अन्न-औषध प्रशासनाच्या मोशीतील प्रयोगशाळेला मुहूर्त कधी मिळणार? चार हजार चौरस फुटांची जागा उपलब्ध असूनही प्रत्यक्ष कामाला अद्याप सुरुवात नाही!

अन्न व औषध प्रशासनाच्या (FDA) मोशी येथील पुणे विभागीय कार्यालयामध्ये एक अत्याधुनिक प्रयोगशाळा उभारण्याची घोषणा बऱ्याच काळापूर्वी करण्यात आली होती. मात्र, प्रत्यक्षात या अत्यंत महत्त्वाच्या प्रकल्पाला मुहूर्त कधी मिळणार आणि कामकाज कधी सुरू होणार, असा संतप्त सवाल आता उपस्थित केला जात आहे. या कार्यालयाच्या पहिल्या मजल्यावर प्रयोगशाळेसाठी सुमारे चार हजार चौरस फुटांची हवेशीर जागा उपलब्ध करून देण्यात आली असल्याचे सांगण्यात येत असले, तरी या जागेवर प्रत्यक्ष बांधकामास किंवा लॅब उभारणीच्या कामाला अजूनही कोणतीही सुरुवात झालेली नाही. प्रशासनाचे अधिकारीही याविषयी ठोस माहिती देण्यास टाळाटाळ करत असल्याने आश्चर्य व्यक्त होत आहे.

नमुने तपासणीसाठी पुणे व मुंबईवर अवलंबून राहावे लागण्याची नामुष्की:

सध्या अन्न व औषध प्रशासनाकडून बाजारातील अन्नपदार्थ, हॉटेल्स आणि औषध दुकानांमधून विविध अन्न व औषधांचे नमुने तपासणीसाठी गोळा केले जातात. मात्र, पुणे विभागामध्ये स्थानिक स्तरावर स्वतःची स्वतंत्र प्रयोगशाळा उपलब्ध नसल्यामुळे अन्नाचे नमुने पुण्यातील राज्य शासनाच्या प्रयोगशाळेत, तर औषधांचे नमुने थेट मुंबईतील मुख्य 'एफडीए' प्रयोगशाळेत पाठवावे लागतात. या प्रक्रियेमध्ये नमुन्यांची वाहतूक करणे, अहवाल येण्याची प्रतीक्षा करणे या सर्व बाबींमध्ये प्रचंड वेळ वाया जातो. परिणामी, भेसळयुक्त किंवा अयोग्य खाद्यपदार्थांच्या व औषधांच्या गुणवत्तेबाबतचा अंतिम निष्कर्ष हाती मिळण्यास महिनोन् महिने लागतात, ज्यामुळे ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ होण्याची दाट शक्यता असते. जर मोशीतच ही प्रयोगशाळा सुरू झाली, तर तपासणी प्रक्रियेला कमालीचा वेग येईल.

आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या पाहणीनंतरही प्रतीक्षा कायम:

मोशी येथील या नियोजित प्रयोगशाळेच्या जागेबाबत चर्चा सुरू झाल्यानंतर काही काळापूर्वी अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी स्वतः मोशी येथील या कार्यालयाची प्रत्यक्ष पाहणी केली होती. या पाहणीदरम्यान प्रयोगशाळेच्या निर्मितीबाबत आणि यंत्रसामग्रीबाबत सविस्तर चर्चा झाल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली होती. मात्र, आयुक्त कार्यालयाकडून यावर अंतिम निर्णय आणि पुढील कार्यवाही तातडीने होणे अपेक्षित असताना अद्यापही प्रत्यक्ष कामाला मंजुरी किंवा सुरुवात झालेली नाही.

७३ अत्याधुनिक उपकरणे बसविण्याचे नियोजन, पण खर्चाचा तपशील गुलदस्त्यात:

मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, मोशी येथील या प्रस्तावित प्रयोगशाळेमध्ये अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेच्या तपासणीसाठी ३८ आणि औषधांच्या तपासणीसाठी ३५, अशी एकूण ७३ अत्याधुनिक उपकरणे बसविण्याचे नियोजन प्रशासनाने केले आहे. ही सर्व यंत्रसामग्री आल्यानंतर निकृष्ट अन्न आणि औषधांवर तात्काळ अंकुश बसवणे शक्य होणार आहे. परंतु, या संपूर्ण प्रकल्पाचा खर्च किती असणार आणि प्रत्यक्ष नमुना तपासणीच्या कामाला नेमकी कधीपासून सुरुवात होणार, याबाबतची कोणतीही निश्चित कालमर्यादा किंवा अधिकृत घोषणा समोर आलेली नाही. त्यामुळे स्थानिक नागरिक, व्यावसायिक आणि आरोग्यप्रेमी नागरिकांमधून तीव्र नाराजी व्यक्त होत असून, लवकरात लवकर मोशीची ही प्रयोगशाळा सुरू करावी, अशी जोरदार मागणी होत आहे.