मोठ्या बँकेतील FD सुरक्षित नाही का? 5 लाखांच्या नियमाची सत्यता जाणून घ्या

तुम्ही कोणत्याही बँकेत फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) करण्याचा विचार करत असाल तर ही बातमी आधी वाचा. मोठ्या बँकेत एफडी असण्याचा अर्थ असा नाही की संपूर्ण रक्कम 100 टक्के सुरक्षित आहे. डिपॉझिट इन्शुरन्स नियमांतर्गत केवळ 5 लाख रुपयांपर्यंतची गॅरंटी दिली जाते. पण, याचविषयी थोडं विस्ताराने जाणून घ्या.

फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) ही भारतातील सर्वात सुरक्षित गुंतवणूक मानली जाते. लोक अनेकदा मोठ्या आणि नामांकित बँकांमध्ये पैसे ठेवतात, असा विचार करतात की तेथे जोखीम कमी होईल. पण सत्य हे आहे की, FD ची सुरक्षा बँकेच्या आकारावरून ठरत नाही, तर ठेव विम्याच्या नियमांवरून ठरते. म्हणजे बँक सरकारी, खाजगी किंवा लघु वित्त बँक असो – हे नियम सर्वांना समान लागू होतात. म्हणूनच, मोठी FD करण्यापूर्वी आपण विम्याची मर्यादा चांगल्या प्रकारे समजून घेणे महत्वाचे आहे.

डिपॉझिट इन्शुरन्स अँड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन (DICJC) प्रत्येक ठेवीदाराला बँकेत जास्तीत जास्त 5 लाख रुपयांपर्यंत सुरक्षा देते.

या रकमेत मुद्दल आणि व्याज दोन्हीचा समावेश आहे. समजा तुमच्याकडे बँकेत 7 लाख रुपयांची FD आहे आणि बँक अडचणीत आली तर विम्याअंतर्गत केवळ 5 लाख रुपये सुरक्षित मानले जातील. उर्वरित 2 लाख रुपयांबाबत अनिश्चितता असू शकते किंवा देयकात विलंब होऊ शकतो. जर बँकेवर बंदी असेल तर पैसे काढण्यावरही मर्यादा येऊ शकतात.

योग्य रणनीती काय असावी?

तज्ञांचा सल्ला आहे की मोठ्या प्रमाणात पैसे एकाच बँकेत ठेवण्याऐवजी वेगवेगळ्या बँकांमध्ये वितरित करणे चांगले आहे. प्रत्येक बँकेत FD ची रक्कम 5 लाख रुपयांपेक्षा कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करा. यामुळे तुमची संपूर्ण रक्कम विमा संरक्षणाखाली येईल आणि जोखीम कमी होईल. ज्यांच्याकडे मोठी बचत आहे आणि ते पूर्णपणे FD वर अवलंबून आहेत त्यांच्यासाठी ही पद्धत विशेषतः महत्त्वाची आहे.

स्मॉल फायनान्स बँका

बऱ्याचदा मोठ्या बँकांपेक्षा 0.2 टक्के ते 0.7 टक्के जास्त व्याज देतात. अनेक प्रकरणांमध्ये, 1 ते 5 वर्षांच्या FDवर 7.5 टक्के ते 7.9 टक्के पर्यंत परतावा मिळतो. याचे कारण म्हणजे छोट्या बँकांना अधिक ठेवी आकर्षित करायच्या आहेत. तथापि, ते आरबीआय नियमांनुसार देखील कार्य करतात आणि डीआयसीजीसी विम्याद्वारे संरक्षित आहेत. उदाहरणार्थ, 4 लाख रुपयांच्या एफडीवर 6.5 टक्क्यांऐवजी 7.2 टक्के व्याज मिळत असेल तर तीन वर्षांत अतिरिक्त 9,600 रुपये मिळू शकतात. एकाधिक एफडीमध्ये असे केल्याने एकूण नफ्यात लक्षणीय वाढ होऊ शकते.

आपत्कालीन निधीसाठी FD योग्य नाही

FD स्थिर परतावा देत असली तरी ती पूर्णपणे तरल गुंतवणूक नाही. बँकेवर संकट किंवा लिक्विडेशन झाल्यास वेळेवर पैसे काढणे कठीण होऊ शकते. त्यामुळे इमर्जन्सी फंडांसाठी लिक्विड किंवा अल्ट्रा शॉर्ट ड्युरेशन्स फंडांसारखे पर्याय अधिक चांगले मानले जातात. गुंतवणूक करण्यापूर्वी सुरक्षितता, व्याजदर आणि तरलता या तिन्ही बाबींवर संतुलित निर्णय घेणे शहाणपणाचे ठरते.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)