जुन्या पुणे गणापती विसर्जनाची सुवर्ण पाने! १९९१ च्या गणेश विसर्जन मिरवणुकीचा ऐतिहासिक व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल; पारंपरिक लेझीम, टिपऱ्या, बैलगाड्या आणि संस्कृतीचे दर्शन!

सध्याच्या डिजिटल आणि सोशल मीडियाच्या युगात दररोज शेकडो-हजारो व्हिडिओ व्हायरल होत असतात. परंतु, यामध्ये काही व्हिडिओ असे असतात जे युजर्सना भूतकाळात घेऊन जातात आणि एका वेगळ्याच नॉस्टॅल्जियामध्ये (Nostalgia) रममाण करतात. सध्या सोशल मीडियावर पुण्यातील गणेशोत्सवाचा असाच एक ३५ वर्षे जुना म्हणजेच १९९१ सालचा गणेश विसर्जन मिरवणुकीचा अतिशय दुर्मिळ आणि मंत्रमुग्ध करणारा व्हिडिओ तुफान व्हायरल होत आहे. या व्हिडिओमध्ये आजच्या काळातील कर्णकर्कश डीजे (DJ), उच्च आवाजातील ऑडिओ सिस्टीम आणि आधुनिक संगीताचा कोणताही मागमूस दिसत नाही; त्याऐवजी अस्सल पुणे संस्कृती, पारंपारिक वाद्ये, शिस्तबद्ध लेझीम पथके आणि लोककलेचे अत्यंत सुंदर व जिवंत रूप पाहायला मिळत आहे.

व्हायरल झालेल्या या जुन्या व्हिडिओमध्ये १९९१ मधील पुण्यातील मानाच्या गणपतींच्या विसर्जन मिरवणुकीचे विहंगम दृश्य टिपण्यात आले आहे. त्या काळातील मिरवणुकीची शिस्त, नागरिकांचा उत्साह आणि संस्कृतीविषयीची आपुलकी डोંळयात अंजन घालणारी आहे. व्हिडिओमध्ये तरुण-तरुणी आणि ज्येष्ठ नागरिक अत्यंत उत्साहाने पारंपरिक वेशभूषेत सहभागी झाले आहेत. ढोल-ताशांच्या पारंपरिक तालावर लीलया खेळले जाणारे लेझीम, टिपऱ्यांचा खणखणीत आवाज, आणि मर्दानी खेळांचे प्रदर्शन पाहून आजच्या पिढीला पुणेरी संस्कृतीचे खरे वैभव अनुभवायला मिळत आहे. विशेष म्हणजे, त्या काळातील मिरवणुकीमध्ये आधुनिक वाहनांऐवजी किंवा ट्रक्सऐवजी लाकडी सजवलेले रथ, पारंपरिक बैलगाड्या आणि अस्सल महाराष्ट्राच्या ग्रामीण व ऐतिहासिक संस्कृतीचे दर्शन घडवणाऱ्या जिवंत चलचित्र देखाव्यांचा (Cultural Tableaux) मोठा सहभाग होता.

या व्हिडिओमध्ये आजच्यासारखी प्रचंड गर्दी आणि हुल्लडबाजी यांऐवजी एक प्रकारची मंगलमय शांतता, देवाप्रती भक्ती आणि एकमेकांबद्दलचा आदर स्पष्टपणे जाणवतो. पुण्यातील रस्ते कसे मोकळे आणि सुसंस्कृत वाटत होते, याचे उत्तम चित्रण यातून दिसून येते. सोशल मीडियावर हा व्हिडिओ शेअर झाल्यानंतर अवघ्या काही तासांतच तो लाखो लोकांनी पाहिला असून त्यावर प्रतिक्रियांचा पाऊस पडत आहे. आजच्या काळात विसर्जन मिरवणुकीत डीजेचा वाढता प्रभाव आणि कर्णकर्कश आवाजामुळे होणाऱ्या त्रासाच्या पार्श्वभूमीवर, १९९१ ची ही शिस्तबद्ध आणि पारंपारिक मिरवणूक पाहून अनेकांनी डोळ्यात पाणी आणत जुन्या सुवर्णकाळाचे स्मरण केले आहे.

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवर नेटकऱ्यांनी या व्हिडिओवर भरभरून कमेंट्स दिल्या आहेत. "आमचा पुणे शहर आणि आमचा गणेशोत्सव पूर्वी किती सुंदर, शांत आणि संस्कृतीसंपन्न होता!", अशा प्रकारच्या भावना अनेक जुन्या पुणेकरांनी व्यक्त केल्या आहेत. आजच्या तरुणाईने देखील या व्हिडिओमधून पारंपारिक वारसा कसा जपावा, याचे उत्तम धडे घ्यावेत, अशी चर्चा सध्या सर्वत्र रंगली आहे. हा दुर्मिळ व्हिडिओ केवळ मनोरंजनाचा विषय ठरलेला नाही, तर पुण्याच्या ऐतिहासिक गणेशोत्सवाचा खरा वारसा नवीन पिढीसमोर उजळून दाखवणारा एक महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरला आहे.