिलांचा शोध घेतला. नातेवाइकांनी त्यांना प्रत्येक ठिकाणी शोधले, पण ते सापडले नाहीत. संध्याकाळी सुमारे 7 वाजता, गावकऱ्यांना कौशल घराच्या जवळच एका झाडाला लटकलेले आढळले. लग्नाचा खर्च आणि कर्जाचा वाढता बोजा यामुळे त्यांनी आपले जीवन संपवण्यास भाग पाडले. या दोन्ही टोकांच्या दरम्यान एक अधिक व्यावहारिक मार्ग आहे. बंेगळुरूमध्ये अनेक प्रोफेशनल पर्सनल कुक ठेवण्याऐवजी घरातील स्वयंपाकघरात बनवलेले जेवण पसंत करत आहेत. हे लक्षात घेऊन अनेक निवृत्त प्रोफेशनल्सनी असे बिझनेस मॉडेल तयार केले आहेत, जे घरात स्वयंपाक करणाऱ्यांना ग्राहकांशी जोडतात. आंत्रप्रेन्योरशिप ही केवळ तरुणांसाठीच नाही हे ते सिद्ध करत आहेत. पार्ट-टाइम कमाईमुळे निवृत्तीनंतरच्या बचतीचा वापर करण्याची गरज कमी होते. यामुळे पैसा जास्त काळ टिकतो व नवीन पिढ्यांसाठी अधिक बचत होते. जगभरात, 55-65 वर्षे वयोगटातील लोक वेगाने लहान बिझनेस सुरू करत आहेत. अमेरिकेत तर ते आंत्रप्रेन्योरपैकी 22% आहेत. मॅनेजमेंट टिप सुखाने जगण्यासाठी पुरेसा पैसा कमवा, पण निवृत्तीनंतरही बचतीचे मूल्य वाढवणे जारी ठेवा. कधी कधी एखादा लहान बिझनेस दीर्घ कालावधीत केवळ शेअर गुंतवणुकीपेक्षा चांगला परतावा देऊ शकतो. तसेच हा तुमच्या कमाईचा आणि जीवनाचा उद्देश, या दोन्ही गोष्टी टिकवून ठेवू शकतो.